Barshanyń «bas aýrýy» edi

Turǵyn úıdiń jaılylyǵy ár otbasynyń zor baqyty. Osy máseleniń Elbasymyz Nursultan Nazarbaevtyń bıylǵy Jol­daý­yn­da naqty kórinis, tipti arnaıy problema retinde kórsetilýi kim-kimdi de beıjaı qaldyrǵan emes. Ásirese, bir kúrek boıynan-aq jerasty sýy jyltyldap kórine bas­taıtyn bizdiń Atyraý úshin  asa ózekti másele. Sebebi, qala­myz­da turǵyn úı qurylysy soń­ǵy jyldary erekshe qarqyndy júrgenimen, negizgi turǵyn úı qo­ry budan 30-50 jyldaı buryn sa­lynǵan, jertóleleri sýǵa toly, kirme dáliz ben páter bólmeleri qysy-jazy masadan arylmaıtyn ǵımarattardan turady. Ras, Úkimet turǵyn úı-kom­mý­naldyq sharýashylyqqa kóńil ból­meı otyrǵan joq. Arnaıy agent­tik quryldy, turǵyn úı qory, páter ıeleri kooperatıvteri (PIK-ter) tý­raly erejeler shyqty. Osy salaǵa jylma-jyl qyraýar qarjy bólinse de, eli­mizdiń barlyq qalalarynda eski turǵyn úı qorynyń jaı­ly­lyǵy jaqsaryp kete qoımaı tur. Qaıda da kommýnaldyq sharýa­shy­lyqqa bólingen qarjy kóp qabatty úı­lerdiń jertólelerine jetpeı qa­la­dy. Jergilikti kommýnaldyq qyz­met basshylary  jekeshelengen úı­diń jaı-kúıine biz jaýapty emespiz dep, barlyq mindetti PIK-terge aýdarady. Qolynda ne qarjysy, ne tehnıkasy joq PIK-terdiń qandaı qaýqary bol­maq? Olardyń aýla sypyrýdan, páteraqy jınaýdan bas­qaǵa sha­masy jetpeıtin músápir halin kó­rip, turǵyndardyń bir bóligi birneshe jyldap páteraqy tóle­meı­di.   Al PIK-terdiń páteraqy tó­le­meı­tinderge qoldanar eshbir shara­sy da,  qahary da joq. Tipti bo­rysh­ty­lardy sotqa berýge de, bas­pasózde jarııalaýǵa da zańdyq quqy joq sekildi. Turǵyn úılerdiń jaısyz­dy­ǵyna nalyǵan halyq amalsyz qala basshylyǵyna aryzdanady. Alaıda, estıtiniń bir sóz – úıler jekeshelengen, ózderiń PIK qurdyńdar. Jeke menshik úılerdiń kondomı­nı­mý­­my úshin tur­ǵyndardyń ózderi, olardyń PIK-teri jaýapty delinedi. Sóı­tip, qala basshylaryn da kinálaı almaısyz. Shynynda da jeke adam­nyń úı-jaıyn jaq­sartý úshin mem­leket nege qarjy bólýi kerek?! Talap, tártip, erejeler osy­laı bolsa, qaıtemiz degen halyq sońǵy onshaqty jyldan beri bul máse­le­niń oń sheshiminen kúder úze bas­ta­ǵandaı edi. Biraq Tuń­ǵysh Prezıdentimiz Nursultan Nazarbaev turǵyn úıdiń jaı­lylyǵyn kishigirim problema dep qaramady. Bul Elbasynyń iri má­selege el hal­qy­nyń bir bóliginiń  kókeıkes­ti prob­lemasy retinde kóńil ból­genine qýanyshtymyz. Sóıtip, «tur­ǵyn úı qatynasynyń ońtaıly modelin qurý», sondaı-aq, «jón­deý men qal­pyna keltirý isin qo­syla qar­jy­landyrý tetigin jasaý» jónin­degi mindetterdi aıqyn­dap berdi. Endi PIK-ter týraly erejege de, jalpy tur­ǵyn úı qa­ty­nasy týraly zańǵa da tolyq­tyrýlar men ózge­rister engizý qajet shyǵar. Qara­paıym halyq Elbasy Joldaýynda tur­ǵyn úı jaılylyǵy týraly qııýy qashqan problema arnaıy qoz­ǵal­ǵannan keıin, sonymen qatar, bul salaǵa budan bylaı qalǵan-qut­qandy bólý qaǵıdasymen emes,  qarjy­lan­dyrý tetikteri jasala­tyn­dyqtan, barshanyń «bas aý­rýy» ispetti túıinder birtindep oń sheshimin tabaryna bek senedi. Qılybaı QÝANYShBAEV, eńbek ardageri. Atyraý oblysy.