2015 jylǵy 22 mamyr, Astana qalasy
Aýyr jumystar, eńbek jaǵdaılary zııandy (erekshe zııandy) jáne (nemese) qaýipti jumystar salasynda, jerasty jumystaryna eńbek sharttaryn jasasý úshin,
sondaı-aq halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy jumysqa jiberý úshin medısınalyq qarsy kórsetilimder tizbesin bekitý týraly
«Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi Kodeksiniń 7-babynyń 1-tarmaǵynyń 111) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Aýyr jumystar, eńbek jaǵdaılary zııandy (erekshe zııandy) jáne (nemese) qaýipti jumystar salasynda, jerasty jumystaryna eńbek sharttaryn jasasý úshin, sondaı-aq halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy jumysqa jiberý úshin medısınalyq qarsy kórsetilimder tizbesi bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń Medısınalyq kómekti uıymdastyrý departamenti zańnamada belgilengen tártipte:
1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde
memlekettik tirkeýdi;
2) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin kúntizbelik on kúnniń ishinde merzimdik baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq – quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýdy;
3) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrýdy qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý vıse-mınıstri A.V.Soıǵa júktelsin.
4. Osy buıryq ony alǵashqy resmı jarııalaǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Densaýlyq saqtaý jáne
áleýmettik damý mınıstri T.DÚISENOVA
KELISILDI
Qazaqstan Respýblıkasynyń
Investısııalar jáne damý mınıstri
A.Isekeshev __________________
2015 jylǵy 29 mamyr KELISILDI
Qazaqstan Respýblıkasynyń
Ulttyq ekonomıka mınıstri
E.Dosaev __________________
2015 jylǵy 29 mamyr
Qazaqstan Respýblıkasy Densaýlyq saqtaý jáne áleýmettik damý mınıstriniń
2015 jylǵy 22 mamyrdaǵy №379 buıryǵymen bekitildi
Aýyr jumystar, eńbek jaǵdaılary zııandy (erekshe zııandy) jáne (nemese) qaýipti jumystar
salasynda, jerasty jumystaryna eńbek sharttaryn jasasý úshin, sondaı-aq halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy jumysqa jiberý úshin medısınalyq qarsy kórsetilimder tizbesi
1. Aýyr jumystar, eńbek jaǵdaılary zııandy (erekshe zııandy) jáne (nemese) qaýipti jumystar salasynda, jerasty jumystaryna eńbek sharttaryn jasasý úshin medısınalyq qarsy kórsetilimder tizbesi
1. Nerv júıesiniń aýrýlary:
1) fýnksııalarynyń jetispeýshiligi bar aǵzalardyń týa bitken anomalııasy;
2) syrtqy faktorlardyń áserinen ortalyq jáne shetki nerv júıesiniń, ishki aǵzalar men tirek-qımyl apparatynyń zaqymdaný saldary: radıasııa, kásibi boıynsha jumysyn oryndaýǵa kedergi keltiretin aǵzalar men júıeler fýnksııalarynyń buzylýyn týdyratyn, qaıtymsyz ózgeristerdiń damýy bar termııalyq, hımııalyq jáne basqa da áserler;
3) mı men julyn jaraqaty, aıqyn nevrologııalyq buzylýlarmen qatar júretin serebrovaskýlıarlyq aýrýlar, sondaı-aq olardyń saldary;
4) qozǵalys jáne sezimtaldyq buzylýy bar nerv júıesiniń organıkalyq aýrýlary (sırıngomıelııa jáne sırıngobýlbııa, mıelopatııa, balalardyń serebraldyq sal aýrýy jáne onyń saldary, ekstrapıramıdalyq, qurylymnyń pıramıdalyq jáne mıshyq júıeleriniń zaqymdanýy, BAB, degeneratıvtik aýrýlar, fakomatozdar, shashyrańqy berish, jiti dıssemınıraldyq demıelınızasııalardyń saldary, dıffýzııalyq berish, bas pen julynnyń jiti qan tamyrlary aýrýlarynyń saldary, mı qanaınalymy fýnksııasynyń sozylmaly jetispeýshiligi – II jáne odan da joǵary satydaǵy dıssırkýlıatorlyq ensefalopatııa);
5) ortalyq nerv júıesiniń sozylmaly qabyný aýrýlary (ensefalıt, menıngoensefalıt, menıngıt, mıelıt, ensefalomıelıt jáne basqalar) jáne onyń aıqyn nevrologııalyq buzylýlarymen saldary;
6) aıqyn jáne asqynǵan bastyń saqına aýrýlary, ustamaly ótkinshi tranzıtorlyq serebraldyq ıshemııalyń ustamalar men uqsas sındromdar, narkolepsııa, katalepsııa, esinen tanýdyń ártúrli túrleri, kórý, estý buzylýlarynyń paroksızmderi, sınkopaldyq jaǵdaılar men basqalar;
7) kásibi boıynsha jumysyn oryndaýǵa kedergi keltiretin nerv júıesiniń tuqym qýalaıtyn aýrýlary;
8) kásibi boıynsha jumysyn oryndaýǵa kedergi keltiretin fýnksııalaryniń turaqty buzylýlary bar shetki nerv júıesiniń, nervtik-bulshyqettiń sozylmaly aýrýlary;
9) mıdyń qaterli jáne qatersiz aýrýlary, julynnyń jáne shetki nerv júıesiniń qaterli aýrýlary.
2. Psıhıkalyq buzylýlar men minez-qulyq buzylýlary:
1) aýyr turaqty nemese jıi asqynatyn aýyrýsynýshylyq kórinisterinen sozylmaly psıhıkalyq jáne minez-qulyq aýytqýlary, paroksızmaldyq buzylýlary bar epılepsııa;
2) sımptomatıkalyq, psıhıkalyq buzylýlardy qosa alǵandaǵy organıkalyq buzylýlar;
3) psıhobelsendi zattardy tutynýǵa baılanysty psıhıkalyq buzylýlar men minez-qulyqtyń buzylýlary (3 jyldan kem emes turaqty ońaltý satysynan basqa);
4) shızofrenııa, shızofrenııalyq jáne sandyraq buzylýlar;
5) keminde 3 jyl ıntermıssııaǵa jaqyn turaqty tereń remıssııadan basqa kóńil-kúı (affektilik buzylýlar) buzylýlary;
6) streske baılanysty nevrozdyq jáne somatıkalyq túrdegi buzylýlar (dárigerlik-konsýltasııalyq komıssııanyń (budan ári – DKK) sheshimi boıynsha);
7) fızıologııalyq buzylýlar men fızıkalyq faktorlarǵa baılanysty minez-qulyqtyq sındromdar (DKK sheshimi boıynsha);
8) jeke basynyń buzylýlary men úlken jastaǵy minez-qulyq;
9) aqyl-oı kemistigi;
10) ádette bala jáne jasóspirim jasta bastalatyn emosııalyq buzylýlar men minezdiń buzylýlary;
11) barlyq psıhıkalyq aýrýlar kezindegi sýısıdtik áreketterden keıingi jaǵdaı;
12) alkogolızm, nashaqorlyq, ýytqumarlyq.
3. Somatıkalyq aýrýlar:
1) 2-dárejeli, 3-qaýipti arterııalyq gıpertonııa; 2-dárejeli, 4-qaýipti arterııalyq gıpertonııa; 3-dárejeli, 2-4-qaýipti arterııalyq gıpertonııa; jumysqa jiberý máselesi krızdik aǵym bolmaǵan jáne tıimdi emdeý kezinde sheshiledi;
2) júrektiń toqtaý, jiti júrek fýnksııasynyń jetispeýshiliginiń, talyp qalý nemese basqa da paroksızmaldyq jaǵdaılardyń damý, belgilengen yrǵaq júrgizýshisiniń, Gıs shoǵynyń tolyq blokadalaný qaýpin tóndiretin joǵary gradasııadaǵy júrek yrǵaǵy men ótkizgishtiginiń (onyń ishinde jybyrlaq arıtmııa, paroksızmaldyq tahıkardııa, ekstrasıstolııa, II jáne III dárejedegi atrıoventrıkýlıarlyq blokada, sınýstyq túıin álsizdiginiń sındromy) buzylýy;
3) mıokardıttiń, endokard pen perıkardtiń (onyń ishinde júrek aqaýy, mıokardıtter, kardıomıopatııalar, endokardıtter, kúsheıetin jáne adgezıvtik - konstrıktıvtik perıkardıtter) sozylmaly aýrýlary, II jáne III dárejedegi, tromboembolııamen, Laýn boıynsha joǵary gradasııalar yrǵaǵynyń buzylýymen jáne basqa da paroksızmaldyq jaǵdaılardyń damý qaýpimen asqynǵan júrek fýnksııasynyń jetkiliksizdigi;
4) ókpe arterııasynyń tromboembolııasynan keıingi jaǵdaı;
5) II - IV fýnksııalyq klasymen turaqty stenokardııa, buryn bastan ótkergen iri oshaqtyq mıokard ınfarkti men II jáne III dárejedegi júrek fýnksııasynyń jetispeýshiligimen, trombozben, embolııamen, yrǵaqtyń aıqyn buzylystarymen, júrektiń anevrızmimen júrektiń sozylmaly ıshemııalyq aýrýynyń basqa da nysandary;
6) jiti revmatıkalyq qyzba: belsendi satysy, júrek pen basqa da aǵzalar men júıelerdi zaqymdaýmen, sondaı-aq zııandy jaǵdaıda jumysty oryndaýǵa kedergi keltiretin bastan ótkergen júrekten tys zaqymdaý saldarymen jıi qaıtalanýy;
7) aorta anevrızmderi, aortıtter. koronarlyq arterııalardyń angıoplastıkteri, anevrızmektomııa men aortoplastıkter, júrek qaqpaqshalaryn protezdeý jáne júrek pen qan tamyrlaryna basqa da kúrdeli operasııalar. Mıtraldyq komıssýrotomııadan, arterııalyq aǵyndardy baılaýdan jáne basqa da qarapaıym kardıohırýrgııalyq aralasýlardan, iri koronarlyq arterııalardyń biriniń okklıýzııasynan nemese aıqyn stenozynan, aorto-koronarlyq shýnttaýdan keıingi jaǵdaıdan keıin jumysshy tıimdi emdeýden keıin ǵana jumysqa jiberiledi;
8) II jáne odan da joǵary dárejedegi júrek fýnksııasynyń jetispeýshiligi, yrǵaǵy men ótkizgishtiginiń asqynǵan buzylýlary bar júrektiń alkogoldik zaqymdanýlary;
9) II, III jáne IV fýnksııalyq klastaǵy aýyrtpalyqtaǵy turaqty stenokardııasymen júrektiń ıshemııalyq aýrýy, II jáne III dárejedegi júrek fýnksııasynyń jetispeýshiligimen kúsheıgen stenokardııa, ınfarkten keıingi iri oshaqtyq kardıoskleroz;
10) yrǵaq pen ótkizgishtiginiń buzylýlary - II jáne odan joǵary atrıoventrıkýlıasııalyq blokada, sınýstyq shoqtyń álsizdigi, paroksızmaldyq tahıyrǵaqtyń jıi ustamalary, turaqty nysandaǵy jybyrlaq arıtmııa, Laýn boıynsha joǵary gradasııalardyń júrekshelik jáne qarynshalyq ekstrasıstolııasy;
11) belgilengen yrǵaq júrgizýshisi;
12) jıi asqynýlarymen, qan ketýge beıimdiligimen, II jáne III dárejedegi tynys alý fýnksııasynyń jetkiliksizdigimen ókpeniń sozylmaly aýrýlary (ókpeniń sozylmaly obstrýktıvtik aýrýy, ınterstısıaldyq pnevmonııa, sarkoıdoz, emfızema, bronhoektatıkalyq jáne ókpeniń II jáne joǵary satydaǵy basqa da tán emes aýrýlary). Fıbrozdaýshy alveolıt. Bastan ótkergen spontandy pnevmotoraksten keıingi jaǵdaı;
