Aldymen «brend» degenniń ne ekenine qysqasha toqtalyp óteıik. Brend – saýda belgisi, ony qarapaıym tilde tańba dep te atasaq bolady. Oǵan, sondaı-aq, sol tańbaǵa qatysty nárseler de kiredi. Ádemiligi keremet tańba-rámizderdi de brend dep ataıdy. Jalpy, brend – tutynýshyǵa beriletin ýáde jáne sol ýádeni oryndaý.
Erte zamandarda adamdar tańbalar arqyly qarym-qatynas jasaýdy jáne belgili bir aqparatty berýdi nemese jetkizýdi qajet etti. Bul tańbalar bir ıdeıany jaqtaýshylardy ózderiniń básekelesterinen ózgeshe bólekteý etip kórsetti. Tańbalar adamnyń nemese toptyń basqalardan daralyǵyn, belgili bir qasıetterdi ıelenetindigin bildirýge múmkindik berdi. Aqparat jáne kommýnıkasııalar mınıstri Dáýren Abaevtyń atap ótkenindeı, sapaly eldik brendıngke qashan da sol memlekettiń shynaıy jetistikteri negiz bolady. Eldiń ımıdjin saýatty ilgeriletý úshin onymen baılanysty obrazdar, ıdeıalar men rámizder kreatıvti, qaıtalanbas ári jadyńda jattalyp qalatyn sımvolıkamen bite qaınasýy kerek. Osyndaı irgeli isti bizdiń elimiz de qolǵa alyp jatyr. Osyǵan baılanysty Qazaqstannyń Ulttyq brendin anyqtaý jónindegi baıqaý bastalǵanyn da aıta keteıik.
Endi Qazaqstanda «Uly Dala eli» jalpyulttyq brendi jasaqtalady. Qazaqstan Ulttyq kásipkerler palatasy tóraǵasynyń orynbasary Nurjan Áltaevtyń aıtýynsha, osyǵan baılanysty tańbalaýǵa jatatyn taýarlar reestri túziledi. Birinshiden, bul tańba taýardyń Qazaqstanda jasalǵanyn bildirip turady. Ekinshiden, bul taýardyń shyn máninde sapaly ekeninen habar beredi. Úshinshiden, ol taýar Qazaqstan halqymen moıyndalǵanyn kórsetedi. Bul brend kez kelgen kásiporynǵa berilmeıdi, berilgen kásiporyndar sanaýly ǵana bolady. Onyń ishinde «Eır Astana», «Rahat» sııaqty iri kompanııalar bar.
Buryn da, qazirgi kezde de Germanııa men Japonııany avtomashınalary, Fransııany ıissýlary, Gollandııany qyzyl-sary gúlderi, Italııany sapaly aıaq kıimderi, Shveısarııany saǵattary, Úndistandy hosh ıisti shaılary, Japonııa men Koreıany elektronıkasy álemge áıgilep keledi. Aldaǵy ýaqytta da áıgileı bermek. Olar dúnıe júzine tanymal osy ónimderimen maqtana alady. Mine, bul olar úshin naǵyz brend! Al Qazaqstan she? Bizdiń eldiń ulttyq brendi qaısy?
Eger retine qaraı aıtatyn bolsaq, biz alǵashqy orynǵa elordamyz – Astana qalasyn qoıar edik. Buǵan eshkim qarsylyq bildire qoımas degen oıdamyz. О́ıtkeni, búginde Astana Qazaqstannyń ǵana emes, dúnıe júziniń jańa ǵajaıyby atanyp otyr. Ekinshiden, Astananyń arhıtektýralyq sáýlet-qurylys tuǵyrnamasyn ázirleýde qala kelbetine eýrazııalyq óń-sán berý ıdeıasy basshylyqqa alyndy. Ideıa avtory – elimizdiń Prezıdenti Nursultan Nazarbaev. Ǵımarattarynyń ádemiligi men sáýlettilik kórnekiligi jaǵynan qala Tokıo, Nıý-Iork, Dýbaımen básekelese alady.
Baıqońyr – Qazaqstan aýmaǵynda ornalasqan álemdegi alǵashqy jáne eń iri ǵarysh aılaǵy. Aılaqtyń basty jáne kómekshi nysandarynyń jalpy aýmaǵy 6717 sharshy shaqyrymdy quraıdy. Onyń ushý trassasy Aral teńizinen Kamchatka túbegine deıin sozylyp jatyr. Baıqońyrdan 1957 jyldyń 4 qazanynda tuńǵysh ǵarysh zymyrany sátti ushyryldy jáne ol dúnıe júzindegi eń birinshi Jerdiń jasandy spýtnıgin orbıtaǵa shyǵardy. Al 1961 jylǵy sáýirde adamzat tarıhynda alǵash ret Iýrıı Gagarın «Vostok» ǵarysh kemesimen ǵaryshqa attandy. Ǵarysh aılaǵynyń qurylysyn júrgizýge ár jyldary qazaqstandyqtar da qatysqan.
Ulttyq aspaptarymyz – qobyz ben dombyrany da ulttyq brendke aınaldyrýǵa bolar edi. Sebebi, elimizdiń tanymal óner ujymdary alys-jaqyn shetel sahnalarynda óner kórsetkende, olardyń qolyndaǵy qobyz ben dombyraǵa qyzyǵa qaraǵanyna, tań-tamasha bolǵandaryna birneshe márte kýá bolǵanymyz bar.
Elimizde ulttyq brend bolatyn ónimder men buıymdar shyǵaratyn kompanııalar da barshylyq. Mysaly, «Ádemi-aı» jáne «Bal-bala» kompanııalaryn ataýǵa bolady. «Ádemi-aı» kompanııasy qazaq halqynyń ulttyq bolmysyn, salt-dástúrin, tarıhyn, elimizdiń búgingi jetistikterin beıneleıtin kádesyılardyń qaıtalanbas túrlerin shyǵarady. Olar kóptegen elderde ótken kórmelerge qatysyp, júldeger atandy. Al «Bal-bala» kompanııasy negizinen oıynshyqtar, onyń ishinde ózdiginen qozǵalyp, án aıtyp, bı bıleıtin qýyrshaqtar shyǵarýmen aınalysady. Qýyrshaqtar «aıtqan» ánderdi balalar tez jattap alady.
Bizde Qazaqstandy álem jurtshylyǵyna keńinen tanytatyn, ulttyq brendimiz bolatyn dúnıeler barshylyq. О́kinishke qaraı, biz olardy halyqaralyq deńgeıge shyǵaryp, jóndi nasıhattaı almaı júrmiz. Búginnen qolǵa almasa, erteńgi kúni olar da Almaty aportynyń kebin kıedi...
Álısultan
QULANBAI,
«Egemen Qazaqstan»