Ulttyq tarıhty zerttep, zerdeleý isine ólsheýsiz úles qosqan belgili ǵalym, memleket jáne qoǵam qaıratkeri Manash Qozybaevtyń 85 jyldyǵyna arnalǵan «Akademık M. Qozybaev jáne Otan tarıhyn zertteýdiń ınnovasııalyq tujyrymdary» atty ǵylymı-tájirıbelik konferensııa tek tarıhshylardyń ǵana emes, medısına, ekonomıka, fılologııa sekildi jetekshi salalardyń kóshin alǵa súırep júrgen zııalylardyń da basyn qosty. Konferensııanyń uıymdastyrýshylary – Bilim jáne ǵylym mınıstrligi men Ulttyq ǵylym akademııasy.
Qazaqstandaǵy tarıh ǵylymynyń damýy jolynda qarymdy eńbek etken, eski qundylyqtardan bas tartyp, jańa qundylyqtardy qabyldaý men paıymdaý úshin jańa tujyrymdamalyq tarıhı eńbekter qajet bolǵan Táýelsizdiktiń alǵashqy onjyldyǵynda otandyq tarıh ǵylymynyń kóshbasynda turǵan akademık Manash Qozybaev ǵalym retinde de, qaıratkerlik qyrymen de ultyna adal qyzmet etken tulǵa. Qazaq tarıhynyń týyn ustaǵandardyń qatarynda qajyrly minez tanytyp, talastan, aıtys-tartystan turatyn tarıhtyń aqtańdaǵyn arshyp kórsetýde qaısar qarym tanytyp, kóp eńbek sińirgen ǵalym baqılyq bolǵan soń orny oısyrap qalǵandaı bolǵany da ras. Degenmen, Qozybaev sekildi ǵıbratty ǵumyr ıeleriniń sońynan tarıhtyń shyndyǵyn tabandap turyp aıta alatyn, otandyq tarıhty tanýda talmaı eńbektenip, ótkendi búginge sabaqtastyratyn talapty, talantty tarıhshylardyń tolqyny erip keledi. Qazaqstan tarıhynyń mańdaıyna bitken birtýar ǵalymnyń atqarǵan isin sol úzeńgiles áriptesteri, izinen ergen shákirtteri jarysa áńgimelep, akademıktiń adamı qyryn, tulǵalyq qasıetin tushymdy mysaldarmen tolyqtyra tústi.
Jıyndy tarıh ǵylymynyń doktory, professor, Sh.Ýálıhanov atyndaǵy Tarıh jáne etnologııa ınstıtýtynyń dırektory Hangeldi Ábjanov pen ekonomıst-ǵalym, akademık Kenjeǵalı Saǵadıev júrgizse, Ǵylym akademııasynyń prezıdenti Murat Jurynov, akademık Kamal Ormantaev pen ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetiniń rektory Ǵalymqaıyr Mutanov quttyqtaý sóz sóılep, akademıkter Serik Qırabaev, Álııa Beısenova estelikterimen bólisti. «Akademık amanaty jáne Otan tarıhy» taqyryby boıynsha H.Ábjanov, tarıh ǵylymynyń kandıdattary Qaıdar Aldajumanov pen Zırabúbi Tólenova «Akademık Qozybaevtyń eńbekterindegi 1941-1945 jyldardaǵy soǵys tarıhy» jáne «Qarapaıymdylyq pen uqyptylyq ulylyqqa aparar jol», tarıh ǵylymdarynyń doktorlary, professor Nábıjan Muhamethan men Bereket Káribaev «Akademık Qozybaevtyń mádenıet konsepsııasy jáne mádenıet qaýipsizdigi máselesi», «Akademık Qozybaev ómiriniń kópshilikke beımálim tustary týraly» degen taqyryptarda mazmundy baıandamalar jasady. Konferensııa aıasynda akademık Manash Qozybaevqa baılanysty jaryq kórgen úsh kitaptyń tusaýyn úsh akademık kesti: Serik Qırabaev, Amanjol Qoshanov, Ázimhan Satybaldın sekildi aıtýly akademıkter sııasy keppegen jańa kitaptardyń saltanatyn asyryp, rásim jasady.
Ǵalymnyń eńbegi men erligin eske alyp, ǵylymı murasynyń aıryqsha róli men mańyzdylyǵyn atap ótken konferensııa qatysýshylary jıyn sońynda qarar qabyldap, akademık M.Qozybaevtyń ǵylymı murasyn odan ári tereńdetip, zertteýdi qajet dep tanýdy, ıaǵnı negizgi jetistikteri men tujyrymdaryn Otan tarıhyn túzýde tolyǵymen paıdalanýdy; ǵylymı-zertteý ınstıtýttaryna, joǵary oqý oryndarynyń áleýmettik-gýmanıtarlyq pánder kafedralarynyń oqý jáne ǵylymı-zertteý jumystarynyń josparlaryna ǵalymnyń ómirin, ǵylymı-pedagogıkalyq qyzmetin, shyǵarmashylyq murasyn zertteýdi qosyp usyndy. Bul óz kezeginde, ómiriniń sońyna deıin ǵylymǵa adal qyzmet etken Manash Qozybaev murasynyń óskeleń urpaqty otansúıgishtik pen ultjandylyqqa tárbıeleý isinde qajet ekeni talas týdyrmasa kerek.
Aıgúl AHANBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY