Búginde óziniń qurylǵanynyń ári ashylǵanynyń belgili bir kezeńin atap ótip jatqan otandyq kásiporyndar jeterlik. Degenmen, «Segiz ulym bir bólek, Er Tóstigim bir bólek» dep aýyz ádebıetinde aıtylǵandaı, Oral qalasyndaǵy «Zenıt» zaýytynyń jetpis bes jyldyq ataýly datasynyń orny bólek bolady da turady. Bul kásiporyn Oral óńirinde surapyl soǵys bastalǵan sonaý 1941 jyldan beri úzdiksiz jumys istep keledi. Soǵys jyldarynda zaýyttyń ınjener-tehnık qyzmetkerleri men jumysshylary keńes áskeri men áskerı-teńiz flotyna qajetti qarý-jaraqtar men qural-jabdyqtar jasady. Odan bergi ýaqytta «Zenıttiń» I dárejeli Uly Otan soǵysy ordenimen marapattalýy – zaýyttyń aǵa býyn ókilderiniń jemisti eńbekteriniń basty nátıjesi.
Soǵystan keıingi keńestik dáýirde K.E.Voroshılov ataýyn ıelengen zaýyt negizinen odaqtyq baǵynysta bolyp, KSRO-nyń qorǵanys qyzmetine qajetti qural-jabdyqtar shyǵardy. Degenmen, táýelsizdik tańy ata qoımaǵan sekseninshi jyldardyń ózinde munda konversııalaý baǵyty belgilenip, zaýyt ujymy ónerkásipke, sonyń ishinde munaı-gaz óndirisine jáne aýyl sharýashylyǵyna qajetti quraldar óndirýge bet bura bastady.
Jas egemen elimiz úshin úlken syn bolǵan ótpeli kezeń zenıttikterdi de aınalyp óte almady. Tipti, óz dástúri men tarıhy qalyptasqan zaýyttyń jabylyp qalý qaýpi týyndady. Ne isteý kerek? Zaýyt ujymynyń aldynda sheshimi men kilti tabylmastaı bolyp kóringen osyndaı úlken saýal turdy. Onyń jaýabyn bergen respýblıka Prezıdenti Nursultan Nazarbaev edi desek, aqıqattan alshaq ketpeımiz. Bul Qazaqstannyń derbes Qarýly Kúshteri men shekara qyzmeti qalyptasa bastaǵan kez edi. Mine, osy táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynyń birinde Memleket basshysy Batys Qazaqstan oblysyna saparmen keledi. Osy saparynda Elbasy «Zenıt» zaýytynyń ujymymen kezdesip, onyń aldaǵy atqaratyn basty qyzmetin belgilep berip ketedi. Mine, elimizdiń Kaspıı teńizindegi shekara qyzmetine qajetti keme jasaý óndirisi osylaı bastalǵan edi.
Sonymen, búginde «Zenıt» Oral zaýyty» AQ respýblıkadaǵy keme jasaý óndirisimen aınalysatyn ári Kaspıı teńizinde elimizdiń shekarasyn qorǵap júrgen kemelerge kúrdeli jóndeýler júrgizetin basty kásiporynǵa aınaldy. Bul, birinshiden, elimizdiń qorǵanys qyzmetine qajetti zaýytty únemi nazarynda ustap, oǵan udaıy qoldaý kórsete bilgen Memleket basshysy yqpalynyń nátıjesinde múmkin bolǵany anyq.
«Eń bastysy, «Zenıtte» qurastyrylǵan kemelerdiń sapasy men jaraqtandyrylý deńgeıleri básekelestikke tótep bere alady. Atap aıtqanda, búginde osy zaýyttaǵy kásibı deńgeıi joǵary maman-jumysshylardyń qolynan shyǵyp, Jaıyq ózeni arqyly Kaspıı teńizine jol tartqan «Barys KM» jobasynyń zymyrandy-artıllerııalyq kemeleri shekaralyq qyzmette óziniń barlyq talaptarǵa saı ekenin tanytty», deıdi «Zenıt» Oral zaýyty» AQ-tyń bas dırektory Vıacheslav Valıev.
Egemen elimizdiń ıgiligine qyzmet jasap kele jatqan kásiporyn sońǵy jyldary óndiris aýqymyn eki esege deıin ósirýge qol jetkize bilipti. Qazirgi kúni zaýytta myńǵa jýyq adam jumys isteıdi. Árıne, bul múmkindiktiń shegi emes. Osy jetistikti tastaı qylyp ustap qalyp qalý zenıttikterdiń oılarynda joq eken. О́ıtkeni, munda aldaǵy ýaqytta óndiris kólemin odan ári ulǵaıtýdyń keshendi baǵdarlamasy belgilengen. Biz buǵan osy materıaldy gazetke ázirleý barysynda aıqyn kóz jetkizdik. Sonyń eń bastysy, sý syıymdylyǵy 700 tonnaǵa deıin jetetin alyp kemelerdi jasaý jobasy bolyp tabylady.
Zaýyt ujymy bıyl elimizdiń shekara qyzmetine qajetti jıyrma besinshi kemeni Kaspıı teńizine attandyrdy. Táýelsizdiktiń 25 jyldyǵyna 25 kemeni jasap shyǵarýdy maqsat tutqan zenıttikter alǵa qoıǵan maqsattaryna osylaı jetip otyr.
25 jyldyqqa – 25 keme! Táýelsizdik toıyna budan artyq qandaı syı, qandaı tartý bolmaq.
Temir QUSAIYN,
«Egemen Qazaqstan»
ORAL
Sýrette: zaýyttaǵy keme qurastyrý sátinen kórinis.
Sýretti túsirgen
Rafhat HALELOV