***
Keshe bazarǵa sábiz aparǵanbyz. "Sábiziń maıdalaý eken" deıdi sonda júrgen jylmańdap qalǵan pysyq "posrednıkter". Olardy jaqsy bilem ǵoı. Taýar alatyn bolsa tek minin aıtyp shyǵa keledi. "Iri sábiz bolǵanda ǵoı, qymbattaý baǵaǵa alar ek. Mynadaı maıda sábizdi bazar narqy kótermeıdi" dedi. Búgin ábden suryptap irisin apardyq. Keshegi saýdagerler aldymyzdy kes-kestep, paıda bola ketti. — Sábiz be? Qanshadan beresiń? — Keshegi baǵaǵa. Men de azdap qıtyǵyp turmyn. — Sábiziń keshegideı me? — deıdi olar. "Júziktiń kózinen ótip ketetinder" sirá, osyndaılar bolar. — Kórseıshi óz kózińmen... Iri-iri, soıaýdaı sábizderdi qolmen ustap kórip: — Nege sonsha iri? Dárini aıamaı bergensiń-aý. Mundaı sábizge alýshylar jolaı bermeıdi... Bularǵa daýa joq eken. Eń úlken sábizben dáldep turyp, jiberip ursań ǵoı Sonymen, otyrmyz endi "bazarǵa qandaıyn aparsaq eken" dep. Jıyn-terim qyzyp jatyr. FB-ǵa kirip danyshpan bolýǵa da ýaqyt jetpeı jatyr.***
Toıda bir ápkemizben dastarhandas bolǵanbyz. Tost berip ek, biraz kósildi. Sońynda: — Búgin túnde ǵana jazylǵan óleń edi, — dep alyp, bir óleńdi mánerlep oqydy. Ana týraly eken. Anasynyń kózi ketkender biraz kózderine jas aldy... Tórt-bes aı ýaqyt ótken soń sol "aqyn" ápkemen taǵy basqa bir toıda jolyqtym. Ádettegideı, tost kezegi berilgende tilek degendi jańbyrsha jaýdyrdy. — Búgin ǵana jazylyp edi, sııasy keppegen óleńdi sizderge oqyp bereıin, qabyl alyńyzdar, — dep ótkendegishe kirispe jasap aldy da, óleńdi oqydy. Ana týraly bastaǵanynan-aq ótkendegi óleń ekenin birden bildim. Tórt-bes aı boıy óleńniń sııasyn keptirmeı saqtap júrgenine rıza boldym.***
"Janaza" demekshi... Ájem qaıtys bolǵanda ókirip turyp jyladyq. Biz jaqta marqumnyń týystary (týystary bolǵanda, er adamdar) aýlada sapta turady da, kóńil aıtyp kelgendermen kórisedi. Daýys shyǵaryp jylaısyń. Qatty jylap jiberdik pe, aýlymyzdaǵy "aýzy batyr" atanyp ketken Fatıma sheshemiz: — Sonsha eńiregenderi nesi-eı! Jylaı bermeńder! Boldy! Ájelerińdiki toı ǵoı! Báribir tirilip kelmeıdi! — ursyp berdi. Apamyzdan jasqanyp, qatty jylaýǵa da tartynyp qaldyq. Bir kezde kóńil aıtyp taǵy bir "aýzy batyr" apamyz Perde keldi. Fatıma apamyzdan qorqyp jylap jarytpaǵan bizge dúrse qoıa bergen. — Ájesi ólgen adam qusap jylasańdarshy! Mynalaryń ne?! Qyńsylamaı durystap daýys shyǵaryńdar! Ájeleriń senderdi bir japyraq et kezderińnen adam qyldy ǵoı! Kúıgende "aýzy batyr" sheshelerimizden kúıgenbiz. Janymdaǵy jıenim bolsa: "mundaı jerde ájesi ólmegenniń bári aqyldy, úndeme" dedi maǵan jáı ǵana. Ánsheıin, esime túsip ketti. Ájem osydan 22 jyl aldyn 78 jasynda ómirden ótip edi... Bizge ursatyn "aýzy batyr" Fatıma apa men Perde apa da áldeqashan bul dúnıeden kóship ketken.***
— О́zbekter aqsha tabý úshin bizdiń aýylda júr. — Bárin ózbekke istetip aýylyńnyń adamdary ne bitirip júr? — Qoldary tımeıdi. Aqsha tabý úshin Astanaǵa, Shymqalaǵa ketken.***
