2015 jylǵy 19 naýryz, Astana qalasy
«Tamaq ónimderiniń kóterme jáne bólshek saýda obektilerine qoıylatyn
sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Qazaqstan Respýblıkasy Kodeksiniń 144-babynyń 6-tarmaǵyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan «Tamaq ónimderiniń kóterme jáne bólshek saýda obektilerine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń Tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý komıteti zańnamada belgilengen tártippen:
1) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkelýin;
2) osy buıryq memlekettik tirkelgennen keıin kúntizbelik on kún ishinde onyń merzimdi baspasóz basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa jiberilýin;
3) osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstrliginiń resmı ınternet-resýrsynda ornalastyrylýyn qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý jetekshilik etetin Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq ekonomıka vıse-mınıstrine júktelsin.
4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstri E.DOSAEV
«KELISILGEN»
Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý
jáne áleýmettik damý mınıstri
______________T.DÚISENOVA
2015 jylǵy 6 sáýir
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń
2015 jylǵy 19 naýryzdaǵy №230 buıryǵymen bekitilgen
«Tamaq ónimderiniń kóterme jáne bólshek saýda obektilerine
qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Osy «Tamaq ónimderiniń kóterme jáne bólshek saýda obektilerine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalary (budan ári – Sanıtarııalyq qaǵıdalar) «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Qazaqstan Respýblıkasy Kodeksin, «Tamaq ónimderiniń qaýipsizdigi týraly» 2007 jylǵy 21 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańyn iske asyrý maqsatynda ázirlengen jáne tamaq ónimin kóterme jáne bólshek saýda obektileriniń (budan ári – obektiler) qyzmetine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptardy belgileıdi, olardy saqtamaý adamnyń ómirine nemese densaýlyǵyna, sondaı-aq aýrýlardyń paıda bolý jáne taralý qaýpin tóndiredi.
2. Osy Sanıtarııalyq qaǵıdalar Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasymen onyń aınalymyna qatysty ózge de talaptar belgilengen tamaq ónimderiniń aınalymyna qoldanylmaıdy.
3. Sanıtarııalyq qaǵıdalar:
1) obektilerdiń qurylysyna jer ýchaskesin tańdaýǵa, jobalaýǵa, salýǵa, rekonstrýksııalaýǵa, qaıta jabdyqtaýǵa, jóndeýge jáne paıdalanýǵa berýge;
2) sýmen jabdyqtaýǵa, sý burýǵa, obektilerdi jaryqtandyrý men jeldetýge, saýda jáne basqa úı-jaılardyń aýasyna, mıkroklımatyna;
3) obektilerdi, jabdyqtardy kútip-ustaýǵa jáne paıdalanýǵa;
4) tamaq ónimderin tasymaldaý, saqtaý, ólshep-oraý jáne ótkizý jaǵdaılaryna;
5) obektilerdiń aýmaǵyn kútip-ustaýǵa, tutyný qaldyqtaryn jınaýǵa, zalalsyzdandyrýǵa jáne tasymaldaýǵa;
6) turmystyq qyzmet kórsetý jaǵdaılaryna, personaldy medısınalyq tekserip-qaraý jáne gıgıenalyq oqytýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptardy qamtıdy.
4. Osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarda mynadaı anyqtamalar paıdalanylady:
1) azyq-túlik bazary – aýmaqta sharýashylyq qyzmet kórsetý, basqarý jáne kúzet fýnksııalary ortalyqtandyrylǵan, turaqty negizde jumys isteıtin, irgeles aýmaqtan oqshaýlanǵan, saýda qyzmetine arnalǵan jáne óz aýmaǵynyń shekarasy sheginde avtokólik quraldarynyń turaǵy úshin alańmen qamtamasyz etilgen, azyq-túlik taýarlaryn ótkizý boıynsha oqshaýlanǵan múlik kesheni;
2) azyq-túlik qoımasy – tamaq ónimderin (azyq-túlik shıkizaty, tamaq ónimderi – et, sút, kondıter, kókónis, jemister, sýsyndar jáne basqalary) saqtaýǵa arnalǵan stasıonarlyq qurylys;
3) avtodúken – saýda jabdyǵymen jaraqtalǵan mamandandyrylǵan avtokólik quraly;
4) bólshek saýda – satyp alýshylarǵa (tutynýshylarǵa) kásipkerlik qyzmetpen baılanysty emes olardyń jeke, otbasylyq, úıde nemese basqasha paıdalanýy úshin taýarlardy satý jónindegi kásipkerlik qyzmet;
5) bombaj – mıkroorganızmderdiń kóbeıýine baılanysty nemese tehnologııalyq buzýshylyqtardyń saldarynan gazdardyń paıda bolýy nátıjesinde konservi bankileriniń qampaıýy;
6) daıyndaýshynyń tehnıkalyq qujattary – olarǵa sáıkes tamaq ónimderin daıyndaý, saqtaý, tasymaldaý jáne ótkizý sáıkestendirilip júzege asyrylatyn daıyndaýshy bekitken (uıymdardyń standarttary, tehnıkalyq sharttar, tehnologııalyq reglamentter, tehnologııalyq nusqaýlyqtar, erekshilikter), quramynda sáıkestendirý belgileri, , tamaq ónimderiniń ıngredıenttik quramy, qoldanylý salasy, fızıkalyq-hımııalyq jáne organoleptıkalyq kórsetkishteri, sondaı-aq tamaq ónimderiniń qaýipsizdigi kórsetkishteri, tańbalaýǵa jáne qaptamalaýǵa qoıylatyn talaptar, jaramdylyq merzimi men saqtaý, tasymaldaý jáne kádege jaratý sharttary, tehnologııalyq operasııalardy jáne olardy tamaq ónimderiniń tıisti túrlerine qoldaný júıeliligin, tamaq ónimderiniń nemese ımporttyq tamaq ónimderiniń ónerkásiptik óndirisi júzege asyrylatyn óndiristik baqylaý baǵdarlamasyn qamtıtyn óndiris prosesteriniń tizimi men tamaq ónimderiniń ataýlaryn, sıpattamasy kórsetile otyryp qamtıtyn qujattar;
