2016 jylǵy 26 qańtar, Astana qalasy
Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń áskerı, arnaýly oqý oryndarynda bilim alýshylardyń kásiptik praktıkasyn jáne taǵylymdamasyn uıymdastyrý jáne odan ótý qaǵıdalaryn bekitý týraly
«Bilim týraly» 2007 jylǵy 27 shildedegi Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 5-1-babynyń 11) tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń áskerı, arnaýly oqý oryndarynda bilim alýshylardyń kásiptik praktıkasyn jáne taǵylymdamasyn uıymdastyrý jáne odan ótý qaǵıdalary bekitilsin.
2. Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń Kadr jumysy departamenti (A.Ú.Ábdiǵalıev):
1) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkeýdi;
2) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin kúntizbelik on kún ishinde merzimdi baspa basylymdarynda jáne «Ádilet» aqparattyq-quqyqtyq júıesinde resmı jarııalaýǵa joldaýdy;
3) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin kúntizbelik on kún ishinde Qazaqstan Respýblıkasy normatıvtik quqyqtyq aktileriniń etalondyq baqylaý bankine engizý úshin «Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginiń respýblıkalyq quqyqtyq aqparat ortalyǵy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásiporynǵa joldaýdy;
4) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń ınternet-resýrsynda ornalastyrýdy;
5) osy buıryqty Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde memlekettik tirkegennen keıin on jumys kúni ishinde osy tarmaqtyń 1), 2), 3) jáne 4) tarmaqshalarynda kózdelgen is-sharalardyń oryndalýy týraly málimetterdi Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń Zań departamentine usynýdy qamtamasyz etsin.
3. Osy buıryqtyń oryndalýyn baqylaý Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstriniń birinshi orynbasary polısııa general-leıtenanty M.Ǵ.Demeýovke júktelsin.
4. Osy buıryq alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótkennen soń qoldanysqa engiziledi.
Mınıstr polısııa general-polkovnıgi Q.QASYMOV
Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstriniń 2016 jylǵy 26 qańtardaǵy №80 buıryǵymen bekitilgen
Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń áskerı,
arnaýly oqý oryndarynda bilim alýshylardyń kásiptik praktıkasyn jáne taǵylymdamasyn uıymdastyrý jáne odan ótý qaǵıdalary
1. Jalpy erejeler
1. Osy Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń áskerı, arnaýly oqý oryndarynda bilim alýshylardyń kásiptik praktıkasyn jáne taǵylymdamasyn uıymdastyrý jáne odan ótý qaǵıdalary (budan ári – Qaǵıdalar) «Bilim týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 5-1-babynyń 11) tarmaqshasyna sáıkes ázirlendi jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń áskerı, arnaýly oqý oryndarynda (budan ári – áskerı, arnaýly oqý oryndary) bilim alýshylardyń kásiptik praktıkasyn jáne taǵylymdamasyn uıymdastyrý jáne ótkizý tártibin aıqyndaıdy.
2. Kásiptik praktıka jáne taǵylymdamanyń túrleri, merzimderi jáne mazmuny Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2012 jylǵy 23 tamyzdaǵy №1080 qaýlysymen bekitilgen Joǵary jáne joǵary oqý ornynan keıingi bilim berýdiń memlekettik jalpyǵa mindetti standarttarynyń (budan ári – BMJS) talaptaryna sáıkes akademııalyq kúntizbe boıynsha anyqtalady.
3. Kásiptik praktıkalardyń jáne taǵylymdamalardyń barlyq túrleriniń jalpy kólemi keminde 6 kredıtti quraıdy. Praktıkalar jáne taǵylymdamalar kólemi men eńbek syıymdylyǵy BMJS talaptaryna sáıkes esepteledi, praktıkanyń jáne taǵylymdamanyń sany men uzaqtyǵyn áskerı, arnaýly oqý oryndary jumys oqý josparlaryna sáıkes derbes anyqtaıdy.
4. Kásiptik praktıka jáne taǵylymdamany uıymdastyrý jáne ótkizý úshin jaýapkershilik áskerı, arnaýly oqý oryndarynyń, tıisti ishki ister organdarynyń bastyqtaryna, ǵylymı uıymdardyń jetekshilerine júkteledi.
5. Shetel memleketteriniń azamattary bolyp tabylatyn bilim alýshylardyń kásiptik praktıkasy jáne taǵylymdamasy tıisti memleketterdiń quqyq qorǵaý organdarynda, áskerı bólimderinde, mekemelerinde, kásiporyndarynda ótkiziledi.
2. Áskerı oqý oryndarynda kásiptik praktıka men
taǵylymdamany uıymdastyrý jáne odan ótý
6. Áskerı oqý oryndarynda bilim alýshylardyń kásiptik praktıkasyn jáne taǵylymdamasyn uıymdastyrý jáne odan ótý kásiptik praktıka men taǵylymdamadan ótýge arnalǵan ádistemelik nusqaýlarǵa (budan ári – ádistemelik nusqaýlar) sáıkes júzege asyrylady.
7. Ádistemelik nusqaýlar:
1) odan ótý jónindegi jalpy erejelerdi;
2) uıymdastyrýshylyq is-sharalardy;
3) áskerı bólim komandırleriniń, kásiptik praktıka jáne taǵylymdama basshylarynyń, sondaı-aq bilim alýshylardyń mindetterin;
4) kásiptik praktıka jáne taǵylymdama kezeńderin;
5) bilim alýshylardyń kásiptik praktıka jáne taǵylymdama jónindegi esepti daıyndaýyn jáne qorǵaýyn;
6) ádistemelik usynymdardy;
7) kásiptik praktıka jáne taǵylymdama boıynsha eseptik qujattamanyń úlgilerin qamtıdy.
8. Áskerı oqý ornynyń bastyǵy kásiptik praktıka jáne taǵylymdamaǵa daıyndyq jáne odan ótý jónindegi jumysty uıymdastyrady, bilim alýshylardy bóledi, kásiptik praktıka jáne taǵylymdamanyń jetekshisin taǵaıyndaıdy, jergilikti jerlerde odan ótýin baqylaýdy uıymdastyrady.
Praktıkalar jáne taǵylymdamalar bazalarynyń jetekshileri áskerı oqý ornynyń bastyǵymen birge kásiptik praktıka jáne taǵylymdamadan ótý sapasyna jaýap beredi.
9. Kásiptik praktıka jáne taǵylymdamadan ótý úshin áskerı oqý ornynyń bilim alýshysyna jeke tapsyrma, praktıka jáne taǵylymdama kúndeligi beriledi.
10. Bilim alýshylar praktıka jáne taǵylymdama bazasyna kelgen soń, praktıka jáne taǵylymdama bazalary jetekshileriniń buıryǵymen laýazymǵa taǵaıyndalady, onda bilim alýshylarǵa kásiptik praktıka jáne taǵylymdamanyń tikeleı jetekshileri aıqyndalady.
11. Syrqaty jáne basqa da dáleldi sebeptermen kásiptik praktıka jáne taǵylymdamadan ótpegen bilim alýshylar úshin kýrspen, birýaqytta áskerı oqý orny bastyǵynyń sheshimimen áskerı oqý ornynyń oqý prosesin qamtamasyz etý bólinisterinde uzaqtyǵy kúntizbelik 15-20 kún ishinde odan ótý qosymsha uıymdastyrylady.
12. Bilim alýshylar áskerı tártipti, kún tártibin óreskel buzǵan jaǵdaıda praktıka jáne taǵylymdama bazalarynyń jetekshileri áskerı oqý orny bastyǵynyń kelisimimen bilim alýshylardyń kásiptik praktıkadan jáne taǵylymdamadan ótýin toqtatady jáne olardy áskerı oqý ornyna jiberedi.
13. Kásiptik praktıka jáne taǵylymdama aıaqtalǵan soń árbir bilim alýshyǵa onyń praktıka jáne taǵylymdama bazasynan taǵaıyndalǵan tikeleı jetekshisi kásiptik praktıka jáne taǵylymdamadan ótkeni, jeke tapsyrmany oryndaǵany týraly jazbasha syn-pikir jasaıdy.
14. Syn-pikir áskerı oqý ornynan taǵaıyndalǵan kásiptik praktıka jáne taǵylymdama jetekshisimen kelisiledi, ony praktıka jáne taǵylymdama bazasynyń jetekshisi bekitedi.
3. Arnaýly oqý oryndarynda kásiptik praktıkany jáne
taǵylymdamany uıymdastyrý jáne odan ótý
15. Kásiptik praktıka jáne taǵylymdama akademııalyq kúntizbege, jumys oqý josparlaryna jáne ádistemelik nusqaýlarǵa sáıkes uıymdastyrylady.
16. Arnaýly oqý oryndarynyń syrttaı oqý nysanynda bilim alýshylar mamandyǵy boıynsha jumys istegen jaǵdaıda kásiptik praktıkadan jáne taǵylymdamadan ótýden bosatylady. Olar arnaýly oqý ornyna jumys ornynan anyqtama jáne tıisti qyzmet bastyǵy qol qoıǵan, olardyń kásiptik qyzmetin kórsetetin minezdeme usynady.