Bir kemeńger qarııa nemeresine ómir syryn bylaı dep aıshyqtap aıtyp jatyr eken: — Ár adamnyń kókireginde eki qasqyrdyń ózara taıtalasyna uqsas tartys júrip jatady. Onyń biri kúnshildik, qyzǵanysh, ózimshildik, ótirik sııaqty jaman qasıetterdi beınelese, ekinshisi senim, shyndyq, meıirim, adaldyq sekildi jaqsy qasıetterdi beıneleıdi. Bul eki qasqyr sát saıyn, qadam saıyn aıqasyp, ómir boıy kúresýmen bolady ... Sonda nemeresi atasynyń sózin bólip, bylaı dep surapty: — Al eń sońynda qaı qasqyr jeńedi? Atasy sál oılanyp otyryp jaýap beripti: — Sen qaısysyn kóbirek qorektendirseń, sonysy jeńedi.***
Bir atamyz baǵban-tuǵyn. On shaqty jyl buryn dúnıeden ótti. Áli esimde, erterekte úıiniń aldyndaǵy jemis aǵashtarynyń artyq butaqtaryn kesip, kóktemge daıyndap jatqanda bir qurdasy: — Qartaıǵanda sen de tynbaıdy ekensiń. Tynysh jatsaıshy, báribir munyń rahatyn da kórmeısiń ǵoı, — dep muny kekep-muqata berdi. — О́zim jemesem bala-shaǵam jer. "Artyńda mal qalǵansha tal qalsyn" demeı me? — Áı, sol bala-shaǵań da qadirińdi bile qoısa jaqsy. Erteń ólgen soń bári de qalady, kóresiń ǵoı, — dep qurdasy sóziniń sońǵy jaǵyn ázilge buryp jibergen. "О́lip qalsa qalaı kóredi?" dep qoıamyn men... Sol kezde perishte aýmın degen be, rasymen de artynda qalǵan bala-shaǵasy aqsaqal kútip-baptaǵan baqtyń qyzyǵyn kórgen joq. 2005 jyly baǵban aqsaqal ómirden ótken soń artynsha jalǵyz uly aýyldy jersinbeı, qalanyń ortasyna kóship ketti. Atanyń kózi tirisinde amaldyń joqtyǵynan ǵana aýylda turyp kelgen eken. Ol úıdi satyp alǵan adam "retsiz salynǵan, bardak" dep baý-baqshany shaýyp tastady da, ornyna basqasha qyp úlken úı turǵyzyp aldy. Baıaǵy baqtan jurnaq ta qalmady... Bul da tozyp bara jatqan aýyldyń bir kórinisi edi. Baǵban aqsaqaldyń qurdasy áýlıe me dep qaldym.***
— Sholpan juldyzy kóterilgende jarqyrap, ashyq kórinse, sol jyly shóp qalyń, jyl jaqsy bolady. Al Sholpan juldyzy kúńgirttenip, solǵyn kórinse sol jyly jerdiń kókteýi nashar, taqyr, jyl jaısyz, tipti qurǵaqshylyq jut bolýy múmkin dep boljaıdy. Esepshilerdiń tájirıbesinde ár 8 jylda bir ret Sholpan juldyzy kúńgirt, solǵyn kórinedi eken. Aýyr jut kóbinde osy jyldarda bolady, — deıdi halyq astronomııasy. Búgin ertemen shyǵystan Sholpan juldyzyn (negizi ǵalamshar ǵoı) baıqadym. Jarqyrap tur eken. Molshylyq bolady dep yrymdadym.***
Maǵan kúz unaıdy. Birinshiden, eń berekeli maýsym. Bizdegi molshylyq kúzde bolady. Onyń ústine jazdaǵy ókpeni syǵyp, mı qaınatqan aptaptyń beti qaıtyp, erkin dem alamyz. Shybyn-shirkeı, masa, úndemes sekildi qansorǵyshtardan qutylyp, tynysh uıyqtaı bastaımyz. Tún uzarady, uıqy da qanady. Uıqy qanǵan soń tirlikke degen qulshynys ta, qabilet te arta túsedi (óz tájirıbemnen). Jazdaǵy aýyr, qara jumystar bitedi, ketpen men kúrek dem alady. Biz de aýyr beınetten dem alamyz. Ala jazdaıǵy beınetińniń jemisin jeıtin osy shaq. Mynadaı sebepterden soń árıne, kúzdi unatamyn.***
