О́ndiristi óńirde kásipkerlikke óris keń

Oblysqa jumys saparymen Premer-Mınıstrdiń oryn­ba­sary – Indýstrııa jáne jańa tehnologııalar mınıstri Áset Isekeshev kelip ketti. Mınıstr saparyn aýyldan bastady. Ekibastuz qalasynyń aýyl­dyq aýmaǵyna qarasty Qulakól aýylynda bes júzge jýyq halyq turady.Bir sózben óndiristi aýyl dep ataýǵa bolady.  Áset Isekeshev  aýyl ákimdiginde oblystaǵy aýylsharýashylyq jáne kásip­ker­lik salasy ókilderimen  jıyn ót­kizdi. Elbasy Joldaýynda  damý áleýeti joǵary aýyldarda ınfra­qurylymdardy damytyp, kásip­kerlikke úıretý, kásipkerliktiń jańa jobasyn jasap shyǵarý tap­syrylǵan bolatyn. Osy rette aýylǵa óz kásibin qolǵa alýdyń jańa múmkindikteri ashylyp otyr, dep atap ótti Á.Isekeshev. Jıynda  «Erteńiń úshin aıanba»  degen qanatty joba tanys­ty­ryl­dy.  Bul joba halyqtyń qolje­tim­di nesıe alýyn, oqytýdy, ju­mysty uıymdastyrý kýrstaryn ashýdy, eńbek jasyndaǵy jas­tar­ǵa kómek kórsetýdiń tıimdiligin arttyrýdy kózdeıdi jáne birneshe baǵyt boıynsha júrgiziledi.  О́ńirde kez kelgen kisi óz kásibin ashamyn dese, oǵan aqparat kerek. Al jobada barlyq aqparat ja­zylǵan. Qulakól aýylynan soń Áset Isekeshev Ekibastuzdyń GRES-1 stansasyna keldi. Stan­sa bas­shylyǵy  quny 220,4 mlrd. teńge bolatyn ınvestı­sııa­nyń aldaǵy jyldary júzege asyrylatynyn aıtty. Bul baǵdarlama toqtap turǵan 3 energoblokty qalpyna keltirýdi, 8 elektr súzgisin ornatýdy, qol­danystaǵy 5 energoblokty jáne jalpystansalyq jabdyq­tar­dy jańǵyrtýdy kózdeıdi. Kelesi kezekte Áset Isekeshev vagon jasaý kásipornynda bolyp, onyń jumysymen tanysty. Bolashaqta  jylyna 5 myń vagon shyǵa­ryl­maqshy.  Osynda shyǵarylǵan júk vagondaryn ózimizde jáne TMD elderine eksportqa shyǵarý josparda bar.  Jýyrda ǵana №5 energoblokta qorshaǵan ortany lastanýdan qorǵaıtyn  elektrli súzgi iske qosyldy. Jańa quryl­ǵy aýaǵa taralatyn zııandy kúl­diń mólsherin jylyna 17,5 myń tonnaǵa deıin tómendete alady. Buǵan deıin ekologııaǵa zalal keltiretin qaldyqtardyń aýaǵa taralý mólsheri jylyna 20,5 myń ton­nany qurasa, endi ol kór­set­kish 3 myń tonnaǵa deıin azaıady. Bul kásiporynnyń qarjy únem­deýine de áser etedi. Mysaly, eko­logııalyq zardaptar úshin jy­lyna tólenetin qarajat kólemi 70,6 mıllıon teńgege qysqarady. Stansadaǵy № 2 jáne № 8 ener­go­bloktardy qaıta qalpyna keltirý jumystaryna quıylatyn ınvestısııa kólemi 53,4 mlrd. teńge bolady. Jobany iske asyrý merzimi – 2014 jyl. Energetıka – el ekonomıkasynyń qozǵaýshy kúshi. Elimizde qolǵa alynyp jat­qan údemeli ındýstrııalyq-ınnovasııalyq damý baǵdar­la­ma­sy da energetıka salasymen ty­ǵyz baılanysty. Bul rette,  GRES-1 stansasynyń orny erekshe. Qazir stansada 5 energoblok jumys istep tur. Áset Isekeshev budan keıin jalyndaǵan otsyz, tútinsiz  membrandy  jańa tehnologııamen jumys jasaıtyn «Kaýstık» AQ-ty aralap kórdi. Osyn­da ótken otandyq taýar óndirýshiler jıynyna qatysty. Oblys ákimi Baqytjan Saǵyn­taev 14 naýryzda  onkúndik saparmen óndiristi óńirge keletin nemis kásipkerleriniń sapary, olardyń  maqsat-jobalary jó­nin­de aıtyp ótti. Jergilikti ká­sip­oryndardyń taýar men qyzmet kórsetýdegi qazaqstandyq úles salmaǵy da artyp keledi. Qazir kásiporyndar  sheteldik taýarlardan góri elimizde óndiriletin  ónimderge nazar aýdara bastapty. Úkimet Elbasy tapsyrmalaryna oraı otandyq taýar óndirý­shi­lerdi qorǵaý, memlekettik jáne eli­mizde jumys jasaıtyn sheteldik ınvestorlar tapsyrysyn­da­ǵy olar shyǵaratyn taýarlardyń úlesin arttyrý máselesimen shu­ǵyl­danyp keledi. Keden odaǵyna engennen keıin otandyq taýar­lar­ǵa qoıylatyn talap ta joǵa­ry. Shyǵarǵan ónim básekege qabiletti, naryq zańyna tótep bere alatyndaı bolýy kerek. Farıda BYQAI, Pavlodar oblysy.