Qysqy májilis otyrystary bastaldy

Keshe Avstrııa Astanasy Vena qalasynda Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq jónindegi uıym Parlamenttik Assambleıasynyń qysqy májilisi jumysyn bastady. Oǵan Qazaqstan Parlamenti Senatynyń Tóraǵasy, EQYU Parlamenttik Assambleıasynyń Vıse-prezıdenti Qasym-Jomart Toqaev bastaǵan elimizdiń delegasııasy qatysýda.

Talǵat JUMAǴULOV – Venadan.

Forým aıasynda Turaqty ko­mı­tettiń otyrysy, sondaı-aq saıa­sı máseleler jáne qaýipsizdik, ekono­mı­kalyq máseleler, ǵylym, tehnologııa jáne qorshaǵan orta, demokratııa, adam quqyǵy men gýma­nı­tarlyq máseleler jónin­degi Jalpy úsh komıtettiń oty­rys­tary júrýde. Qazaqstan­dyq­tar Assambleıanyń saıası, qaýip­sizdik, sondaı-aq ekonomıkalyq másele­ler, ǵylym, tehnologııa jáne qorshaǵan orta jónindegi komıtetterge múshe bolyp taby­lady. Bul – Parlamenttik Assambleıa qysqy májilisiniń onynshy kezdesýi. Basqosýǵa 53 memleketten 240 parlamentshi tirkelgen eken jáne bul osyǵan deıin bolyp kelgen Assambleıanyń eń iri qysqy má­jilisi bolyp tabylady. Birinshi kúni ótken úsh Jalpy komıtetterdiń birlesken otyry­syn­da Assambleıa Tóraǵasy Petros Eftımıý, Avstrııanyń Fede­ral­dyq Prezıdenti Haıns Fısher, EQYU-nyń Is basyndaǵy tóraǵa­sy, Lıtvanyń Syrtqy ister mınıstri Aýdronıýs Ajýbalıs sóz sóı­ledi.  Tústen keıin bolǵan saıası má­seleler men qaýipsizdik jó­nin­degi Jalpy komıtettiń máji­li­sinde Qazaqstan Parlamenti Se­na­tynyń tóraǵasy Qasym-Jomart To­qaev sóz sóıledi. Parlamenttik Assambleıa ses­sııa­sy EQYU aýmaǵyndaǵy aǵym­daǵy máseleler­di qarastyrady. Talqylaý taqy­ryptarynyń qata­rynda Belarýstegi ahýal men Mınskidegi EQYU Ofısiniń jabylýy, Qyrǵyzstandaǵy jaǵ­daı, EQYU reformasy, BAQ bos­tandyǵy, demokratııa men adam quqyqtarynyń saqtalýy, uzaqqa sozylǵan janjaldar, Eýropa qaýip­sizdiginiń keleshegi týrasyn­daǵy únqatysý jáne basqalary bar. Árıne, forým delegattary ta­rapynan Qazaqstanǵa degen qyzyǵý­shylyq óte joǵary. Byltyrǵy jyly tóraǵalyqty úzdik atqaryp, Prezıdent Nursultan Nazarbaev­tyń usynysymen on bir jylda tuńǵysh ret joǵary deńgeıdegi sammıti uıymdastyryp, EQYU-nyń odan arǵy baǵdaryn aıqyn­daǵan Astana Deklarasııasynyń qabyldanýyna barynsha kúsh-ji­gerin salǵan Qazaqstan óziniń ar­tynan orasan saıası mura qal­dyr­dy. Al bıylǵy jyly Úshtikke mú­she retinde óziniń EQYU-daǵy belsendi saıasatyn jalǵastyrýda. Mıraskerlik pen sabaqtastyqty qamtamasyz etetin bul organnyń kúndelikti jumysymen birge Qa­zaqstan EQYU-nyń azııalyq árip­testerimen yntymaqtasý jó­nin­degi baılanys tobyna tóraǵalyq etýde. Bul topqa 56 múshe memleketpen qosa, yntymaqtastyq jó­nin­degi árip­tes dárejesine ıe alty azııa­lyq el kiredi. Olar – Avstralııa, Aýǵanstan, Mońǵolııa, Koreıa Res­pýblıkasy, Taıland jáne Japonııa. EQYU Astana Deklarasııa­syn­da áriptes eldermen ynty­maq­tastyq deńgeıin kóterý qajet­tiligi aıtylǵan. Qujatta, atap aıt­qanda, «aımaqtyq qaýipsizdik kórshiles aımaqtardyń qaýip­siz­digimen tyǵyz baılanysty, ási­re­se, Jerorta teńizi aımaǵy men Azııada» delingen. 