Birneshe kúnnen beri 78 adam dostyq usynyp tur eken. Olardy qabyldasam bir degennen 78 topqa múshe bop shyǵarym anyq. Túrleri sondaı, topqa qosa beretin bireýler sııaqty. О́ıtkeni paraqshalaryndaǵy jazbalardyń kóbin "Ketshi bar", "Maǵynaly sózder", "jannat ańsaýshylar" sekildi toptardan bólisken.***
Qyrǵyzstannyń Rıodaǵy jalǵyz qola medalin dopıngti jeleý etip tartyp alypty. Bir túıir medalda neleri bar deseıshi. Ázerbaıjan men Reseıge bere salsyn, jyrtyqtaryn jamaı qoısyn solar-aq. Osy, bizde qola men kúmis kóp qoı. Bireýin qyrǵyzdarǵa bere salsaq qaıter eken?***
Úlken ulym bazarǵa baryp, mektepke kerek-jaraqtaryn túgendep kelgen. — Bazar qymbat eken ǵoı, — deıdi. — Qymbat bolsa "kishkene baǵasyn túsirip berińizder" dep saýdalaspaısyń ba? — dep aqyl úıretemin. Ulym saýdalasýyn saýdalasqan. Saýdagerler buǵan: "Bıyl maqta qymbat bolady, eshteńe etpeıdi" dep aıtypty. "Maqtanyń baǵasy joǵary bolady" dep bazardaǵy naryq aldyn-ala biraz kóterilgenge uqsaıdy. Al, shyndyǵynda maqtanyń baǵasy áli belgisiz. Saýdagerler de sybysqa sengish, birden kótere salady.***
Jurttan da uıat boldy. Qashan qarasa da FB-da otyram.***
Jetisaıǵa barmaq bolyp, taksıge otyrdym. "Taǵy bir adam minsin, sosyn júremiz" dedi taksıst. Aldyńǵy oryn bos eken, qonjııa kettim. Artta eki qyz otyr eken. — Selfı jasap jibereıik, "Almatyǵa jolǵa shyqtyq" dep ınstaǵa shyǵaramyz, — dedi bireýi. — О́ziń sala ber, men túspeımin. — Qoıshı tálpishtenbeı, men synyńdy buzam ba ne? Daýaı, túsemiz. — Jooooq, jooooq, túsirme! Myna kóılekpen túsken sýretimdi keshe ınstaǵa sap qoıǵam. Basqa kóılegi joq adam qusap búgin taǵy da salam ba, ýjys... Bir toıǵa kıgen kóılekti kelesi toıǵa kımeıtin kerbez áıelderdi bilýshi em. Myna qyz shamasy, sondaı áıelderdiń qyzy ıakı sińlisi bolar dep topshyladym.***
Ata-anańnyń shańyraǵynan ystyq nárse joq. Enshi ap ketseń qıyn. Qazany bólek úıge aınalady. Áıtpese ózińniń ósip-óngen shańyraǵyń. Barasyń, kózińe ystyq, biraq ol úıde turmaısyń.***
Siltep qoıatyn bir tanysym bar. Bala kúnimnen tanımyn. Jasy meniń ákemmen shamalas adam. Birge qoı baqqan kúnim de esimde. Qoı baǵyp júrip te jartylyǵyn tastamaı siltep júredi eken. Men jaqtyrmaımyn. — Á? Meni jaqtyrmaı jatsyń ba? Aıta ber, kózińnen bilip turmyn. Biraq maǵan áli baq qonady. Sol kezde meni jek kórgenińe uıalasyń. Men áli-aq baqytty bop ketemin, — dedi. Keshke deıin sońǵy sóılemdi áldeneshe ret qaıtalady. Men odan bir-aq kúnde yǵyr boldym. Sol kúnnen soń odan qashyp júretin boldym. Qoıdy basqa jaqqa jaıamyn. Keıin ol kisi qyzmet babymen Shardara jaqqa kóshti. Odan beri 25-26 jyl ótti. Múldem jat adamǵa aınalyp ketti. Byltyr aýyldaǵy jamaǵaıyndary úlken toı berdi de, toıǵa ol da keldi. Áli silteıdi eken. Ázer tanydym. Sanamda baıaǵy 90-jyldardaǵy bet-álpeti saqtalyp qalǵan ǵoı. Tozyp, shógip ketken. Meni de zorǵa tanydy. — Kel, birge isheıik, — dedi maǵan. Janynda otyrdym. Kóp myljyńdaıdy eken. — Nege araqty qoımaısyz? — dedim, onyń múmkin emesin bilsem de. — Araqty qoıǵan kúni men