7) dúken – saýda, qosalqy, ákimshilik-turmystyq úı-jaılarmen, sondaı-aq taýarlardy qabyldaýǵa, saqtaýǵa jáne satýǵa daıyndaýǵa arnalǵan úı-jaılarmen qamtamasyz etilgen stasıonarlyq kúrdeli qurylys nemese onyń bir bóligi;
8) dúńgirshek – arnaıy bólingen jer ýchaskesine ornatylǵan, saýda zaly men taýarlardy saqtaýǵa arnalǵan úı-jaılary joq, saýda jabdyǵymen jaraqtalǵan kúrdeli emes, tasymaldanatyn qurylys;
9) daıyndalǵan kúni – tamaq ónimderin óndirý (daıyndaý) prosesiniń (satysynyń) aıaqtalǵan kúni;
10) defrostasııa – tamaq retinde tutyný nemese olardan jańa ónimderdi shyǵarý aldynda tamaq ónimderin eritý (jibitý) prosesi;
11) jyljymaly sóre – arnaıy bólingen jerge ornalastyrylatyn, jeńil qurylatyn tasymaldanatyn nemese jyljymaly saýda orny;
12) kóterme saýda – keıinnen satýǵa nemese jeke, otbasylyq, úı ishinde jáne osyndaı ózgeshe de paıdalanýǵa baılanysty emes ózge de maqsattarǵa arnalǵan taýarlardy ótkizý jónindegi kásipkerlik qyzmet;
13) mınımarket – saýda zalynyń aýdany 50 m2 aspaıtyn azyq-túlik taýarlarynyń assortımenti sanaýly nemese shekteýli dúken;
14) normatıvtik qujattar – tamaq ónimderiniń, olarmen janasatyn materıaldar men buıymdardyń qaýipsizdigine, olardyń qaýipsizdigin baqylaýǵa, olardy daıyndaý, saqtaý, tasymaldaý, ótkizý jáne paıdalaný, sapasyz, qaýipti tamaq azyq-túlikteriniń, materıaldar men buıymdardy kádege jaratý nemese joııýlý sharttaryna qoıylatyn talaptardy belgileıtin standarttar, sanıtarııalyq, veterınarııalyq-sanıtarııalyq jáne fıtosanıtarııalyq qaǵıdalar men basqa da normatıvtik quqyqtyq aktiler;
15) ótkizý – satý, aıyrbastaý, aqysyz berý, sondaı-aq kepil ustaýshyǵa kepilge salynǵan taýarlardy berý maqsatynda taýarlardy túsirý, jumystardy oryndaý jáne qyzmetterdi usyný;
16) ónerkásiptik emes daıyndalatyn tamaq ónimderi – azamattar úı jaǵdaılarynda jáne (nemese) jeke qosymsha sharýashylyqtarynda nemese baý, baqsha ósirýmen, mal sharýashylyǵymen aınalysatyn azamattar alǵan jáne tek saýda azyq-túlik bazarlarynda (ámbebap, aýyl sharýashylyǵy) ótkizýge ǵana arnalǵan, janýarlardan jáne ósimdikterden alynǵan ónimder;
17) saýda qyzmeti – jeke jáne zańdy tulǵalardyń taýarlardy satyp alý-satýdy júzege asyrýǵa baǵyttalǵan kásipkerlik qyzmeti;
18) saýda qyzmetiniń sýbektisi – «Saýda qyzmetin retteý týraly» 2004 jylǵy 12 sáýirdegi Qazaqstan Respýblıkasy Zańynda (budan ári – Zań) belgilengen tártippen azyq-túlik taýarlaryn satýdy júzege asyratyn jeke nemese zańdy tulǵa;
19) saýda úıi, saýda ortalyǵy – birtutas basqarylatyn saýda obektileriniń jáne qoǵamdyq tamaqtaný obektileriniń jıyntyǵy ornalasqan, saýda qyzmetine arnalǵan jáne saýda, ákimshilik-turmystyq jáne qoıma úı-jaılarymen jáne óz aýmaǵy shekarasynyń sheginde avtokólik quraldaryn qoıýǵa arnalǵan alańmen qamtamasyz etilgen kúrdeli stasıonarlyq qurylys;
20) saýda pavılony – arnaıy bólingen jer ýchaskesine ornatylǵan bir nemese birneshe jumys oryndaryna eseptelgen saýda zaly men taýar qoryn saqtaýǵa arnalǵan úı-jaılary bar, saýda jabdyǵymen jaraqtalǵan kúrdeli emes jyljymaly qurylys;
21) saýda avtomaty – zaýyt qaptamasyndaǵy dana taýarlardy satýǵa arnalǵan avtomattandyrylǵan qurylǵy;
22) saýda orny – saýda qyzmetin júzege asyrýǵa arnalǵan, ótkiziletin taýarlardyń assortımentin eskere otyryp, sóremen jáne saýda múkámmalymen jabdyqtalǵan, satýshynyń jumys aımaǵy;
23) saqtaý merzimi – tamaq óniminiń belgilengen saqtaý sharttaryn saqtaǵan kezde tańbalaýda jáne ónimniń tehnıkalyq qujattamasynda kórsetilgen tutynýshylyq qasıetterin saqtaý kezeńi;
24) sanıtarııalyq kún – úı-jaılarǵa kúrdeli jınaý júrgizýge, jabdyqtar men múkámmaldy jýýǵa, qajet bolǵan kezde dezınfeksııalaý, dezınseksııalaý, deratızasııalaý úshin arnaıy bólingen ýaqyt (aıyna keminde bir ret);
25) sanıtarııalyq arnaıy kıim (budan ári – arnaıy kıim) – shıkizattardy, qosymsha materıaldardy jáne daıyn ónimdi mehanıkalyq bólshektermen, mıkroorganızmdermen jáne basqa da las zattarmen lastanýdan qorǵaýǵa arnalǵan personaldyń qorǵanysh kıiminiń jıyntyǵy;
26) sýpermarket (ýnıversam) – kúndelikti suranysqa ıe azyq-túlik taýarlarynyń ámbebap assortımenti jáne azyq-túlik emes taýarlardyń assortımenti shekteýli ózine-ózi qyzmet kórsetý dúkeni;