13) baqylanbaıtyn aýyrlyqtyń aýyr dárejesindegi bronh demikpesi; baqylanatyn bronh demikpesi – ártúrli aıqyndylyq dárejesi, jumysqa jiberý máselesi DKK sheshiledi;
14) aýyr aǵynymen jáne aıqyn aýyrsyný sındromymen, jıi asqynýlarymen, qan ketýge beıimdiligimen (onyń ishinde asqazannyń jáne ultabardyń oıyq jara aýrýy, dıetalyq tamaqtanýdy, uıqy rejımin saqtaýdy jáne dene júktemelerin shekteýdi talap etetin operasııalyq aralasýdyń saldary, enterıt, enterokolıt, oıyq jaraly kolıt, Kron aýrýy, holangıt, holesıstıt, pankreatıt, gepatıt) asqorytý aǵzalarynyń sozylmaly aýrýlary, búırek fýnksııalarynyń jetispeýshiligi, baýyr sırrozy;
15) kez kelgen dárejedegi búırektiń sozylmaly jetispeýshiligimen búırektiń sozylmaly aýrýy, III dárejeli nefroptoze. Nesep-tas aýrýy. Podagralyq nefropatııa;
16) qosylys tinderiniń dıffýzııalyq aýrýlary (úlken kollagenozdar): revmatoıdtyq artrıt, júıeli qyzyljegi, júıeli sklerodermııa, dermatomıozıt, júıeli vaskýlıtter, túıindi polıarterııt, allergııalyq (eozınofıldik) granýlematozdyq angııt, Vegener granýlematozy, Takaıasý aýrýy, gemoragııalyq vaskýlıt, Gýdpascher sındromy, alyp jasýshaly artrıt, ankılozırleýshi spondıloartrıt, dekompensasııa satysyndaǵy Shegren sındromy, Behchet sındromy;
17) basqa aǵzalar men júıelerdiń zaqymdaný belgilerimen, olardyń fýnksııalarynyń buzylýymen kúsheımeli aǵymy bar edokrındik júıeniń sozylmaly aýrýlary, onyń ishinde 1 tıptegi qant dıabeti, sýbkompensasııa jáne dekompensasııa satyndaǵy 2 tıptegi qant dıabeti, orta jáne aýyr dárejedegi gıpotıreoz jáne dıffýzdyq-ýytty zob, gıperparatıreoz, gıpoparatıreoz, feohromosıtoma, Addıson aýrýy, gıperaldosteronızm; kásibı mindetterdi oryndaýǵa kedergi keltiretinder;
18) tamaqtaný men zat almasýdyń aýyr buzylýlary, ókpe jáne júrek fýnksııasymen III jáne IV dárejedegi semirý;
19) II jáne III dárejedegi býyn fýnksııalarynyń buzylýlarymen qosa júretin sozylmaly asqynǵan polıartropatııa (revmatoıdtyq jáne basqa da artrıtter, podagra jáne basqa da almasý artropatııalary);
20) aplastıkalyq jáne qaıtalanbaly aýtoımmýndyq gemolıtıkalyq anemııa. Qan men qan óndirý aǵzalarynyń basqa da týa paıda bolǵan, qaıtalanbaly jáne kúsheıgen aýrýlary. Qan óndirý jáne oǵan uqsas tinderdiń qaterli isikteri;
21) qannyń qaterli aýrýlary;
22) qannyń uıyǵyshtyǵynyń buzylýy, pýrpýra jáne basqa da gemorragııalyq buzylý jaǵdaıy;
23) allergennen qaıtalanyp áser etýin boldyrmaý múmkin bolmaıtyn týyndaǵan anafılaktıkalyq shoktan keıingi jaǵdaı.
4. Hırýrgııalyq aýrýlar:
1) týa bitken anomalııalar men deformasııalar, onyń ishinde aıaq-qoldyń 6 jáne odan da kóp santımetrlerge qysqa bolýy;
2) basqa tarmaqtarda kórsetilmegen jáne kásibı qyzmette kedergi keltiretin zaqymdalǵan aǵzalardyń turaqty buzylýlarymen qosa júretin jaraqattar men hırýrgııalyq aralasýlardyń saldary;
3) kásibı máni bar fýnksııalarynyń turaqty buzylýy bar súıekterdiń, shemirshekterdiń, aıaq-qol jáne omyrtqanyń iri býyndarynyń sozylmaly aýrýlary;
4) tesip ótken bassúıek-mı jaraqattarynan nemese operasııalardan keıingi bassúıek súıekteriniń aqaýlary;
5) sozylmaly irińdi aýrýlar (ókpe, ishperde abssesteri, pıotoraks, paraproktıt, ishek, nesep jylankózderi men basqalar);
6) óńeshtiń tyrtyqtyq ózgeristeri, fýnksııalardyń aıqyn buzylýlarymen jáne asqynýlarmen dıafragmalyq jaryqtar;
7) sımptomdyq dıvertıkýlez, polıpoz jáne asqorytý traktisiniń basqa da sımptomdyq qatersiz isikteri. Jaryqtar. Úlken emes asqynbaǵan jaryqtar kezinde jumysshylardy jumysqa jiberý tásili jekeshe;
8) aıqyn aýyrsyný sındromymen jáne asqynýlarymen ót-tas aýrýlary (onyń ishinde sozylmaly holangıt, reaktıvti pankreatıt, aıqyn holesıstıt);
9) asqorytý traktisiniń, nesep pen nájisti ustmaýymen nemese kidirispen qosa júretin nesep shyǵarý aǵzalarynyń jáne qýyqasty beziniń sozylmaly aýrýlary;
10) shetki arterııalardyń stenozdaýshy aterosklerozy, Bıýrger aýrýy, Reınonyń aıqyn sındromy. Qan tamyrlary qabyrǵalarynyń jyrtylý qaýpimen anevrızmder men arterııanyń basqa da aýrýlary;
11) kóktamyr fýnksııasynyń aıqyn sozylmaly jetispeýshiligimen aıaq kóktamyrlarynyń varıkozdyq keńeıýi. Tromboflebıt, tromboembolıtıkalyq aýrý. Asqynǵan gemorroı;
12) lımfangııt, basqa da lımfoisikter - III dárejeli kúspektik.