Syrttaı oqý nysanynyń mamandyǵy boıynsha jumys istemeıtin bilim alýshylary arnaýly oqý orny bastyǵynyń buıryǵymen negizgi fýnksıonaldyq mindetterin oryndaýdan bos ýaqytta kásiptik praktıkaǵa jáne taǵylymdamaǵa jiberiledi.
17. Kásiptik praktıka jáne taǵylymdamaǵa jiberý merzimderin, praktıka jáne taǵylymdama bazalaryn, arnaýly oqý oryndarynan taǵaıyndalǵan kásiptik praktıka jáne taǵylymdama jetekshilerin kórsete otyryp, arnaýly oqý orny bastyǵynyń buıryǵymen resimdeledi.
18. Arnaýly oqý oryndary bilim alýshylardy kásiptik praktıka jáne taǵylymdamaǵa jiberer aldynda ishki ister organdaryna kásiptik praktıkany jáne taǵylymdamany ótkizý merzimderi, bilim alýshylardyń sany jáne olar praktıkadan jáne taǵylymdamadan ótetin naqty laýazymdary týraly ýaqtyly habarlaıdy.
Arnaýly oqý orny bastyǵynyń buıryǵymen praktıkanyń jáne taǵylymdamanyń ereksheligine sáıkes arnaýly oqý oryndary kafedralarynyń jáne tıisti bólinisteriniń professorlyq-oqytýshylyq quramynyń tájirıbeli ókilderi qatarynan praktıka jáne taǵylymdama jetekshileri taǵaıyndalady.
Bitirtip shyǵaratyn kafedralar bilim alýshylardy ádistemelik nusqaýlarmen, praktıka jáne taǵylymdama kúndeligimen qamtamasyz etedi.
19. Ádistemelik nusqaýlardy beıindi kafedralar daıyndaıdy, olardy oqý-ádistemelik keńestiń otyrystarynda qaraıdy jáne arnaýly oqý orny ǵylymı keńesiniń sheshimimen bekitedi.
20. Ádistemelik nusqaýlar:
1) jalpy erejelerdi;
2) kásiptik praktıka jáne taǵylymdamanyń oqý, tárbıelik maqsattary men mindetterin;
3) kásiptik praktıka jáne taǵylymdamanyń kezeńderin;
4) uıymdastyrýshylyq is-sharalardy, ishki ister organdary jetekshileriniń jáne kásiptik praktıka jáne taǵylymdama jetekshileriniń, sondaı-aq bilim alýshylardyń mindetteri men quqyqtaryn;
5) aldaǵy kásiptik praktıka jáne taǵylymdamanyń beıini boıynsha tapsyrmalardy, ádistemelik nusqaýlardy, olardy oryndaý merzimderin;
6) bilim alýshylardyń praktıka jáne taǵylymdama boıynsha esebin daıyndaý tártibi men qorǵaý merzimderin, eseptik materıaldardyń mazmunyna qoıylatyn talaptardy;
7) kásiptik praktıka jáne taǵylymdama boıynsha eseptik qujattamanyń úlgilerin qamtıdy.
21. IIM arnaýly oqý ornynan taǵaıyndalǵan kásiptik praktıkanyń jáne taǵylymdamanyń jetekshisi bilim alýshylarmen konsýltasııalar ótkizedi, kásiptik praktıka jáne taǵylymdama boıynsha esepterdi tekseredi, bilim alýshylardy praktıka jáne taǵylymdamany qorǵaýǵa jiberý týraly anyqtama ázirleıdi, ony kafedra bastyǵyna usynady.
22. Arnaýly oqý oryndary bilim alýshylardyń kásiptik praktıkasyn jáne taǵylymdamasyn belgilengen merzimde jáne ádistemelik nusqaýlarǵa sáıkes uıymdastyrýdy jáne ótkizýdi baqylaıdy.
23. Ishki ister organdarynyń basshylary bilim alýshylardyń kásibı praktıkadan jáne taǵylymdamadan ótetin bólinisterin anyqtaıdy, neǵurlym daıyndalǵan, osy laýazymda keminde 3 jyl jumys ótili bar, joǵary iskerlik jáne moraldyq qasıetterge ıe qyzmetkerler arasynan taǵaıyndalǵan praktıkanyń jáne taǵylymdamanyń tikeleı jetekshilerin buıryqpen bekitedi; osy buıryqpen bilim alýshylardy praktıka jáne taǵylymdama jetekshilerine bekitedi (bir qyzmetkerge keminde úsh adam), ol týraly tıisti joǵary oqý ornyna 3 jumys kúni ishinde habarlanady, bilim alýshylarǵa praktıka jáne taǵylymdamadan ótý kezinde osy Qaǵıdalarǵa 1-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha naqty laýazymda olardyń mindetterdi oryndaýyn rastaıtyn jeke basyn kýálandyratyn qujatqa japsyrmalardy ýaqtyly resimdeýdi jáne berýdi uıymdastyrady.