ólemin. — Nege? — Vrachtar solaı aıtty. "Araqty qoıǵan kúni ólesiń" dedi. Áıtpese baýyrym bir-aq kúnde irip ketedi. Osylaısha biraz sóılestim. — Saǵan raqmet. Sen bolmasań mynalardyń eshqaısysy meni adam eken demeıdi. Menimen sóılespeıdi. Ázer amandasady. Mensinbeıdi. Meıli, mensinbese atańanáletterdiń aıaǵyna jyǵylam ba. — Meni Shardaraǵa kóshirip jibergen de osy aǵaıyndarym, — dedi sonan soń. — Áıtpese osy jaqtan da jumys tabylar edi ǵoı maǵan. Jaraıdy, qoıshy... Kóresiń. Men áli bárinen ozamyn. Sonda bular meni mensinbegenderi úshin uıalatyn bolady! Baıaǵy áńgimesi áli sol áńgime eken. "Men áli-aq baqytty bolamyn" degen baıaǵy eski úmiti 25 jyl ótse de búginge deıin úzilmepti. Biraq áńgimesiniń sarynyna qarasań eń baqytty adam sol sekildi...***
"Qarǵa tamyrly qazaq"... Toı ústinde adamdar bir-birimen baqaıshaǵyna deıin surasyp shyǵady. Kelgen qudanyń ózi jaıly suraıdy, qaıynjurtyn suraıdy, áıeliniń rýyn suraıdy, naǵashysyn suraıdy, quda bolǵan jerin suraıdy. Qashan "qaryn bóle" bop shyqqansha toqtamaıdy. Sosyn ǵana basqasha syılasady... Baǵana bir apamyz kelgen qudashamen surasyp jatty. — Áı qudasha, seniń Erǵalı degen jezdeń bar ma? — Bar ǵoı, apa. — Báse, júziń tanys aınalaıyn. Qudasha ekensiń ǵoı. Ol qyz onsyz da qudasha-tuǵyn. — Jezdemdi qaıdan tanısyz, apa? — Eee, ol Erǵalıjan ózimizdiń qolda ósken bala ǵoı, aınalaıyn. Anań qalaı, qýatty ma? Qudasha osy jerde birden jaýap bere qoımady. Apamyz suraǵyn qaıtalady. — Apa-aý... — Anań qýatty ma dep jatyrmyn ǵoı? — Anam qaıtys bop ketti ǵoı. Apamyz selk ete qaldy. — Astapyralla, qashan? — Biraz boldy ǵoı... Apamyz ishteı ǵana O dúnıege attanyp ketken beıtanys qudaǵıǵa "ımandy bolsyn" aıtyp jatty. — Biz nege estimedik eken... Myna júgermek qaıyn enesiniń qaıtys bolǵanyn bizge aıtpaı, ózderi kóme salǵan ba? — dep keıidi de, qudashaǵa suraǵyn jaýdyra tústi. — Aıtpaqshy, Aqmaral ápkeń osynda qyzmet qyp júr ǵoı, onymen amandastyń ba? Endi qudasha ań-tań bola qalady. — Meniń Aqmaral degen ápkem joq qoı, apa-aý. — Joǵy qalaı? Sen Erǵalıdyń baldyzy emessiń be? — Iá. Biraq siz qaı Erǵalıdy aıtyp otyrsyz? — О́zimizdiń. Osy aýyldaǵy Erǵalıdy. — Áááááá, — dep kúldi qudasha. — Meniń Erǵalı degen jezdem Qazyǵurttan ǵoı. Bul aýylda turǵan emes... Qudasha men ańǵal Apamyzdyń dıalogyna osymen núkte qoıyldy. Álgi qudaǵıdyń qaıtys bolǵanyn bul apam nege estimegeni málim boldy. Zaıa ketken surasýlar-aı.***
Bir atamyz júzden asqan shaǵynda ómirden ótti. Kádimgideı aljydy. Jas kezinde túıe baqqan eken. Aljyǵan kezinde kóshege túsip, baıaǵy ózi baqqan túıelerin izdep ketetin. Kóshede kóringen adamnan "Meniń túıelerimdi kórdiń be?" dep suraıtyn kórinedi. Keıbireýler "túıeńiz myna jaqta júr" dep aldap, jetektep úıine aparyp tastaıtyn. Bir kúni joǵalyp ketti. Búkil kóshe bolyp jas-kárisi birdeı aıaǵynan tik turyp izdedi. Surastyrady, eshkim kórdim-bildim demeıdi. 