5. Teri jáne venerııalyq aýrýlar:
1) teriniń sozylmaly aýrýlary: sozylmaly taralǵan, jıi qaıtalanatyn ekzema, tuqym qaýlaıtyn psorıaz, taralǵan, artropatııalyq, pýstýlezdik, psorıatııalyq erıtrodermııa, sozylmaly taralǵan, jıi qaıtalanatyn dermatıt, sozylmaly qaıtymsyz taralǵan ıhtıoz;
2) býllezdik aýtoımmýndyq buzylýlar: kúldireýik (pemfıgýs), pemfıgoıd, gerpes túrindegi Dıýrıng dermatıti;
3) gangrenozdyq pıodermııa, aýyr aǵyndy basqa da sozylmaly pıodermııa;
4) teri isikteri (Kaposhı sarkomasy, melanoma);
5) kesh neıromerez;
6) sklerodermııanyń, erıtematozdyń (fotosensıbıldeýshi nysandar) terilik kórinisteri.
6. Kóz aýrýlary:
1) glaýkoma;
2) jıi qaıtalanýlarmen kózdiń sozylmaly asqynǵan aýrýlary;
3) bınokýlıarlyq kórýdiń joqtyǵy men buzylýy;
4) eńbek jaǵdaıyna baılanysty kontaktilik túzetý;
5) mamandyǵy boıynsha mindetterin oryndaýdy qıyndatatyn fýnksııalardyń buzylýlarymen kórý aǵzasynyń anoftalmi, anomalııasy;
6) mamandyǵy boıynsha mindetterin oryndaýdy qıyndatatyn fýnksııalardyń buzylýlarymen kórý aǵzasynyń qatersiz jáne qaterli aýrýlary;
7) jas apparatynyń, konıýnktıvtiń, aqqabyqtyń, móldirqabyqtyń, nurly qabyqtyń jáne kórý fýnksııalarynyń buzylýlarymen jáne toqtamaı jas aǵýlarymen sılıarlyq deneniń sozylmaly aýrýlary;
8) mamandyǵy boıynsha mindetterin oryndaýdy qıyndatatyn fýnksııalardyń buzylýlarymen katarakta, afakııa, eki jaqty artıfakııa;
9) kórý fýnksııalarynyń buzylýymen qan tamyry qabyǵynyń, torqabyqtyń, shyny tárizdes deneniń, kórý nervisiniń aýrýlary;
10) belgileý núktesinen bastap 20 gradýsqa deıingi kez kelgen merıdıanda kórý órisiniń tarylýy;
11) túngi soqyrlyq, ymyrttyq kórýdiń jáne eńbek jaǵdaıyna qaraı kórýge kóz turaqtylyǵynyń tómendeýi;
12) A», «V», «S» tıptegi tústi kórýdiń týa bitken anomalııasy (ahromatopsııa, protanopııa, deıteranopııa, protanomalııa, deıteranomalııa) .
7. Gınekologııalyq aýrýlar:
1) júktilik pen emizý kezeńi;
2) bala týý jasyndaǵy áıelder anamnezindegi daǵdyǵa aınalǵan uryqty kótere almaý jáne anomalııasy;
3) jambas aǵzalary fýnksııalarynyń buzylýlarymen áıelderdiń jynystyq aǵzalarynyń qatersiz isikteri;
4) aıqyn aýyrsyný sındromymen meno-metrorragııamen áıelderdiń jynystyq organdarynyń aýrýlary;
5) meno, metrorragııalarmen analyq bezderdiń dısfýnksııasy;
6) týboovarıaldyq isiktermen nemese gıdrosalpıngspen áıelderdiń jambas aǵzalarynyń sozylmaly asqynǵan aýrýlary;
7) kez kelgen oryndaǵy birden aıqyn dısplazııa;
8) jambas aǵzalary fýnksııalarynyń buzylýlarymen nemese anemnezdengen qan ketýlermen qosa júretin dekýbıtaldyq (trofıkalyq) oıyq jaramen kez kelgen dárejedegi áıelderdiń jynystyq aǵzalarynyń túsip qalýy;
9) áıelderdiń jynystyq organdarynyń isikteri.
8. Qulaq, tamaq, muryn aýrýlary:
1) 3 metrden astam jerde sybyrlap sóıleýin túzete otyryp, eki qulaqqa estýdi protezdeý kezinde II jáne III dárejedegi neırosensorlyq sańyraýlyqta temir jol kóliginiń mashınısteri men mashınısterdiń kómekshilerinen basqa eńbek jaǵdaıyna qaraı jumysqa jiberiledi;
2) eki qulaqtaǵy turaqty tolyq sańyraýlyq nemese estimeıtin mylqaýlyq;
3) otoskleroz;
4) Mener aýrýy nemese vestıbýlıarlyq fýnksııanyń buzylýymen ishki qulaqtyń basqa da aýrýlary;
5) sozylmaly sınýsıtter (murynmen demalý buzylýlarymen polıpozdyq – bitegish polıpter);
6) anosmııa;
7) murynmen demalý buzylýlarymen muryn qalqanshalarynyń qısaıýy;
8) muryn jáne syrtqy demalý fýnksııalarynyń buzylýlarymen ústińgi tynys alý joldarynyń qatersiz isikteri;
9) estýdi jaqsartý operasııalarynan keıingi jaǵdaı;
10) labırıntıt, labırınttik fıstýla, labırınttik dısfýnksııa;
11. skleroma, Vegener granýlematozy (nekrozdaıtyn respıratorlyq granýlematoz), óńeshtiń tyrtyqty stenozdary;
12) estý fýnksııalarynyń buzylýlarymen ortańǵy jáne ishki qulaqtyń sozylmaly aýrýlary.
