nemese gollıvýd kınosyndaǵy aqshańqan úılerdi kórgen soń týǵan oı
Aǵylshyn jazýshysy Helen Fıldıngtiń álemge áıgili kitabynyń jelisi boıynsha Londonda túsirilip, jýyrda Qazaqstan kınoteatrlarynda kórsetile bastaǵan «Brıdjıt Djonstyń balasy» fılminen qaz-qatar tigilip turǵan kıiz úılerdi kórip, eriksiz qaıran qaldyq. Kádimgi bizdiń qazaqtyń kıiz úıleri. Oıý-órnegi, ýyq, keregesi, bári-bári aına-qatesiz sol qalpynda tur.
Osyǵan oraı, «Kóshpelilerdiń kıiz úıi sheteldik tanymal fılmderiniń sıýjetterinde osylaı túsirile beretin bolsa, erteńgi kúni bir kınostýdııanyń ony menshiktep patenttep almastaryna kim kepil?» degen oı eriksiz qylań berdi.
«Kóshpendilerdiń kıiz úıi», «qazaq kıiz úıi» degen sózder bizdiń jadymyzda turaqty tirkes ispetti saqtalyp qalǵan. Sonaý ǵasyrdan beri kóshpeli turmys tájirıbesinen týǵan qazaqtyń kıiz úıi – kúnniń aptaby men túnniń dym-syzynan, jaýyn-shashyn men ańyzaqtan, borannan saqtanýǵa yńǵaıly, ári aýaly, ári jaryq bolýdyń ústine kóshi-qonǵa qolaıly, ony jarty saǵat ishinde jyǵyp-artýǵa da, jarty saǵat ishinde kólikten túsirip, tigip alýǵa da bolady. Osyndaı turmysqa yńǵaıly erekshelikteri arqyly «kıiz úıimiz» suranysqa ıe bolyp tur ǵoı. Alaıda, kıiz úıdiń áý bastan-aq kóshpelilerdiki ekeni ózimizge ǵana aıan sııaqty. Endeshe, osyndaı ulttyq qundylyqtarymyzdy qoldan shyǵaryp almaı turyp nege patenttep almaımyz?
Qymyzymyzdy patenttep alaıyq dep jar salyp júrgende, nemis halqy «jylqy sútinen alynatyn qyshqyl sút ónimi» dep patenttep aldy emes pe? Taǵy bir ulttyq qundylyǵymyzdy dáripteıtin «Kókpar» oıynyn qyrǵyzdar ózderine menshiktep ketti. Osy sekildi áttegen-aılap júrmeımiz be?
Al, kınodaǵy kóriniske qaıta bir soǵar bolsaq, qazaq kıiz úıin gollıvýd kınogerleri qanshalyqty zańdy paıdalanyp júr? Mádenı qundylyǵymyz ǵoı ol bizdiń. Halyqaralyq normalar buǵan ne deıdi? Bilikti zańgerlerdiń oı tarazysyna salatyn suraq ekeni sózsiz.
Aıtpaqshy, Helen Fıldıngtiń kitabynyń «Brıdjıt Djonstyń kúndeligi» atty birinshi bóliminiń ózi 15 000 000 danamen satylǵan edi.
Farıza Baýyrjanqyzy