70-ke jaqyndap qalǵan uly bolsa: — Oıbaı, bir shuqyrǵa túsip ketip ólip qalmasa bolǵany ǵoı! — dep eńirep jylap júr. — Áı, ákeń júzden asty ǵoı, nesine jylaısyń? Qaıtys bola qalǵan kúnde de ol kisiniki toı ǵoı, — dep adamdar basý aıtsa da jubanbaıdy. Qansha aljysa da ákeniń aty áke eken ǵoı, shirkin. — Men bilsem, ol kisi Adaı aýyl jaqqa ketken, — dedi bir kisi. Ol da múmkin, Adaılar túıe asyraıdy ǵoı. Bala-shaǵasy eski "Ýazıkke" minip alyp, Adaılar turatyn kóshe jaqqa jóneıdi. Aýyldyń shetinde qaǵýly turǵan túıelerdi jetektep, sýaryp júrgen jerinen taýyp alady. Biraq ústindegi shapany, basyndaǵy tymaǵy joq bolyp shyqty, ol kıimderin kóshede kezdesken adamdar "biz de uzaq jasaıyq" degen yrymmen sheship alǵan eken. Munan soń da sol túıeler bar jaqqa qashyp kete bergenin doǵarmaǵan. Keıin bilsem, 1987 jyly 105 jasynda ómirden ótken eken. Jetpiske kelgen uly "aljysa da, esin bilmeı qalsa da áke degen bir asqar bel eken ǵoı, sol kisi barda eshteńeni ýaıymdamaı, ózimdi bala sezinýshi em, endi mine, jetpiske kelsem de ákesiz jetimdikke úırene almaı júrmin" dep kemseńdep jylapty... О́mirimde "aljý" degen nárseni óz basym tek sol 105-ke kelip qaıtys bolǵan qarııadan ǵana kórdim. Myna bizder qartaıyp, aljıtyndaı bolsaq neni izdep sandalar ekenbiz dep oılap qoıamyn.***
"Men aqyn emespin" dep alyp óleń jarııalaı beretinder kóp eken. Aqyn bolmasań óleń jazba. Jazǵan soń "aqyn emespin" dep aıtpa.***
Bir qaraǵanda ómirimizdiń basym bóligi "pokazýha" sııaqty. Olaı deıtinim, baǵana bir tanysym habarlasqan. — Ana pálenshe aýyryp qalypty. Baryp qaıtaıyq. Uıat-ty. Sál otyryp, kózine kórinip qaıtsaq boldy da. Kózine kórinsek esep. Ras, aýyryp qalǵan árbir dosyńnyń úıine baryp saǵattap otyra berýge ýaqyt tyǵyzdyǵy kótermeıdi. "Qalaısyń?" dep halip surap barsań da tóbesi kókke jetýi múmkin. О́tkende aýylda bir kisi dúnıe saldy. Janazasy shyǵarylatyn kúni bardyq. Kún degenińiz janyp tur. Sol úıdiń qaıǵyly adamdarymen kórisip shyqtyq ta, kóleńke izdep kettik. Anadaı jerdegi aǵashtardy saıaladyq. — Tezirek janazasy shyǵarylsa bolar edi. Qaıtý kerek edi. — Qaıta berseıshi. Seni kim ustap tur? Kózderine kórindiń, boldy da. Odan artyq ne kerek?.. Keı adamdardyń áńgimesi osylaı órbip jatty... Toıda da sol. Kóshemizdegi bir aǵaıynnyń toıyna bardyq. Eki-úsh tostan soń menimen birge barǵan serigimniń mazasy qasha bastady. — Beretinimizdi berip qaıta salý kerek edi. Sharshap kettik qoı, myna tamadany da qaıdan taýyp alǵan, mıdy qaǵyp aldy-aý qaqsaı berip... — dep otyrdy. Toı ıesiniń kózine kórinsek esep sııaqty. Aýrýdyń halin suraǵanda onyń kóńilin kóterý úshin, serpiltý úshin, al janazaǵa barǵanda kóńil aıtý úshin, jubatý úshin, toıǵa barǵanda qýanyshyna ortaq bolý úshin barý kerekpiz ǵoı. Biz bolsaq, kóp jerlerge "kózge kóriný" úshin bara salamyz... Keleshekte ondaı jerlerge fotoǵa túsip, jelige shyǵarý úshin barý úrdiske aınalýy múmkin... "Pálenshe ólgende", "túgensheniń halin suraı barǵanda", t.b***