2011 jyly Qazaqstan EQYU sheńberinde taǵy bir jaýapty ári mańyzdy mıssııany júzege asy­ra­dy. Qyrkúıek pen jeltoqsan ara­lyǵynda elimiz EQYU-nyń qaýip­siz­dik salasyndaǵy yntymaq­tas­tyq jónindegi forýmyna tóraǵa­lyq etedi. Bul forýmnyń jumysy Parlamenttik Assambleıa májilisiniń kún tártibinde erekshe oryn al­maq. Forým Turaqty keńes, Syrt­qy ister mınıstrleriniń keńesi jáne sammıtpen qatar EQYU-nyń resmı sheshimder qabyldaı­tyn derbes nusqaýshy organy bo­lyp taby­la­dy. Forým qatysý­shy-memleket­ter­diń turaqty ókil­de­ri­nen turady jáne EQYU aıma­ǵyn­da qaýipsiz­dik pen turaqty­lyq­ty nyǵaı­tý­daǵy áskerı-saıası sala­da­ǵy naqty sharalar jóninde ke­ńester men kelissózder ótkizý maqsatynda Uıym­nyń Venadaǵy Shtab-páte­rin­de aptalyq jına­lys­tar uıym­dastyrady. Qarý-jaraqty baqy­laý, qarýsyzdaný men senim shara­lary, qaqty­ǵys­tardyń paıda bolý qaýpin meılinshe azaıtý jónindegi kelissózder, qaýipsizdik máseleleri boıynsha turaqty keńester, senim sharala­ry men qaýipsizdik máse­le­leriniń júzege asýyn baǵalaý jónindegi jyldyq jınalystar, áskerı doktrınalar jónindegi semınarlar uıymdastyrý forým mindetine jatady. EQYU-nyń atqarýshy qury­lym­darynda qazaqstandyq ókil­der búginde óz jumystaryn odan ári jalǵastyrýda. Al bıylǵy qań­tar aıynda EQYU-daǵy Lıtva tór­aǵalyǵy Qazaqstan Parlamenti Se­natynyń depýtaty, Elshi Ádil Ahmetovti Is basyndaǵy tóraǵa­nyń Mu­sylmandarǵa qatysty tó­zim­siz­dik pen kemsitýshilikke qarsy kú­res jónindegi Jeke ókili retinde qaıta taǵaıyndaǵanyn atap ótken jón. Jalpy, Qazaqstannyń Uıym­nyń úsh ólsheminiń jumysyna belsendi qatysýy jalǵasýda. Astana EQYU-ǵa Lıtva tóraǵaly­ǵymen tyǵyz ózara qarym-qa­ty­nasqa jáne onyń 2011 jylǵy baǵ­darlamasyn júzege asyrýda atsa­lysýǵa daıyn ekendigin birneshe márte málimdegen bolatyn. Q.Toqaevtyń Venaǵa sapary­nyń baǵdarlamasy avstrııalyq jáne ha­lyqaralyq saıasatkerlermen, sa­rap­shy­larmen ekijaqty kezdesýlerge toly. EQYU PA Prezıdenti P.Eftımıýmen, osy uıym­nyń qurmetti tóraǵasy Joao Soareshpen jáne EQYU PA Bas hat­shysy Spenser Olıvermen kezdesýler barysynda parlament­ara­lyq yntymaqtastyqtyń ózekti má­se­leleri boıynsha pikir almasyldy. EQYU/DIAQB dırektory Iаnesh Lenarchıchpen kezdesý bary­syn­da Q.Toqaev bıylǵy sáýir aı­yn­daǵy prezıdenttik saılaý qar­sańyndaǵy Qazaqstandaǵy jaǵ­daı týraly jan-jaqty habardar etti jáne Qazaqstan men EQYU, onyń ishinde DIAQB-men yntymaqtas­ty­q prezıdenttik saılaý barysyn­da da tabysty jalǵasa beretinine senim bildirdi. О́z kezeginde Iа.Lenarchıch EQYU aldaǵy saılaý úde­risine zor yqy­las bildiretinin atap ótti. Onyń aıtýynsha, Qa­zaqstanda halyqara­lyq erejeler men qaǵıdalarǵa sáıkes baıqaý­shylar toby jumys isteıtin bolady. Olar saılaý úderisterin naqty ári shynaıy baǵalaıdy, dedi Iа.Lenarchıch. Qazaqstan delegasııasy bas­shy­sy­nyń Avstrııa Respýblıkasy­nyń Federaldy Prezıdenti Haıns Fıshermen kezdesýinde taraptar ekijaqty yntymaqtastyqtyń aýqym­dy máseleleri boıynsha pikir almasty. Q.Toqaev byltyrǵy jeltoqsandaǵy H.Fısherdiń Qa­zaq­stanǵa sapary «tabysty jáne jemisti» bolǵanyn atap ótti. Senat Tóraǵasy H.Fısherge Qazaq­stan Prezıdenti N.Nazarbaevtyń izgi tilektestigin jetkizdi. Odan basqa, Q.Toqaev Montereı halyqaralyq zertteýler ıns­tı­týty qarýdy taratpaý máselele­rin zertteý ortalyǵynyń dırek­to­ry professor Ýılıam Pottermen kezdesti. Qazaqstannyń osy ortalyq­pen yntymaqtastyǵynyń keleshegin talqylaý barysynda Ý.Potter 2010 jylǵy sáýirdegi Va­shıng­ton­daǵy Iаdrolyq qaýipsizdik jónin­degi jahandyq sammıtte Qazaqstan Prezıdenti N.Nazarbaev kótergen bastamalardy joǵary baǵalady. Venaǵa saparynyń alǵashqy kúni elimizdiń delegasııasy Qazaq­stan­nyń elshiligi uıymdastyrǵan Qazaqstan-Avstrııa dıplomatııa­lyq qatynas­tary ornaýynyń 19 jyl­dyǵyna arnalǵan qabyldaýǵa qatysty.