27) tamaq ónimderiniń jaramdylyq merzimi – tamaq ónimderi tamaq ónimderiniń jekelegen túrlerine arnalǵan Keden odaǵynyń tehnıkalyq reglamentterimen belgilengen qaýipsizdik talaptaryna sáıkes keletin, sondaı-aq markırovkasynda kórsetilgen óziniń tutynýshylyq qasıetterin saqtaıtyn jáne ýaqyty ótkennen keıin tamaq ónimderin maqsatqa saı paıdalaný úshin jaramsyz bolatyn ýaqyt kezeńi;
28) tamaq ónimin kóterme jáne bólshek saýdada satý obektisi – saýda qyzmetin júzege asyrý úshin sýbektiler paıdalanatyn múliktik keshen (saýda úıi, saýda ortalyǵy, dúken, gıpermarket, sýpermarket (ýnıversam), mınımarket, azyq-túlik bazary, azyq-túlik qoımasy, tońazytqysh);
29) tamaq ónimderi – adamnyń taǵamǵa tutynýyna arnalǵan tabıǵı, óńdelgen nemese qaıta óńdelgen túrdegi janýardan, ósimdikten, mıkrobıologııalyq, mıneraldyq, jasandy nemese bıotehnologııalyq joldarmen alynǵan ónimder, onyń ishinde arnaıy tamaq ónimderi, ydysqa quıylǵan aýyz sý, alkogoldik (onyń ishinde syra jáne syra qosylǵan sýsyndar) jáne alkogolsiz sýsyndar, taǵamǵa bıologııalyq belsendi qospalar, saǵyzdar, ashytqylar men mıkroorganızmderdiń bastapqy ósirindileri, ashytqylar, taǵamdyq qospalar, hosh ıistendirgishter, qosalqy tehnologııalyq zattar, sondaı-aq azyq-túlik (tamaq) shıkizattary ;
30) tamaq ónimderiniń partııasy – onyń qaýipsizdigin kýálandyratyn bir ilespe qujaty bar, uqsas jaǵdaılarda óndirilgen (daıyndalǵan) jáne (nemese) qaptamalanǵan birtekti tamaq ónimderiniń jıyntyǵy;
31) taýar kórshilestigi – shıki jáne daıyn ónimderdi birge saqtaýdy jáne ótkizýdi boldyrmaıtyn, olardyń lastanýyn jáne taýardyń sapasyna áser etetin bóten ıistiń enýin boldyrmaıtyn jaǵdaılar;
32) tez buzylatyn tamaq ónimderi – qaýipsizdikti saqtaý jáne adam densaýlyǵyna qaýipti deńgeılerge deıin onda aýrý týdyratyn mıkroorganızmderdi, buzý mıkroorganızmderiniń jáne (nemese) toksınderdiń damýyn boldyrmaý maqsatynda saqtaýdyń jáne tasymaldaýdyń (kólikpen tasymaldaýdyń) arnaıy jasalatyn temperatýralyq rejımderin qajet etetin, eger tamaq ónimderiniń jeke túrlerine Keden odaǵynyń tehnıkalyq reglamentterinde ózgeshe belgilenbese, jaramdylyq merzimi 5 táýlikten aspaıtyn tamaq ónimi;
33) tońazytqysh (tońazytý kombınaty, taratý, tońazytý kamerasy) – tez buzylatyn ónimderdi tońazytyp óńdeýge, muzdatylǵan jáne salqyndatylǵan ónimderdi saqtaýǵa arnalǵan qoıma úlgisindegi úı-jaı (kásiporyn);
34) ýaqytsha usaq-bólshek saýda obektileri – arnaıy bólingen jer ýchaskesine ornatylǵan bólshek saýdany júzege asyratyn qurylǵy, qurylys, jyljymaly saýda oryndary (saýda pavılony, dúńgirshek, shatyr, jyljymaly sóre, saýda avtomaty, avtodúken, avtolavka);
35) shatyr – alańyna bir saýda kúnine arnalǵan taýar qory ornalastyrylǵan, bir nemese birneshe satýshy jumys ornyna eseptelgen, saýda zaly men taýarlardy saqtaýǵa arnalǵan úı-jaılary joq, qurastyrmaly-jınalmaly konstrýksııadan jasalǵan, saýda jabdyǵymen jaraqtalǵan jáne arnaıy bólingen orynǵa ornalastyrylatyn, jeńil qurylatyn qurylys.
2. Obektilerdiń qurylysyna jer ýchaskesin tańdaýǵa, olardy jobalaýǵa, salýǵa,
rekonstrýksııalaýǵa, qaıta jabdyqtaýǵa, jóndeýge jáne paıdalanýǵa berýge qoıylatyn talaptar
5. Qurylysqa jer ýchaskesin tańdaý, obektilerdi ornalastyrý, qurylysyn jobalaý, rekonstrýksııalaý, qaıta jabdyqtaý jáne paıdalanýǵa berý Kodekstiń 144-babynyń 6-tarmaǵyna sáıkes halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy ýákiletti organ bekitken sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq normalaý qujattaryna júrgiziledi.
6. Jer ýchaskelerinde:
1) buryn mal ólekselerin, ýytty qaldyqtardy kómý, úıindiler, assenızasııa alańy, zırat, sol sııaqty topyraǵy organıkalyq jáne hımııalyq sıpatta lastanǵan oryndar retinde paıdalanylǵan kezde;
2) radıasııalyq qaýipsizdik normatıvterinen asqan kezde;
3) kúıdirgi aýrýy boıynsha topyraq oshaqtarynyń jer ýchaskesinde stasıonarlyq qolaısyz pýnktter ornalastyrylǵan kezde;
4) ónerkásiptik jáne azamattyq maqsattaǵy obektilerden sanıtarııalyq ajyraýdy uıymdastyrý múmkindigi bolmaǵan kezde obektiler qurylysyn jobalaýǵa jol berilmeıdi.
7. Obektilerdi jeke turǵan ǵımaratqa da, sol sııaqty turǵyn úılerge jáne ózge de maqsattaǵy ǵımarattarǵa japsarlas, ishine salynǵan, ishine-japsarlas salynǵan ǵımarattarǵa da ornalastyrady, sondaı-aq olardy osyuıymdardyń jumyskerlerine qyzmet kórsetý úshin ónerkásiptik jáne ózge de obektilerdiń aýmaǵyna ornalastyrýǵa jol beriledi.
8. Tamaq ónimderin kóterme saýdada ótkizý obektilerin adamnyń ómir súrý ortasy men densaýlyǵyna qolaısyz áseri bolmaıtyndaı etip ornalastyrady.
9. Azyq-túlik bazarlary, kóterme saýda obektileri, gıpermarketter, sýpermarketter, kókónis saqtaý qoımalary men jemis saqtaý qoımalary úshin turǵyn qurylys (turǵyn ǵımarattar, aýrýhanalar, balalardyń mektepke deıingi jáne jalpy bilim berý mekemeleri) aýmaǵynan keminde 50 metr (budan ári – m) sanıtarııalyq alshaqtaý qamtamasyz etiledi.