Jalǵan aqparat taratqandardy emes, qasaqana adam óltirgenderdi jazalap qaryq qyp alsa. Júreıik endi, "post jazyp qoıyp em, soǵan jaýapqa tartylyp jatyrmyn" dep... Estigen elden de uıat shyǵar.***
— Jeti ataǵa jetpeı qyz alyspaıtyn QAZAQtardyń geni de, qany da taza! — Báse... QAZAQ nege tek QAZAQTYŃ ǵana qanyn iship, bir-biriniń etin jeıdi desem...***
Jurtty jıyp as bergenińde keıbireýler shaqyrýsyz qalsa uıalyp júresiń. Internette de tamaqtyń sýretin salyp, oǵan pálen adamdy otmetkalap, keıbireýler otmetkalanbaı umyt qalsa, olardan da uıalyp júretin kez kele jatyr))***
Bir rette bir kóshede turatyn aýyldasym qoı alatyn bolǵan. "Men de qoıymdy bazarǵa aparamyn, menikin ala salsaıshy" dedim. "Joq, bazardan tańdap turyp alaıyn" degen. Men qoıymdy bazarǵa apardym da, 19 myńǵa ázer ótkizdim. Menen satyp alǵandar alypsatarlar eken. Bir qyzyǵy, ol alypsatardan aýyldasym 26 myńǵa satyp alypty. Ertesine sol qoıdy soıyp, quran oqytty. Eki ortada ekeýmiz de alypsatarǵa jem boldyq, bazarǵa baryp kúnge kúıip, shekemiz tyrysqany artyqsha beınet boldy... Kim aqymaq?***
Bir toıda sol úıdiń kúıeý balasy belsenip toı qyzmetin jasap júrgen. Qazirgi kúıeýler óz balańnan da beter erke ǵoı. Ol da sondaı eken. Emin-erkin júrgeni sonshalyq, ony ol úıdiń kúıeý balasy dep esh oılamaısyń da. Bir kezde táltirektep, mas bolyp qaldy. Kóp myjyp ketti. Úlkenderdiń bireýi: — Áı, kúıeý bala, osy erkelegeniń de jeter, bar, syrtqa shyǵyp sháı qaınat, óz ornyńdy bil, — dedi jaratpaı. Kúıeý balanyń da ýáji daıyn tur eken. — Eeee qaınaǵa, meni olaı qýmańyz. "Paıǵambar da kúıeý balasyn syılaǵan" degen ǵoı. Shynynda da biz jaqta osy sóz kóp aıtylady. — Oǵan talasym joq. Biraq paıǵambar da araq iship, artyq sóılegen sen sııaqty kúıeý balany jaqtyra qoımas... — dedi álgi kisi. Kúıeý bala "óshti". Dastarqannyń berekesin ala bergen soń syrtqa shyǵaryp jiberdi. Árkim qaı jerde bolsa da óz ornyn bilse ǵoı.***
Keı dostarym áńgime suraıdy. Aıtqyń-aq keledi. Biraq aıtatyn nárse joq. Úıden shyǵamyn. Qyndybaıdyń fazendasyn kesip ótemin. О́rmekshilerdi, ushyp júrgen ara-shegirtkelerdi aıtpaǵanda ol fazendada jan balasy turmaıdy. О́rikteri tógilip, aıaq asty bop jatyr. Alma aǵashtary shatysyp-bytysyp ketken mını-djýnglı. Bir túp qurma aǵashy bar edi, "aspanmen talasqan" jabaıy soralardyń arasynan kórinbeı qalǵan. Ary qaraı kópirden ótemin. Ol jerde shashtaryn tyqyr qyp ap tastaǵan on shaqty bala ý-shý bop shapyldatyp shomylady da jatady. Qaı kezde ótsem de. Odan ári Aıtbaıdyń 80-dik nasosy tyryldaıdy da turady. Aıtbaı basyna aq sharshy orap alyp sol jerde júredi. Senimen sóılesý turmaq amandasýǵa da shamasy joq. Ary qaraı tegis jol. Joldyń shetinde Begalynyń bógelektegen taıy qaǵýly turady. Teýip jibermesin dep aınalyp ótemin. Jan kerek. Taǵy 100 metr júrsem shartaqqa jetemin. Qaıtarda da solaı. Begalynyń taıy, Aıtbaı, shomylyp júrgen on bala, adamy joq fazenda, óz úıim... Kúnde kóretinim osy. Qaıdaǵy áńgime sizderge... "Jaqsy kórgenin aıtady" demekshi, solaı.