9. Infeksııalyq aýrýlar:
1) aǵzalar men júıelerdiń buzylýlarymen qosa júretin sozylmaly ınfeksııalyq jáne parazıttik aýrýlar (onyń ishinde adamnyń ımmýn tapshylyǵynan týyndaǵan aýrý, brýsellez, tereń mıkozdar, toksoplazmoz);
2) zaqymdanǵan aǵzalardyń fýnksııalyq buzylýlarymen qosa júretin kez kelgen oryndaǵy belsendi týberkýlez (onyń ishinde operasııadan keıingi);
3) ónerkásiptik aerozoldarǵa baılanysty jumystar kezinde bastan ótkergen týberkýlezden keıingi úlken qaldyq ózgerister.
10. Psıhıkalyq buzylý, minez - qulyqtyń buzylýy jáne nerv júıesiniń aýrýlary:
1) anyq-aıqyn kórinbeıtin ótpeli nevrotıkalyq buzylýlar, depressıvti kórinis, streske jiti reaksııa.
Kórsetip jasaǵan sýısıdtik áreketimen bir rettik psıhopat tárizdes reaksııadan keıin kezekten tys mindetti medısınalyq tekserip- qaraý 6 aıdan soń júrgiziledi; mashınısterdiń, júrgizýshilerdiń jáne olardyń kómekshileriniń tobynan basqa jumyskerler jumysqa jiberiledi.
Tejeýish jumysshylar, jol burýshylar, tirkeýshiler, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń toptarynda jumys isteıtinder, temirjol vagondarynyń jolserikteri, kondýktorlary, óndiristik paıdalaný bólimsheleriniń basshylary, tehnık-mehanıkter tıimdi emnen keıin jumysqa jiberiledi;
2) paroksızmaldy jáne túbegeıli buzylýlarsyz bir qalypty vegetatıvti nerv júıesiniń aıqyn buzylýy, kórýdiń buzylýynsyz bas saqınasy.
Jeńil vegetatıvti buzylýlar mashınıster, júrgizýshiler jáne olardyń kómekshileri men poıyz jumysyn mashınıstiń kómekshisinsiz atqaratyn jumysshylar mamandyǵyna túsetinderden basqa, poıyzdardyń qozǵalysymen baılanysty jumystarǵa qarsy kórsetilim bolyp tabylmaıdy.
Jol mashınalary men temir jol kólikteriniń mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylar toptarynyń basshylary jumysqa jiberiledi;
3) sezimtal jáne qozǵalys fýnksııalarynyń jıi asqynbaıtyn jáne anyq kórinbeıtin buzylýlarymen perıfırııalyq nerv júıesiniń sozylmaly aýrýlary.
Jıi asqynbaıtyn jeńil radıkýlıarlyq sındromdar jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteri, tejeýish jumysshylar, tirkeýshiler, jol burýshylar, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń toptaryna túsken jumysshylarǵa, temirjol vagondarynyń jolserikteri, kondýktorlary, óndiristik paıdalaný bólimsheleriniń basshylary, tehnık-mehanıkter, jelilik qurylystarǵa jáne stansııalyq baılanys jabdyqtaryna qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylar, mamandandyrylǵan bólimshelerdiń basshylaryna qarsy kórsetilim, basshylar men ınjenerler laýazymdaryna jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi. Mashınıstiń kómekshisiz poıyz jumysyna taǵaıyndalatyn nemese atqaratyn mashınısterden basqa jumys isteıtinder jiberiledi.
Saýsaq, taban jáne aıaq fýnksııalarynyń buzylýlary bar aıaq pen qol nervteriniń jeńil parezderi - lokomotıvtik brıgadalarda jumys isteıtinder, uzaq ýaqyt júrip jumys isteýge baılanysty jumystarda jumys isteıtinder, sondaı-aq kásiptik mańyzdy fýnksııalarynyń buzylýlary bolǵan kezde basqa kásippen aınalysatyndar úshin qarsy kórsetilim.
Kólikte esep júrgizýmen aınalysatyn qyzmetshiler, dıspetcherler, tejeýish jumysshylar, jol burýshylar, tirkeýshiler, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylar toptarynda jumys isteıtinder tıimdi emnen keıin jumysqa jiberiledi.
11. Somatıkalyq aýrýlar:
1) 0-1-dárejedegi júrek fýnksııasynyń jetkiliksizdigimen júrek yrǵaǵynyń jáne tómengi gradasııalardaǵy júrek ótkizgishtiginiń (ekstrosıstolııa, 1-dárejedegi atrıoventrıkýlıarlyq blokada, paroksızmdersiz WPW-sındromy jáne basqa da anyq emes buzylýlar) buzylýy.
Barlyq toptaǵy jumys isteıtinder tıimdi emnen keıin jumysqa jiberiledi;
2) iri oshaqty mıokard ınfarktin jáne 0-1 dárejedegi júrek fýnksııasynyń jetkiliksizdigi, 1 fýnksıonaldyq klastaǵy stenokardııasy bar, aıqyn arıtmııany bastan ótkermegen júrektiń sozylmaly ıshemııalyq aýrýy.
Kardıolog dárigerdi tarta otyryp, dárigerlik saraptama komıssııasynyń sheshimi boıynsha elektrokardıogrammada ózgerisi joq barlyq toptaǵy jumys isteıtinder jumysqa jiberiledi;
3) júrek yrǵaǵynyń jáne tómengi gradasııadaǵy ótkizgishtiginiń buzylýy bar endokard, mıokard jáne perıkardtyń sozylmaly aýrýlary.
Aıqyn emes regýrgıtasııa men mıtraldyq qaqpashanyń prolapsy, júrek kóleminiń úlkeıýi, júrek fýnksııasynyń jetkiliksizdigi, yrǵaqty buzylýlary – jyljymaly jabdyqtyń júrgizýshileri men mashınısteri tobyna jumysqa túsetinder men jumys isteıtinder úshin qarsy kórsetilim;
4) vegetatıvtik nerv júıesi men endokrındik aǵzalardyń aýrýlary kezinde fýnksıonaldyq turaqsyz, júrek qyzmetiniń anyq-aıqyn kóribeıtin buzylýlary.