10. Azyq-túlik bazarynyń jer ýchaskesi qatty turmystyq qaldyqtar polıgonynan, mal ólekselerin kómetin oryndardan keminde 1,5 kılometr (budan ári – km) jáne ónerkásip obektileri men qoımalardan, sondaı-aq halyq densaýlyǵyna áser etetin zııandy hımııalyq, bıologııalyq jáne radıoaktıvti zattarmen bazardyń lastaný kózi bolyp tabylatyn obektilerden keminde 500 m qashyqtyqta ornalastyrylady.
11. Azyq-túlik bazarlaryn demalys aımaqtarynda, saıabaq, gúl baǵy jáne basqa da qundy tarıhı-mádenı qala qurylysy ǵımarattarynyń aýmaqtarynda ornalastyrýǵa jol berilmeıdi.
12. Obektiler janyndaǵy tamaq ónimderi óndirisi obektileriniń qurylysyn jobalaý jáne rekonstrýksııalaý normalaý qujattarynyń talaptaryna sáıkes júzege asyrylady.
13. Barlyq úı-jaılar shıkizat pen daıyn tamaq ónimderiniń, personaldyń jáne kelýshilerdiń aǵyndylyǵyn, qozǵalysyn esepke ala otyryp ornalastyrylady. Úı-jaılardyń ár tobyn jeke blokqa biriktiredi: tıeý, qoıma úı-jaılary, tamaq ónimderin satýǵa daıyndaıtyn, ákimshilik-turmystyq, qosalqy, saýda úı-jaılary. Tıeý, qoıma úı-jaılaryn, ónimderdi satýǵa daıyndaıtyn úı-jaılardy, saýda zaldaryn ornalastyrý olardyń arasyndaǵy tehnologııalyq baılanys eskerile otyryp júrgiziledi. Turǵyn ǵımarattarda ornalasqan obektilerge tamaq ónimderin túnde ákelýge jol berilmeıdi.
14. О́tkiziletin tamaq ónimderiniń assortımenti obektiniń qýatyna, tıpine, úı-jaılar jıyntyǵyna, tońazytý jáne tehnologııalyq jabdyqpen jaraqtalýyna sáıkes kózdeledi.
15. Obekti úı-jaılarynyń ishin árleý jáne dezınfeksııalaý quraldaryna tózimdi, ýytty emes árleý materıaldaryn paıdalana otyryp oryndalady.
16. Edenderdi beti tegis, oıyqsyz, ylǵalǵa tózimdi jáne ylǵal ótkizbeıtin, ýytty emes, sanıtarııalyq óńdeletindeı etip jasaıdy. Avtomobılderge arnalǵan alańdarda tıeý úı-jaılarynyń jabyny sý ótkizbeıtin qatty materıaldardan jasalady. Jýý bólmelerinde, dárethanalar men sebezgilerde sýdy sý burý júıesine aǵyzatyn traptar kózdeledi.
17. Aýdany 50 m2 obektilerde ótkizýge arnalǵan tamaq ónimderin saýdaǵa shyǵarý aldynda daıyndaý úshin oqshaýlanǵan jáne arnaıy jabdyqtalǵan úı-jaılar, onyń ishinde: tıeý úı-jaılaryna (platformalarǵa) jáne ótkizý oryndaryna barynsha jaqyn ornalasqan et shabýǵa, gastronomııalyq jáne sút-maı ónimderin, balyqty, jemis pen kókónisti, bakaleıa-kondıterlik ónimderdi daıyndaýǵa arnalǵan úı-jaılar bólinedi. Tez buzylatyn tamaq ónimderine arnalǵan ólshep-oraý úı-jaılary tońazytqysh qondyrǵylarymen jáne rakovınalarmen jabdyqtalady.
18. Saýda aýdany 50 m2 deıingi tamaq ónimderi saýdasy obektisi úı-jaılarynyń eń az aýdany men jıyntyǵy osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarǵa 1-qosymshaǵa sáıkes kózdeledi.
Mamandandyrylǵan saýdany (tek et, balyq, kondıterlik, nan-toqash ónimderin nemese bas ónimderdi) qospaǵanda, aýdany 50 m2 deıingi saýda obektileri úshin shekti assortımenttik tizbe halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵy salasyndaǵy ýákiletti organ vedomstvosynyń aýmaqtyq bólimshelerimen kelisiledi.
19. Tutas et, tutas ettiń jartysy jáne tórtten bir bóligi túrinde alynatyn etti satýdy uıymdastyrǵan jaǵdaıda, obektide aýdany keminde 10 m2 et shabatyn úı-jaı bólinedi, onda jýý rakovınasy men qosymsha tońazytqysh ornatylady. Et shabatyn úı-jaıdy tikeleı turǵyn qabattardyń astyna ornalastyrýǵa tyıym salynady.
20. Turǵyn úı ǵımarattarynda ornalasqan obektilerde tikeleı turǵyn úı-jaılardyń astynda mashına bólimshelerin, tońazytý kameralaryn, júk kótergishterdi jabdyqtaýǵa jol berilmeıdi.
21. О́zine-ózi qyzmet kórsetý úlgisi boıynsha jumys isteıtin obektilerde tamaq ónimderiniń ár tobyna arnalǵan jeke ólshep-oraý úı-jaılary kózdeledi. Tez buzylatyn tamaq ónimderine arnalǵan ólshep-oraý úı-jaılary tońazytý qondyrǵylarymen jabdyqtalady. Barlyq ólshep-oraý úı-jaılarynyń jeldetkishi, jaryqtandyrylýy jáne jýý rakovınalary bolýy tıis.
22. Obektilerdegi tapsyrys bólimderi (ústelderi) mynadaı úı-jaılarmen (bólimshelermen) jabdyqtalady: tapsyrystardy qabyldaýǵa jáne berýge arnalǵan úı-jaı, ólshep-oraıtyn orny bar jınaqtaý orny, tez buzylatyn ónimderdi saqtaýǵa arnalǵan tońazytý qondyrǵylary jáne qol jýýǵa arnalǵan qoljýǵysh rakovınasy bar ekspedısııa.
23. Obektide saýda múkámmalyn, jabdyqty jýýǵa arnalǵan jýý úı-jaılary nemese ýchaskeler jabdyqtalady, olardy qurǵatý úshin stellajdar jabdyqtalady. Jýý rakovınalarynyń sany obektiniń tıpimen jáne qýatymen aıqyndalady.