Bilim alýshylardy bólinistiń jeke quramyna tanystyrady, olardyń quqyqtyq jaǵdaılaryn, bilim alýshylardyń óz mindetterin oryndaýy kezindegi praktıka jáne taǵylymdama jetekshileriniń jáne bólinistiń basqa da qyzmetkerleriniń róli men ornyn túsindiredi.
Kásiptik praktıka jáne taǵylymdamadan ótýin baqylaýdy, praktıka jáne taǵylymdamany qorytyndylaýdy, praktıka jáne taǵylymdama nátıjelerin jınaqtaýdy jáne taldaýdy, ony jetildirý boıynsha uıǵarymdar ázirleýdi ishki ister organdarynyń basshysy júzege asyrady.
24. Kásiptik praktıkadan jáne taǵylymdaman ótýge kelgen soń, bilim alýshylar ishki ister organynyń praktıka jáne taǵylymdama bazasynyń jetekshisimen birlesip, ádistemelik nusqaýlar negizinde jeke jospar ázirleıdi.
Jeke jospardy ishki ister organynyń praktıka jáne taǵylymdama bazasynyń jetekshisi bekitedi.
25. Praktıka jáne taǵylymdama bazasynan taǵaıyndalǵan tikeleı jetekshi jeke jospardyń oryndalýyn kún saıyn baqylaıdy, bilim alýshyǵa kásiptik praktıka jáne taǵylymdamadan ótý boıynsha ádistemelik jáne praktıkalyq kómek kórsetedi, ýchaskedegi (obektidegi, aýdandaǵy) jedel jaǵdaımen, oryndalatyn jumystyń sıpatymen jáne erekshelikterimen tanystyrady, bilim alýshynyń jumysyn turaqty esepke alýdy jáne baǵalaýdy, onyń tıisti qujattamany júrgizýin, bilim alýshylardyń iskerlik jáne jeke qasıetterin zerdeleýdi, kásiptik praktıka jáne taǵylymdama aıaqtalýyna keminde 3 jumys kúni qalǵanda bilim alýshyǵa minezdeme jasap, ony ishki ister organynyń basshysyna bekitýge usynady.
26. Bilim alýshynyń minezdemesinde jeke jospardy oryndaý sapasy, bilim alýshynyń laýazymdyq mindetterdi oryndaýǵa daıyndyq deńgeıi, normatıvtik quqyqtyq qujattardy bilýi jáne olardy jumysta qoldana bilýi, jedel-qyzmettik qujattardy jasaý daǵdysynyń bar-joǵy, arnaıy tehnıkalyq quraldardy saýatty qoldana bilýi, uıymdastyrýshylyq qabiletiniń bar-joǵy, moraldyq-erik jigeri, atqarýshylyǵy, tártiptiligi, jalpy mádenı damý deńgeıi, bilim alýshyny qyzmette paıdalaný boıynsha usynymdar kórsetiledi.
Minezdemede praktıka jáne taǵylymdamanyń tikeleı jetekshisi praktıkaǵa jáne taǵylymdama úshin baǵa qoıady.
Ishki ister organynan taǵaıyndalǵan praktıka jáne taǵylymdamanyń jetekshisi bilim alýshy jasaǵan jáne qol qoıylǵan qujattardyń shynaıylyǵyn jáne bilim alýshyǵa qoıylǵan baǵanyń ádildigin qamtamasyz etedi.
4. Kásiptik praktıkany jáne taǵylymdamany qorytyndylaý
27. Kásiptik praktıka jáne taǵylymdamanyń qorytyndysy boıynsha bilim alýshylar tıisti kafedraǵa praktıka jáne taǵylymdama boıynsha esepti ishki ister organynyń jáne áskerı bólimniń praktıka jáne taǵylymdama jetekshisi bergen minezdememen (syn-pikir) birge usynady.
Praktıka jáne taǵylymdama boıynsha esepti áskerı, arnaýly oqý oryndarynan taǵaıyndalǵan praktıka jáne taǵylymdama jetekshisi tekseredi jáne ony komıssııa otyrysynda qorǵaıdy.
28. Komıssııa quramyna áskerı, arnaýly oqý ornynan taǵaıyndalǵan praktıka jáne taǵylymdama jetekshisi, bitirtýshi kafedranyń professorlyq-oqytýshylar quramy kiredi. Sondaı-aq komıssııa quramyna ishki ister organdarynyń praktıkalyq bólinisteriniń tájirıbeli qyzmetkerleri tartylady.
Komıssııa tóraǵasy áskerı, arnaýly oqý oryndarynyń bitirtýshi kafedralarynyń bastyqtary qatarynan saılanady. Komıssııanyń quramy 5 adamnan aspaıdy.
Komıssııanyń sheshimi komıssııa músheleriniń keminde úshten eki daýysy bolǵan jaǵdaıda kópshilik daýyspen qabyldanady. Daýys teń bolǵan jaǵdaıda komıssııa tóraǵasynyń daýysy sheshýshi bolyp tabylady.
29. Praktıka jáne taǵylymdamany qorǵaý qorytyndysy boıynsha osy Qaǵıdalarǵa 2-qosymshaǵa sáıkes nysan boıynsha Kásiptik praktıka jáne taǵylymdamany qorǵaý hattamasy toltyrylady.
30. Kásiptik praktıka jáne taǵylymdama boıynsha qorytyndy baǵa úles salmaǵy qorytyndy baǵanyń 60% quraıtyn ishki ister organdarynan taǵaıyndalǵan praktıka jáne taǵylymdama jetekshisiniń baǵasyn jáne úles salmaǵy qorytyndy baǵanyń 40% quraıtyn áskerı, arnaýly oqý ornynan taǵaıyndalǵan praktıka jáne taǵylymdama jetekshisi usynǵan esepti qorǵaý boıynsha baǵasyn eskere otyryp, qoıylady.
Esepti qorǵaý nátıjeleri baǵalaýdyń belgilengen baldyq-reıtıngtik áriptik júıesi boıynsha «Bilim týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańyna sáıkes baǵalanady.
Kásiptik praktıka jáne taǵylymdama boıynsha esepti qorǵaý qorytyndysy qorytyndy baqylaý vedomosine engiziledi.
Kásiptik praktıkanyń jáne taǵylymdamanyń qorytyndysy áskerı, arnaýly oqý oryndarynyń tıisti fakýltetterinde, kafedralarynda talqylanady. Praktıkany jáne taǵylymdamany jalpy qorytyndylaý IIM áskerı, arnaýly oqý oryndarynyń oqý-ádistemelik keńesinde júrgiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń áskerı,
arnaýly oqý oryndarynda bilim alýshylardyń kásiptik praktıkasyn jáne
taǵylymdamasyn uıymdastyrý jáne odan ótý qaǵıdalaryna 1-qosymsha
nysan
Format 90*60
№ ___________________________________________________ jeke basyn kýálandyratyn
qujatqa
JAPSYRMA
kýrsant ______________________________________________________________________
(tegi, aty, ákesiniń aty (bolǵan jaǵdaıda), arnaýly ataǵy)
_____________________________________________________________________laýazymdaǵy
______________________________________________________________________________
(ishki ister bólinisteriniń, mekemeniń, organnyń jáne laýazymnyń ataýy)
praktıkanty bolyp tabylady.
IID, KIID, QAJD, TJD Kadr jumysy basqarmasynyń bastyǵy
_____________________________________
_____________________________________
(arnaýly ataǵy) (qoly) (Tegi, aty, ákesiniń aty (bolǵan jaǵdaıda))
20__ jylǵy «_____» ____________
Jeke kýálikti kórsetken kezde _______________________________
(jeke qoly)
20___ jylǵy «______» _________________ deıin jaramdy
Qazaqstan Respýblıkasy Ishki ister mınıstrliginiń áskerı, arnaýly oqý oryndarynda bilim alýshylardyń kásiptik praktıkasyn jáne taǵylymdasyn uıymdastyrý jáne odan ótý qaǵıdalaryna 2-qosymsha
Nysan
Kásiptik praktıkany jáne taǵylymdamany qorǵaý hattamasy
№ Bilim alýshynyń tegi, aty, ákesiniń aty (bolǵan jaǵdaıda) Praktıka jáne taǵylymdamadan ótý orny, laýazymy Praktıka jáne taǵylymdama jetekshisiniń tegi, aty, ákesiniń aty (bolǵan jaǵdaıda) jáne laýazymy Praktıkany jáne taǵylymdamany qorǵaý nátıjeleri
Komıssııa tóraǵasy: ____________________
Praktıka jáne taǵylymdama jetekshisi: ____________________
Komıssııa músheleri: ____________________
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2016 jylǵy 24 aqpanda Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine №13202 bolyp engizildi.