Kólikte esep júrgizýmen aınalysatyn dıspetcherler, qyzmetshiler, tejeýish jumysshylar, jol burýshylar, tirkeýshiler, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń toptaryna jumysqa túskenderge qarsy kórsetilim.
Jumysqa túsetin jáne jumys isteıtin qalǵan toptar tıimdi emnen keıin jumysqa jiberiledi;
5) I-II dárejedegi anyq kórinbeıtin krızdik aǵymmen arterııalyq gıpertonııa.
Jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteriniń tobynda jumys isteıtinder úshin qarsy kórsetilim.
Qalǵan jumys isteıtin toptar tıimdi emnen keıin jumysqa jiberiledi.
12. Hırýrgııalyq aýrýlar:
1) kásiptik jumysyn atqarýǵa anyq kedergi keltirmeıtin bastan ótkergen súıekter men býyndardyń (týberkýlez, osteomıelıt jáne basqalar) qabyný prosesiniń saldary;
Jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteriniń toptaryna jumysqa túsetinder úshin qarsy kórsetilim.
2) 0-1 dárejedegi býyndar fýnksııalarynyń buzylýlary bar deformasııalanatyn jáne basqa osteoartrozdar, dorsolgııalar jáne spondılopatııalar.
Kólikte esep júrgizýmen aınalysatyn qyzmetshiler, dıspetcherler tobyna jumysqa túsetinder men jumys isteıtinder mamandyqtary úshin qajetti fýnksııalary saqtalǵan kezde jumysqa jiberiledi.
Basshy qyzmetine túsetinder jáne jol mashınalary men temir jol kólikteriniń mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń toptarynda jumys isteıtinder jumysqa jiberiledi.
3) birneshe falanganyń ártúrli tirkesýimen birinshi saýsaqtyń, eki saýsaqtyń bolmaýy jáne qoldyń qarmaıtyn nemese ustaıtyn fýnksııalaryn ishinara buzatyn basqa da deformasııalar.
Kórsetilgen deformasııalar kezinde barynsha jumys isteıtin aıaq-qol (sol, oń) jáne fýnksııalarynyń buzylý dárejesi eskerilýi tıis.
Dıspetcherlik topta jazý, syzý, pýltpen jumys isteý úshin qajetti fýnksııalary saqtalýy tıis.
Taban fýnksııalaryn buzatyn deformasııalar (birinshi, besinshi saýsaqtardyń bolmaýy, eki nemese odan da kóp saýsaqtardyń qısaıýy jáne basqa) mashınısterge, mashınısterdiń kómekshilerine, vagondardy qaraýshylarǵa, poıyzdardy qurastyrýshylarǵa, poıyzdardy qurastyrýshylardyń kómekshilerine, vagon qozǵalysynyń jyldamdyǵyn retteýshilerge, jol jáne jasandy qurylystardy qaraýshylarǵa, jol monterlerine qarsy kórsetilim;
4) aıqyn sozylmaly kúretamyr fýnksııasynyń jetispeýshiligi joq aıaqtar kúretamyrlarynyń varıkozdyq keńeıýi.
Jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteri tobyna jumysqa túsetinder men jumys isteıtinder úshin qarsy kórsetilim;
5) aıqyn qabynýy men shanshý qaýpi belgileri joq asqynbaǵan ót-tas jáne nesep-tas aýrýlary (ót qabynyń jáne búırek túbeksheleriniń «mylqaý» tastary).
Barlyq toptarǵa jumysqa túsetinder men jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısterdiń tobynda jumys isteıtinder úshin qarsy kórsetilim.
Qalǵan toptarda jumys isteıtinder jedel tıimdi emnen nemese nesep- (ót) tastary ózdiginen shyqqannan keıin jumysqa jiberiledi.
13. Kóz aýrýlary:
1) ruqsat etilgen kórý jitiligi
Ár kózdegi 1,0 kórý jitiligimen jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteriniń tobyna jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi.
Jaqsy kóretin kózdiń 0,6, nashar kóretin kózdiń 0,4 kórý jitiligimen kólikte esep júrgizýmen aınalysatyn dıspetcherler, qyzmetshilerdiń tobyna jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi.
Jaqsy kóretin kózdiń 0,8, nashar kóretin kózdiń 0,5 kórý jitiligimen tejeýish jumysshylar, jol burýshylar, tirkeýshiler, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń toptaryna jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi.
Jaqsy kóretin kózdiń 0,8, nashar kóretin kózdiń 0,5 kórý jitiligimen temirjol vagondarynyń jolserikteri, kondýktorlary, óndiristik paıdalaný bólimsheleriniń basshylary, tehnık-mehanıkterdyń tobyna jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi.
Jaqsy kóretin kózdiń 0,8, nashar kóretin kózdiń 0,4 kórý jitiligimen jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń tobyna jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi.
Jaqsy kóretin kózdiń 0,7, nashar kóretin kózdiń 0,3 kórý jitiligimen jelilik qurylystarǵa jáne stansııalyq baılanys jabdyqtaryna qyzmet kórsetý jáne jóndeý jumystary jónindegi jumysshylardyń, mamandandyrylǵan bólimshe basshylarynyń tobyna jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi.
«Ruqsat etilgen kózdiń kórý jitiligi»: jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteriniń tobyna túzetýmen, sondaı-aq túzetýsiz qajetti kórý jitiligi eskeriledi. Jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteri, temirjol vagondarynyń jolserikteriniń, kondýktorlarynyń, óndiristik paıdalaný bólimsheleriniń basshylarynyń, tehnık-mehanıkter toptary mamandyǵynyń jumysshylary men jumysqa túsetinderdiń, oqýshylardyń, talapkerlerdiń kórý jitiligin anyqtaý - Landolt kestesiniń dóńgelekteri boıynsha, basqa mamandyqtarǵa Golovın Sıvsev kestesiniń áriptik optoúlgisi boıynsha júzege asyrylady.