24. Qosalqy, ákimshilik-sharýashylyq jáne personalǵa arnalǵan turmystyq úı-jaılar tamaq ónimderin saqtaýǵa jáne ótkizýge arnalǵan úı-jaılardan bólek ornalastyrylady.
25. Ýaqytsha usaq-bólshek saýda obektileri, onyń ishinde demalys aımaqtarynda, mereke kúnderi, kópshiliktiń serýendeýi, jármeńke kezinde qoǵamdyq dárethanalarmen nemese bıodárethanalarmen jabdyqtalǵan oryndarǵa ornalastyrylady.
3. Obektilerdi sýmen jabdyqtaýǵa, sý burýǵa, jaryqtandyrýǵa jáne jeldetýge,
saýda jáne basqa da úı-jaılardyń aýasyna, mıkroklımatyna qoıylatyn talaptar
26. Obektilerdiń kúrdeli ǵımarattary ortalyqtandyrylǵan salqyn jáne ystyq sýmen jabdyqtaý júıesimen, sý burýmen jabdyqtalady.
27. Paıdalanylatyn aýyz sý Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 10774 bolyp tirkelgen Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń 2015 jylǵy 16 naýryzdaǵy № 209 buıryǵymen bekitilgen «Sý kózderine, sharýashylyq-aýyz sý maqsaty úshin sý jınaý oryndaryna, sharýashylyq-aýyz sýmen jabdyqtaýǵa, sýdy mádenı-turmystyq paıdalaný oryndaryna jáne sý obektileriniń qaýipsizdigine qoıylatyn sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq talaptar» sanıtarııalyq qaǵıdalarynda belgilengen qaýipsizdik talaptaryna sáıkes keledi.
28. Eldi mekende ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaý bolmaǵan kezde jergilikti kózderden alynatyn sýdy paıdalanýǵa jol beriledi. Sharýashylyq-aýyz sý qajettiligi úshin tańbalanǵan syıymdylyqtarda, mamandandyrylǵan avtokólik quralymen júzege asyrylatyn sýdy paıdalanýǵa jol beriledi.
29. Ortalyqtandyrylǵan ystyq sýmen jabdyqtaý bolmaǵan kezde obektiniń jýý úı-jaılarynda sý ysytqyshtar ornatylady.
30. Aýyldyq jáne ishinara kárizdelgen eldi mekende sarqyndy sýdy jınaý úshin qaqpaǵy bar sý ótkizbeıtin qazylǵan shuńqyr qurylǵysyna jol beriledi. Shuńqyr tolýyna baılanysty tazartylady.
31. Ishine-japsarlas salynǵan úı-jaılarda ornalasqan, quramynda qoǵamdyq tamaqtaný obektileri bar tamaq ónimderin satý aldynda daıyndaýmen aınalysatyn obektiler úshin derbes óndiristik káriz (maı tutqyshtar) ornatylady.
32. Turǵyn úı ǵımaratynyń ishine salynǵan obektide óndiristik úı-jaılarda, saýda zaldarynda, qoıma úı-jaılarynda revızııalary bar káriz qubyrlaryn ótkizýge jol berilmeıdi.
33. Turǵyn úı ǵımarattaryna nemese ózge de maqsattaǵy ǵımarattardyń ishine-japsarlas salynǵan, japsarlas nemese ishine salynǵan obektilerdiń sýdy burý júıesi osy ǵımarattardyń sýdy burý júıelerinen bólek kózdeledi.
34. Obektilerdiń janynan úı-jaılardy jınaý kezinde sý alýǵa arnalǵan, ystyq jáne salqyn sý keltirilgen kranmen jabdyqtalǵan úı-jaı (oryn) bólinedi.
35. Jeke turǵan aýlalyq dárethanalar obektiniń sharýashylyq aımaǵyna ornalastyrylady, jylytylady, taza ustalady jáne dezınfeksııalanady. Kárizdelgen eldi mekenderde ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaýǵa jáne sý burýǵa qosylady.
36. Jasandy jaryqtandyrý kózderi jaryq beretin qorǵanysh armatýrasynyń ishine salynady. Qajet bolǵan kezde jumys oryndarynda qosymsha jaryqtandyrý kózderi ornatylady.
37. Terezelerdiń áınektelgen syrtqy jáne ishki betterin, tereze jaqtaýlaryn tazartý lastanýyna baılanysty júrgiziledi. Jyldyń jazǵy jáne aýyspaly mezgilinde ashylatyn barlyq oıyqtardy jándikter kirmeıtin qorǵanysh torlarmen jabdyqtaıdy.
38. Obekt úı-jaılarynda normalaý qujattaryna sáıkes gıgıenalyq normatıvter deńgeıinde shý men mıkroklımat deńgeılerin qamtamasyz etetin jylytý, jeldetý jáne aýa baptaý júıeleri kózdeledi.
39. Aýdany 50 m2 deıingi obektide úı-jaılardy tabıǵı jeldetýge jol beriledi.
40. Obektilerdiń ishke sorý-syrtqa shyǵarý jeldetkishin turǵyn úı ǵımaratynyń jeldetkish júıesimen biriktirýge jol berilmeıdi. Turǵyn úı ǵımarattarynyń ishine salynǵan obektilerdi ishke sorý-syrtqa shyǵarý jeldetkishimen jabdyqtaǵan kezde shýdy oqshaýlaý is-sharalary júrgiziledi.
41. Obektilerdiń qoıma jáne saýda úı-jaılarynyń jeldetkish júıeleri bólek ornalastyrylady. Qoıma, saýda úı-jaılarynyń jeldetkish júıelerin sanıtarııalyq toraptarmen jáne sebezgi bólmelerimen biriktirýge jol berilmeıdi.
42. Ylǵaldy, jylýdy, shańdy kóp shyǵaratyn kózder bolyp tabylatyn jabdyq pen jýý vannalary jergilikti sorý júıelerimen jabdyqtalady.
43. Sorý jeldetkishiniń shahtalary bıiktigi keminde 1 m shatyrdyń túıisken jerinen nemese tegis jabynnyń ústinen shyǵyp turady.
44. Bólshek saýda obektileriniń úı-jaılaryndaǵy aýanyń esepti temperatýrasy men aýa almasý jıiligi osy Sanıtarııalyq qaǵıdalarǵa 2-qosymshaǵa sáıkes belgilenedi.
