(«Egemen Qazaqstan», 26 shilde, 2016 jyl)
Farıda Byqaıdyń «Qońyr áýlıe» úńgiri týraly jazǵan maqalasyn oqyp, («Egemen Qazaqstan», 26 shilde, 2016 jyl) óz pikirimdi qosyp otyrmyn. Men Baıanaýyldyń qyzymyn. Sondyqtan, úńgir týraly biraz biletinim bar. Bul úńgir, shyn máninde, kópshilikke oı salatyndaı-aq. Mundaı kıeli mekenderge nıettenip, aqjarqyn kóńilińmen, júregińmen sezinip barýyń kerek. Áriptesimizdiń osy saparynda oqyrmanǵa salmaqty oı salarlyqtaı kóp usynys aıtylypty. Áýlıe úńgirdiń tylsym-keremeti naqtyly, dáleldi túrde jetkizilipti.
Rasynda da, óńirimizde kóptep kezdesetin osy «Qońyr áýlıe» tektes úńgirler qanshama?! Áli de qanshasynyń syry ashylmaı jatqan bolar? Bul turǵyda ár jerde derek jınaǵan jergilikti ólketanýshylar men shejireshilerdiń osyndaı qudiretterdiń qadir-qasıeti men kıesin kópshilikke tanytyp, jetkizip otyrǵany quptarlyq. Desek te, kóp jerde mundaı adamdar joqtyń qasy ǵoı. F.Byqaı aıtyp otyrǵan EKSPO-2017 halyqaralyq kórmesiniń qonaqtary keletin bolsa, bul tarıhı-tanymdyq mańyzy bar jádigerlerdiń keler urpaqqa bereri áli de kóp bolmaq.
Shynymen de, jýrnalıstiń respýblıkalyq mańyzǵa ıe bolyp otyrǵan qorym-oba, úńgirler sııaqty tarıhı qundylyqtarymyzdy bolashaqta elimizdiń «Tarıhı-mádenı mura obektilerin qorǵaý jáne paıdalaný týraly» Zańyna kirgizip, ony qorǵap-saqtaý kerek degen oıyn quptaımyn. Munda qazaq halqynyń kóz jasy, oı-armany, maqsat-múddesi, basqan joly men salt-sanasy, qýǵyn-súrgini jatyr. Eger de tarıhı-mádenı basqarma negizinde arnaıy tizimge engiziletin bolsa, bul týrızmdi, týrıstik klasterdi damytýǵa baǵyttalǵan birden-bir joba bolar edi.
«Qońyr áýlıe» úńgiri-jerdegi janýarlar men qustar álemin qorǵaýshynyń Táńirge tabyný zamanynan kele jatqan kıeli orny. Sol zamanda ómir súrgen qazaqtar Qońyr áýlıe mańynda ornalasqan ana keıpinde shalqasynan jatqan taýdy «Baıandy ana» dep ataǵan. Olaı atalý sebebi, aýyrǵan adam em izdep, balasy joq bala surap, kedeı baılyqty ańsap, baı baılyǵyn asyrýǵa osy taýdyń etegine kelip, qurmaldyq shalǵan kórinedi. Maldyń ishek maıynan bilte jasap jaǵyp, úńgirge kelgen adamdardyń nıetteri qabyl bolyp, halyq baıandy ómir súre bastaǵan. Sol zamannyń qazaq dalasynda jazylmaǵan zańy bolǵan. Atty adam aýyl syrtynan shaýyp ótpeı, jón surasyp, bara jatqan baǵytyn aıtyp otyrǵan. Jolaýshydan: «Qaıda barasyń?» – degenge: «Baıandy aýylyna baramyn» – degen eken. Sol sebepten, Baıanaýyl ataýy sodan qalypty dese-di.
«Baıan» degen sóz baıandy degen uǵymdy bildiredi. Baıanaýyl elindegiler Allanyń nury jaýyp, baıandy ómir keshken. Árıne, oǵan joǵaryda ataǵan dana-daryndylarymyz, ǵulamalarymyz ben tabıǵaty dálel.
Lázzat TEMIRTASQYZY,
jýrnalıst
PAVLODAR