Kórý jitiligin túzetýge ruqsat berilmegen jaǵdaıda tejeýish jumysshylar, jol burýshylar, tirkeýshiler, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń toptarynda jumys isteıtinder, temirjol vagondarynyń jolserikteri, kondýktorlary, óndiristik paıdalaný bólimsheleriniń basshylary, tehnık-mehanıkter, jelilik qurylystarǵa jáne stansııalyq baılanys quraldaryna qyzmet kórsetý jáne jóndeý jumystary jónindegi jumysshylar, mamandandyrylǵan bólimshe basshylarynyń toptary úshin, «túzetýsiz» bólimi boıynsha, túzetýge ruqsat bergen jaǵdaıda – «túzetýmen» nemese «túzetýsiz» bólimi boıynsha saraptamalyq qorytyndy shyǵarylady. Kózildirik nemese janamaly túzetý qajettiligi jaǵdaıynda qorytyndyda: «kózildirikpen (janamaly lınzamen) jaramdy» dep kórsetiledi. Osy jaǵdaıda ruqsat berilgenderde qosymsha eki kózildirik nemese lınza bolýy tıis, olardy kııýdi (jáne qosymsha optıkalyq quraldardyń bar bolýyn) baqylaýdy lokomotıv deposynyń nusqaýshy quramy men densaýlyq saqtaý pýnktiniń medısınalyq personaly júzege asyrady.
Jumysqa túsetinder úshin refraksııasy sıkloplegııamen aıqyndalady: jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteri (jol mashınalarynyń mashınısteri jáne mashınıstiń kómekshisi mamandyǵynan basqa) toptarynyń mamandyǵynda 0,5 D ametropııaǵa deıin jumysqa jiberiledi. Jolburý beketiniń kezekshisi, dabyl qaǵýshy, poıyzdardy qurastyrýshy, poıyzdar qurastyrýshysynyń (aǵa qurastyrýshyny qosa alǵanda) kómekshisi, júk poıyzdarynyń kondýktory (aǵa kondýktordy qosa alǵanda), vagondardyń qozǵalý jyldamdyǵyn retteýshi, elektr dánekerleýshi, elektrogazben dánekerleýshi (jol boıynda jumys isteıtinder) 1,0 D ametropııaǵa deıin jumysqa jiberiledi. Barlyq kásiptik toptar úshin presbıopııalyq túzetýge ruqsat beriledi. Anızometropııany optıkalyq túzetý 2,0 D aspaıtyn aıyrmashylyq kezinde, jaqsy tózimdilik jaǵdaıynda ruqsat beriledi. Keratotomııadan nemese ınfrakeratoplastıkadan keıin oqýshylar, talapkerler jáne jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteri tobynyń mamandyǵyna túsetinder, sondaı-aq poıyz jumysyna kómekshisiz taǵaıyndalatyn jáne jumys isteıtin mashınıster jumysqa jiberilmeıdi. Basqa mamandyqtardyń jumysqa túsetinderi men jumyskerleri kásiptik mańyzdy fýnksııalary saqtalyp, asqynýlar bolmaǵan kezde ruqsat beriledi. Refraksıondyq operasııadan keıin kórý fýnksııalary orta eseppen 1 jyldan keıin qalpyna keletinin eskergen jón. Operasııaǵa deıingi negizgi mıopııa nemese gıpermetropııalyq refraksııa jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteri tobynyń jumyskerlerinde 4,0 D-dan aspaýy múmkin.
Kólikte esep júrgizýmen aınalysatyn qyzmetshiler, dıspetcherler, tejeýish jumysshylar, jol burýshylar, tirkeýshiler, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń toptaryna jumysqa túsetinder men jumysshylar, temirjol vagondarynyń jolserikteri, kondýktorlary, óndiristik paıdalaný bólimsheleriniń basshylary, tehnık-mehanıkter, jelilik qurylystarǵa jáne stansııalyq baılanys jabdyqtaryna qyzmet kórsetý jáne jóndeý jumystary jónindegi jumysshylar, mamandandyrylǵan bólimshe basshylarynyń toptaryna jumysqa túsetinder men jumysshylarda - 6,0 D-dan aspaýy tıis (refraksııa jaǵdaıy týraly derekter bolmaǵanda ýltradybystyq bıometrııa júrgiziledi: kóz osiniń uzyndyǵy 26,0 mm astam nemese 22,0 mm kem bolǵanda tekserilýshi jaramsyz dep tanylady);
2) jumysshylardaǵy afakııany túzetý: ıntraokýlıarlyq lınzanyń (IOL) turaqsyz jaǵdaıynda, kózdiń aldyńǵy nemese artqy kameralaryna shyǵyp ketýge beıim, artıfakty kóz gıpertenzııasy, kıstozdyq fıltrasııalyq jastyqsha.
Jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylar, temirjol vagondarynyń jolserikteri, kondýktorlary, óndiristik paıdalaný bólimsheleriniń basshylary, tehnık-mehanıkter úshin qarsy kórsetilim.
Kólikte esep júrgizýmen aınalysatyn qyzmetshiler, dıspetcherler, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń tobynda jumys isteıtinder úshin tek birjaqty ıntrakapsýlıarlyq IOL ruqsat etiledi, ekijaqty IOL-dy DKK sheshedi;
Tejeýish jumysshylar, jol burýshylar, tirkeýshiler, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń toptarynda jumys isteıtinder úshin kez kelgen túrdegi birjaqty IOL ruqsat etiledi, ekijaqty IOL-dy DKK sheshedi;
Jelilik qurylystarǵa jáne stansııalyq baılanys jabdyqtaryna qyzmet kórsetý jáne jóndeý jumystary jónindegi jumysshylar, mamandandyrylǵan bólimshe basshylardyń toptarynda jumys isteıtinder úshin tek birjaqty ıntrakapsýlıarlyq nemese artqy kameralyq IOL ruqsat etiledi, ekijaqty IOL-dy DKK sheshedi;
3) janamaly lınzamen tústi kórý anomalııasy.
Tejeýish jumysshylar, jol burýshylar, tirkeýshiler, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń toptarynda jumys isteıtinder jumysqa jiberiledi.
14. Qulaq, tamaq, muryn aýrýlary:
1) Ortańǵy jáne ishki qulaqtyń (neırosensorlyq qulaq múkistigi, qaıtalanǵan kohlearlyq nevrıt, adgezıvtik otıt, mezo- jáne epıtımpanıt, týbootıt jáne basqalar) sozylmaly aýrýlary jáne estý fýnksııasynyń buzylýymen baılanysty olardyń saldary.
«O» (nóldik) bólimi – úndestik aýdıometrııasy kezindegi qulaqtyń estigishtigi jas sheginiń estý kestesiniń qalypty deńgeıine sáıkes keledi.
«A» bólimi – sóıleý jıiligindegi (500, 1000, 2000 Gs) úndestik aýdıometrııasy kezindegi qulaq estigishtiginiń ortasha-arıfmetıkalyq tómendeýi 15 dB-dan aspaıdy.
«B» bólimi – sóıleý jıiligindegi úndestik aýdıometrııasy kezindegi qulaq estigishtiginiń ortasha-arıfmetıkalyq tómendeýi 20 dB-dan aspaıdy.
«V» bólimi – sóıleý jıiligindegi úndestik aýdıometrııasy kezindegi qulaq estigishtiginiń ortasha-arıfmetıkalyq tómendeýi 30 dB-ǵa deıin. Úndestik aýdıometrııasynda aýa ótkizgishtiginiń shekteri nóldik jeliden 5-10 dB-ǵa aýytqýyn fızıologııalyq norma nusqasy dep sanaǵan jón.
Jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteri, dıspetcherler, kóliktegi esepteýdi júrgizýmen aınalasatyn qyzmetkerler, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylar, jelilik qurylystarǵa jáne stansııalyq baılanys jabdyqtaryna qyzmet kórsetý jáne jóndeý jumystary jónindegi jumysshylar, mamandandyrylǵan bólimshe basshylarynyń toptaryna «O» (nóldik) bólimi boıynsha jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi;
Jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń tobyna «A» bólimi boıynsha jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi;
Temirjol vagondarynyń jolserikteri, kondýktorlary, óndiristik paıdalaný bólimsheleriniń basshylary, tehnık-mehanıkterdiń tobyna «B» bólimi boıynsha jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi;
Jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteri, dıspetcherler, kóliktegi esepteýdi júrgizýmen aınalasytyn qyzmetshiler, tejeýish jumysshylar, jol burýshylar, tirkeýshiler, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylar jelilik qurylystarǵa jáne stansııalyq baılanys jabdyqtaryna qyzmet kórsetý jáne jóndeý jumystary jónindegi jumysshylar, mamandandyrylǵan bólimshe basshylarynyń toptarynda «B» bólimi boıynsha jumys isteıtinder jumysqa jiberiledi;
Temirjol vagondarynyń jolserikteri, kondýktorlary, óndiristik paıdalaný bólimsheleriniń basshylary, tehnık-mehanıkter, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylardyń tobyna «V» bólimi boıynsha jumys isteıtinder jumysqa jiberiledi;
2) estý fýksııasynyń buzylýlary joq syrtqy jáne ortańǵy qulaqtyń sozylmaly aýrýlary (resıdıvtik irińdi otıt, týbootıt, merıngıt jáne basqalar).
Jolaýshylar vagondarynyń jolserikteri emdeý tıimdi bolmaǵan kezde syrtqy grıboktyq otıtterimen jumysqa jiberilmeıdi.
Jelilik qurylystarǵa jáne stansııalyq baılanys jabdyqtarǵa qyzmet kórsetý jáne jóndeý jumystary jónindegi jumysshylar, mamandandyrylǵan bólimshe basshylardyń toptaryna jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi;
Barlyq toptarda jumys isteıtinder tıimdi emnen keıin jumysqa jiberiledi;
3) jutqynshaq jáne kómekeıdiń (gıperplatıkalyq larıngıt, polıpter, fıbromalar jáne basqa da qatersiz isikter) sozylmaly aýrýlary.
Anyq sóıleýdi buzatyn erin, til, qatty jáne jumsaq tańdaı, jaq, jutqynshaq, kómekeı aýrýlary, saparda kelissózder júrgizetin dıspetcherler, mashınıster men mashınıstiń kómekshileri úshin qarsy kórsetilim.
Jelilik qurylystarǵa jáne stansııalyq baılanys jabdyqtaryna qyzmet kórsetý jáne jóndeý jumystary jónindegi jumysshylar, mamandandyrylǵan bólimshe basshylardyń toptaryna jumysqa túsetinder jumysqa jiberiledi;
Jyljymaly jabdyq júrgizýshileri men mashınısteri, temirjol vagondarynyń jolserikteri, kondýktorlary, óndiristik paıdalaný bólimsheleriniń basshylary, tehnık-mehanıkter, jol mashınalary men temir jol kóligi mehanızmderine qyzmet kórsetý jáne jóndeý jónindegi jumysshylar, jelilik qurylystarǵa jáne stansııalyq baılanys jabdyqtaryna qyzmet kórsetý jáne jóndeý jumystary jónindegi jumysshylar, mamandandyrylǵan bólimshe basshylarynyń toptarynda jumys isteıtinder tıimdi emnen keıin jumysqa jiberiledi;
4) muryn jáne syrtqy tynys alý fýnksııasynyń buzylýlary bar muryn qýysy men qosalqy qýystarynyń (allergııalyq rınosınýsopatııa, isip-irińdeý sınýsıti, ozena, qatersiz isikter) sozylmaly aýrýlary.
Barlyq toptaǵy jumysshylar tıimdi emnen keıin jumysqa jiberiledi.
15. Osy tizbeniń 10-tarmaǵynan bastap 14-tarmaǵyn qosa alǵanda qyzmeti temir jol kólindegi poıyzdardyń qozǵalysyna tikeleı baılanysty jumysshylar úshin jeke medısınalyq qarsy kórsetilimder.
2. Halyqtyń dekrettelgen tobyndaǵy adamdardy jumysqa jiberý úshin
j