45. Kókónisterdi, jemisterdi, jıdekter men askókterdi saqtaýǵa arnalǵan salqyndatý kameralary obektiniń basqa jeldetkish júıelerimen baılanysty emes jasandy iske qosylatyn taratý jeldetkishimen jabdyqtalady.
46. Jaryqtandyrý, mıkroklımat, jeldetý men aýa baptaý deńgeıleri normalaý qujattarynyń talaptaryna sáıkes keledi.
47. Obekt ortalyqtandyrylǵan jylýmen jabdyqtaý júıesimen jabdyqtalady, bolmaǵan kezde jergilikti jylytý júıesine (qazandyq, peshter, elektrjylytqyshtar) jol beriledi.
4. Obektilerdi kútip-ustaýǵa jáne paıdalanýǵa, jabdyqqa qoıylatyn talaptar
48. Obektiniń barlyq úı-jaılary jáne jabdyǵy taza ustalady. Jumys aıaqtalǵan soń jýý quraldaryn qoldana otyryp jáne keıinnen ystyq sýmen jýý arqyly úı-jaılardy, saýda jabdyǵyn ylǵaldy jınaý júrgiziledi.
49. Tamaq ónimderin saqtaýǵa arnalǵan úı-jaılarda, onyń ishinde tońazytý kameralarynda mehanıkalyq tazalaý, jýý, dezınfeksııalaý, dezınseksııalaý jáne deratızasııalaý is-sharalary turaqty júrgiziledi.
50. Obektiniń úı-jaılaryn kúrdeli jınaý júrgizý jıiligin úı-jaılardyń tazalyǵyn qamtamasyz etýdi eskere otyryp, sharýashylyq júrgizýshi sýbekti belgileıdi. Jabdyqty, múkámmaldy, úı-jaılardy jýý jáne dezınfeksııalaý úshin daıyndaýshynyń qoldaný jónindegi nusqaýlyǵyna sáıkes jýý jáne dezınfeksııalaý quraldary paıdalanylady.
51. Jýý, dezınfeksııalaý quraldaryn saqtaý daıyndaýshynyń tehnıkalyq qujattamasyna sáıkes qurǵaq, jeldetiletin, stellajdarmen jabdyqtalǵan úı-jaıda azyq-túlik taýarlarynan bólek júzege asyrylady.
52. Konteınerlerdi, múkámmal ydysyn (arbalar, sebetter, torlar), salmaq ólsheýish quraldaryn kún saıyn jýý quraldaryn paıdalana otyryp jýady jáne keptiredi.
53. Saýda, qoıma jáne basqa da úı-jaılardyń tańbalanǵan jınaý múkámmaly arnaıy bólingen jabyq oryndarda, dárethanalardy jınaýǵa arnalǵan múkámmaldan bólek saqtalady. Dárethanalardy jýýǵa arnalǵan múkámmal sıgnaldyq boıaýmen tańbalanady.
54. Obekt uıymdastyrý tıpine, onyń qýatyna sáıkes qajetti saýda-tehnologııalyq jáne tońazytý jabdyǵymen jaraqtalady.
55. Saýda jabdyǵy, múkámmal, ydys, ydys-aıaq Qazaqstan Respýblıkasynyń jáne Keden odaǵyna qatysýshy memleketterdiń aýmaqtarynda qoldanýǵa ruqsat etilgen materıaldardan qoldanylady.
56. Tamaq ónimderin saqtaýǵa arnalǵan qoıma úı-jaılary qurǵaq, taza, jylytylatyn, jaqsy jeldetiletin, jeldetkish qurylǵysy bar, zııankesterdi juqtyrmaǵan, atmosferalyq jaýyn-shashynnan, kemirgishterdiń, qustar men jándikterdiń kirýinen qorǵalǵan bolýy tıis.
57. Qoıma úı-jaılary, saýda zaldary, tońazytý kameralary, kókónister men jemisterdi jáne basqa da tamaq ónimderin saqtaýǵa arnalǵan qoımalar kózge túsetin jerde, esikter men býlandyrǵyshtardan alys ornatylǵan aýa temperatýrasyn, salystyrmaly ylǵaldylyqty ólsheýge arnalǵan baqylaý-ólsheý aspaptarymen jabdyqtalady. Tońazytý saýda jabdyǵy temperatýrany baqylaýǵa arnalǵan aspaptarmen qamtamasyz etiledi.
58. Kún saıyn baqylaý nátıjeleri obektiniń esepke alý qujattamasyna tirkeledi. Tońazytý jabdyǵynyń jumysyn baqylaý úshin synap termometrlerin paıdalanýǵa jol berilmeıdi.
59. Tez buzylatyn tamaq ónimderin ótkizý úshin obektilerdi tamaq ónimderiniń árbir túrin saqtaý rejımin qamtamasyz etetin salqyndatý nemese tońazytý kameralarymen, sórelermen, vıtrınalarmen, shkaftarmen, aǵash jáshiktermen jaraqtalady.
60. Tońazytý jabdyǵynyń tóbesinde, qabyrǵasynda, edeninde, esiginde, ónimderi bar qaptamasynda «qar kúpisi» men muzdyń paıda bolýyna jol berilmeıdi.
61. Tońazytý jabdyǵyn lastanýyna, «qar kúpisiniń» paıda bolýyna qaraı, olar ónimderden bosaǵannan keıin, tońazytqyshty jappaı júk túsýge daıyndaý kezeńinde, kamerasynda zeń anyqtalǵan kezde jáne saqtalatyn ónimderdi zeń basqanda jýady jáne dezınfeksııalaıdy.
62. Et pen balyqty shabýǵa arnalǵan dińgekter retinde beti tegis, jaryqshaǵy joq aǵashtyń qatty túri paıdalanylady. Kún saıyn jumys aıaqtalǵan soń aǵash dińgekter pyshaqpen tazartylady, tuz sebiledi.
63. О́nimderdiń ár túri úshin arnaıy bólingen oryndarda tıisti bólimderde saqtalatyn, tańbalasy bar bólek bólshekteý taqtaıshalary men pyshaqtar bólinedi jáne paıdalanylady.
64. Obektilerde jándikter men kemirgishterdiń bolýyna jol berilmeıdi. Dezınseksııalaý jáne deratızasııalaý boıynsha is-sharalardy qyzmettiń osy túrimen aınalysýǵa lısenzııasy bar uıymdar júrgizedi, olardyń jıiligin obektilerde kemirgishterdiń, jándikterdiń ornalasýyn esepke ala otyryp, sondaı-aq epıdemıologııalyq kórsetilimder boıynsha sharýashylyq júrgizýshi sýbekti belgileıdi.
