Ońtústikte Parlament Májilisiniń Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń kóshpeli májilisi ótti. Oblystyń barlyq bılik qurylymy qatysqan jıynda komıtet tóraıymy Gúljan Qaraǵusovanyń tóraıymdyǵymen «Bıýdjetaralyq retteýdiń negizgi fýnksııalarynyń biri retinde óńirdiń bıýdjettik qamtamasyz etilýin teńestirý jáne salyqtyq áleýetiniń ósýin yntalandyrý» máselesi qaraldy.
Kóshpeli jıynǵa Qarjy mınıstrligi Memlekettik kiris komıtetiniń tóraǵasy D.Erǵojın men Parlament Májilisiniń on eki depýtaty qatysty.
О́ńir úshin óte mańyzdy máselede sóz alǵan oblys ákimi Janseıit Túımebaev: «Búgingi otyrysta talqylanatyn másele óte mańyzdy. Sebebi, óńirimizdiń bıýdjeti – respýblıka boıynsha eń úlken bıýdjet. Tek sońǵy 7 jylda oblys bıýdjeti 2,5 esege ósip 559 mlrd teńgege jetti. Osyǵan oraı, bizdiń basty mindet – bıýdjetten jumsalǵan ár teńgeniń oblys ekonomıkasyna tıgizetin áseriniń nátıjeli bolýyn uıymdastyrý. Sebebi, bıýdjet qarajaty esebinen oblys halqynyń kóptegen áleýmettik-ekonomıkalyq mańyzdy máseleleri sheshiledi», – dedi.
Jıynda baıandama jasaǵan komıtet múshesi Omarhan О́ksikbaev bıýdjetaralyq qatynastardy uıymdastyrýdy jaqsartý, sondaı-aq, olardy odan ári jetildirý baǵyttaryn durys tańdaýdy qamtamasyz etý ortaq másele ekendigin aıtty.
Qazaqstan ósý, damý ústinde. Onyń tek oblystarǵa bólip otyrǵan qarjysynyń ózi kórshiles memleketterdiń bir jyldyq bıýdjetimen para-par. Anaý bir jyly Ońtústik Qazaqstan oblysyna bólingen qarjy Qyrǵyzstan memleketiniń kirisimen teń ekendigi mysalǵa keltirilgen edi.
Oblys ákiminiń orynbasary Erbol Sadyr jasaǵan baıandamasynda bıýdjetti josparlaý men oryndaý tetikterin turaqty jetildirý nátıjesinde oblysymyzda Táýelsizdik alǵan jyldardan beri 1491 mektepke deıingi uıym ashylyp, balalardy mektepke deıingi bilimmen qamtý deńgeıi 14%-dan 83,3%-ǵa jetkeni aıtyldy. Sondaı-aq, osy jyldarda oblysta 444 jańa mektep salynyp, 117 apatty mekteptiń máselesi sheshildi. Densaýlyq saqtaý salasynda 347 jańa nysan paıdalanýǵa berildi. Budan bólek, oblysta 8,9 mln sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berilip, 100 myńnan astam otbasy baspanaly boldy. Sonymen qatar, ortalyqtandyrylǵan sýmen qamtý 51,9%-dan 71,3%-ǵa jáne gazben qamtý 33,1%-dan 57,2%-ǵa jetti. Erekshe kóńil bólip aıtatyn másele, óńirimizdiń ekonomıkasyna bıýdjet esebinen kórsetilgen qoldaý nátıjesinde jumyssyzdyq deńgeıi 11,4%-dan 5,2%-ǵa tómendedi. Sonymen qatar, muǵalimderdiń, densaýlyq saqtaý, jalpy alǵanda, barlyq bıýdjetten qarjylandyrylatyn mekeme qyzmetkerleriniń eńbekaqysy kóbeıdi, dep taldaý jasap berdi.
Budan keıin Parlament Májilisiniń Qarjy jáne bıýdjet komıtetiniń tóraıymy Gúljan Qaraǵusova bastaǵan depýtattar toby «Shymkent» kedendik rásimdeý ortalyǵynda boldy.
Kóshpeli májilisti qorytyndylaǵan Gúljan Qaraǵusova Ońtústik Qazaqstan oblysynyń úlken qarjyǵa onshalyqty zárý emestigin atap kórsetti. О́tken jylmen salystyrǵanda salyqtyń 50 paıyzǵa artyq jınalǵandyǵy óńirde kásipkerlik salasynyń úlken qarqynmen damyp kele jatqandyǵyn baıqatatynyn aıtty. Kedendik rásimdeýge qatysty kásipkerler aıtqan máselelerge taldaý jasaǵan tóraıym salyq jáne keden zańnamalaryn jetildirý jaıynda usynystar jınaqtalyp jatqandyǵyna kóńil aýdardy.
О́ńirdegi ózgeristerdi, kúrmeýli máselelerdi Parlament qabyrǵasynan attap shyqpaı, oryntaqta otyryp sheshý kóp jańsaqtyqqa jol bergizedi. Kóshpeli májiliste depýtattar turǵyndardyń ótinishterin, usynystaryn tyńdaý arqyly jergilikti jerdegi jaǵdaıǵa qanyǵyp qaıtty.
Baqtııar TAIJAN,
«Egemen Qazaqstan»
Ońtústik Qazaqstan oblysy