5. Usaq-bólshek saýda obektilerine qoıylatyn talaptar
65. Usaq-bólshek saýda obektilerin (obektilerdiń aýmaǵynda ornalasqan usaq-bólshek saýda obektilerin qospaǵanda) Zańǵa sáıkes jergilikti atqarýshy organdar belgilegen oryndarda osy bólimniń talaptary saqtalǵan jaǵdaıda ornalastyrýǵa jol beriledi.
66. Izotermııalyq jyljymaly syıymdylyqtardan (sısternalardan) salqyndatylǵan sýsyndardy, kvasty quıyp satýǵa bir ret qoldanylatyn staqandardy paıdalanǵan jaǵdaıda jol beriledi.
67. Usaq-bólshek saýda obektilerinde ydys pen ónimderdiń kúndizgi qoryn saqtaýǵa arnalǵan oryn bólinedi.
68. Usaq-bólshek saýda obektisiniń jumysy aıaqtalǵannan keıin aınalymdaǵy ydysty kún saıyn tamaq ónimin daıyndaǵan nemese jetkizgen obektige aparady. Ydysty obektiniń irgeles aýmaǵynda saqtaýǵa jol berilmeıdi.
69. Usaq-bólshek saýda obektisinde tek ónerkásiptik qaptamadaǵy tamaq ónimderin ótkizýge ǵana jol beriledi.
70. Kókónisterdi, jemisterdi jáne baqsha daqyldaryn obektiden tys Zańǵa sáıkes jergilikti atqarýshy organdar belgilegen oryndarda ótkizýge jol beriledi.
71. Saýda avtomattary bir ret qoldanylatyn ydys-aıaqpen qamtamasyz etiledi.
72. Jumsaq balmuzdaqty ony daıyndaǵan oryndarda ǵana ótkizýge jol beriledi.
73. Usaq-bólshek saýdanyń jyljymaly quraldarynyń jabdyǵy jumys kúni aıaqtalǵan soń negizgi obektide (tamaq ónimderin óndiretin obekt, saýda obektisi) sanıtarııalyq óńdeýden ótedi. Jyljymaly jáne tasymaldanatyn saýda jabdyǵy men tamaq ónimderin satýshylardyń úıinde saqtaýǵa jol berilmeıdi.
74. Obekt taýarlardy qabyldaý, saqtaý jáne ótkizý jaǵdaılaryn, qyzmetkerlerdiń jeke gıgıenasyn saqtaýy úshin jaǵdaılardy qamtamasyz etken kezde ornalastyrylady jáne tehnıkalyq jaraqtalady.
Usaq-bólshek saýda obektisiniń satýshysy:
1) obektini, irgeles aýmaqty taza ustaıdy;
2) tamaq ónimderin olardyń qaıdan alynǵanyn, sapasy men qaýipsizdigin rastaıtyn qujattary bar bolǵanda qabyldaýdy jáne ótkizýdi júzege asyrady;
3) ótkiziletin tamaq ónimderiniń jaramdylyq merziminiń saqtalýyn qadaǵalaıdy;
4) tamaq ónimderin ótkizý merzimi men satý talaptaryn saqtaıdy, satý kezinde qysqashty, qalaqty, qalaqshany paıdalanady;
5) ónimderdi lastanýdan aldyn ala qorǵaıdy;
6) taza arnaıy sanıtarılyq kıim kıedi;
7) jeke gıgıena qaǵıdalaryn saqtaıdy, qolyn jumystaǵy árbir úzilisten soń jáne qajettiligine qaraı jýady;
8) ózimen birge Normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde № 10638 bolyp tirkelgen Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq ekonomıka mınıstriniń mindetin atqarýshynyń 2015 jylǵy 24 aqpandaǵy № 126 buıryǵymen bekitilgen nysan boıynsha jeke medısınalyq kitapshasy bolady.
75. 74-tarmaqtyń talaptary Zańǵa sáıkes jergilikti atqarýshy organdar belgilegen oryndarda ornalasqan usaq-bólshek saýda obektileri úshin mindetti bolyp tabylady.
6. Azyq-túlik bazarlaryn kútip-ustaýǵa jáne paıdalanýǵa qoıylatyn talaptar
76. Azyq-túlik bazarynyń aýmaǵy mynadaı fýnksıonaldyq aımaqtarǵa bólinedi: saýda, qoıma jáne ákimshilik-sharýashylyq.
77. Saýda aımaǵynda bir saýda ornyna keminde 6 m2 esebimen saýda oryndary bólinedi, qoǵamdyq tamaqtaný, turmystyq qyzmet kórsetý obektilerin jáne zerthanany ornalastyrý úshin oryndar kózdeledi. Tamaq ónimderin (ósimdik sharýashylyǵy, et, balyq, sút jáne basqalary) ótkizý arnaıy bólingen oryndarda júrgiziledi.
78. Qoıma aımaǵynda azyq-túlik taýarlaryn, tońazytý qurylǵylaryn saqtaýǵa arnalǵan úı-jaılar ornalasady.
79. Sharýashylyq aýmaǵynda kúzet, bazar ákimshiligi, avtokólik turaqtary úshin oryndar, qaldyqtardy jınaqtaý úshin konteınerleri bar alańdar bólinedi.
80. Kóliktiń kirýi men shyǵýyn, kirme joldar men jaıaý júrginshiler jol aıyrymdaryn qamtamasyz etý kózdeledi.
81. Azyq-túlik bazarynyń aýmaǵynda sý qubyrynyń jáne sý burýdyń ınjenerlik jelilerine qosylǵan, 50 saýda ornyna sany keminde bir sanıtarııalyq aspaby bar personal men kelýshilerge arnalǵan dárethanalardy jabdyqtaıdy.
Ortalyqtandyrylǵan sýmen jabdyqtaý jáne sý burý júıeleri joq eldi mekenderde aýlalyq dárethana ortanýǵa jol beriledi.
82. Kelýshiler men personal úshin azyq-túlik bazarynyń aýmaǵynda qoldy, saýda múkámmalyn, jemister men kókónisterdi jýýǵa arnalǵan qurylǵylar ornatylady.
83. Aýmaqty jáne saýda oryndaryn taza ustaıdy, dezınfeksııalaı otyryp ylǵaldy jınaýdy kún saıyn júrgizedi.
84. Aı saıyn kúrdeli jınaý, tońazytý jabdyǵyn tekserý, úı-jaılar men aýmaqty dezınfeksııalaý, kórsetilimder bolǵan kezde (kemirgishter men jándikterdiń bolýy) dezınseksııalaý jáne deratızasııalaý arqyly sanıtarııalyq kún ótkiziledi.
85. Saýda múkámmaly, torlar, stellajdar, túpqoımalar tamaq ónimderimen janasý úshin ruqsat etilgen jeńil jýylatyn materıaldardan daıyndalady.
86. О́ńdelmegen tamaq ónimderin saqtaýǵa, tasymaldaýǵa jáne ótkizýge veterınarııalyq-sanıtarııalyq saraptama nátıjeleri boıynsha ǵana jol beriledi, olardy tek azyq-túlik bazarlarynyń arnaıy bólingen oryndarynda ǵana ótkizýge jol beriledi.
87. Azyq-túlik bazarynda:
1) tiri úı janýarlaryn, maldy jáne qusty;
2) ónerkásiptik emes (úıde) daıyndalǵan tumshalanyp qaptamalanǵan konservilengen ónimderdi;
3) ónerkásiptik emes (úıde) daıyndalǵan kondıterlik, aspazdyq (et jáne balyq, kókónis, un) ónimderdi;
4) ónerkásiptik emes daıyndalǵan jas jáne qaıta óńdelgen sańyraýqulaqtardy ótkizýge jol berilmeıdi.
88. Soıylǵan maldyń, balyqtyń, qustyń eti men basqa da shıki ónimderi, sút pen sút ónimderi, maldan alynatyn ózge de ónimder veterınarııalyq-sanıtarııalyq saraptama nátıjeleri bolǵan kezde bazardyń bólek úı-jaılarynda, bólek sórelerde ótkiziledi.
89. Bazar aýmaǵyndaǵy qoǵamdyq tamaqtaný jáne saýda obektileriniń qurylǵysy jáne jabdyǵy normalaý qujattarynyń talaptaryna sáıkes júrgiziledi.
90. Aýyl sharýashylyǵy óniminiń saýdasy ónimderdiń jerge tikeleı janasýynan saqtaıtyn, taýar kórshilestigi qaǵıdattaryn saqtaý jolymen, tamaq ónimderimen janasý úshin qoldanýǵa ruqsat etilgen materıaldardan daıyndalǵan ydys-aıaqtan júzege asyrylady.
7. Tamaq ónimderin tasymaldaý, saqtaý, ólshep-oraý jáne ótkizý jaǵdaılaryna qoıylatyn talaptar
91. Turǵyn úılerdiń ishine salynǵan obektilerde taýarlardy tıeýdi arnaıy tıeý úı-jaıy bolǵan kezde turǵyn úı ǵımaratynyń terezesi joq búıirinen jáne (nemese) jerasty týnnelderinen, jáne (nemese) magıstral jaǵynan júrgizedi.
92. Tamaq ónimderi qabyldaý, saqtaý, tasymaldaý jáne ótkizý kezinde olardyń sapasyn, qaýipsizdigin kýálandyratyn jáne olardyń qadaǵalaýyn qamtamasyz etetin qujattarmen, sondaı-aq Keden odaǵy Komıssııasynyń 2011 jylǵy 9 jeltoqsandaǵy № 880 sheshimimen bekitilgen «Tamaq ónimderiniń qaýipsizdigi týraly» (021/2011 KO TR) Keden odaǵynyń tehnıkalyq reglamentiniń (budan ári – 021/2011 KO TR) talaptaryna sáıkes tez buzylatyn tamaq ónimderin saqtaý, tasymaldaý jaǵdaılary jáne jaramdylyq (saqtaý) merzimi týraly aqparatpen qosa júredi.
Tez buzylatyn tamaq ónimderi úshin júk qujatynda ónimderdi daıyndaý ýaqyty jáne kúni, saqtaý temperatýrasy jáne ótkizýdiń sońǵy merzimi kórsetiledi.
93. Qabyldanǵan tez buzylatyn tamaq ónimderiniń sany obektidegi tońazytý jabdyǵynyń (ónimderdiń osy túrin saqtaýǵa arnalǵan) kólemimen aıqyndalady.
94. Tamaq ónimderiniń saqtaý oryndaryna túsýi taza, qurǵaq, bóten ıisi joq jáne bútindigi buzylmaǵan ydys pen qaptamada júzege asyrylady.
95. О́nimniń jaramdylyq, saqtaý merzimi men túri kórsetilgen ár ydys ornynyń tańbalaýshy zatbelgisin (zattańbasyn) jaramdylyq (saqtaý) merzimi aıaqtalǵanǵa deıin, ónimdi tolyq paıdalanǵanǵa deıin saqtaıdy.
96. Obekt tamaq ónimderin saqtaý jáne ótkizýge daıyndaý úshin qoıma úı-jaılarymen, shıkizatty, daıyn ónimdi bólek saqtaý úshin tońazytý jabdyǵymen, qaptamalaıtyn jáne qosymsha materıaldardy saqtaýǵa arnalǵan úı-jaılarmen qamtamasyz etiledi, olardy jeńil jýylatyn jáne dezınfeksııalanatyn materıaldardan daıyndalǵan sórelermen, stellajdarmen, taýar qoıǵyshtarmen jáne konteınerlermen jabdyqtaıdy.
97. Obektilerdegi barlyq tamaq ónimderin stellajdarda, túpqoımalarda, taýar qoıǵyshtarda saqtaıdy.
98. Kóterme saýdaǵa arnalǵan tamaq ónimderin tońazytý kamerasyna jáne (nemese) qoıma úı-jaıyna ornalastyrý partııanyń daıyndalý kúni men nómiri (bar bolǵanda) kórsetile otyryp partııalarmen júzege asyrylady.
99. Tamaq ónimderin saqtaýǵa arnalǵan úı-jaıda taǵamdyq emes materıaldardy birge saqtaýǵa jol berilmeıdi.
100. Tamaq ónimderin ónimderdiń túrleri boıynsha qabyldanǵan synyptamaǵa sáıkes saqtaıdy: qurǵaq (un, qant, jarma, makaron buıymdary jáne basqalary), nan, et, balyq, qus, jumyrtqa, sút-maı, gastronomııalyq, kókónister men jemister.
101. Erekshe ıisi b