Talap – zańnan attamaý

«Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy saılaý týraly»   Konstıtýsııalyq zańnyń (ári qaraı – Konstıtýsııalyq zań) 27-babynyń 2-tarmaǵyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń prezıdenttigine kandıdattardyń úgit-nasıhat jumystary bastaldy. Ortalyq saılaý komıssııasynyń 2011 jyl­dyń 4 aqpanyndaǵy №16/22 qaýlysymen bekitilgen «Qazaqstan Respýblıkasynyń kezekten tys prezıdenttik saılaýyn ázirleý men ótkizý jónindegi negizgi is-sharalardyń kúntizbelik josparyna» sáıkes saılaý aldyndaǵy úgit-na­sıhat jumystary 2011 jyldyń 2 sáýirinde jer­gilikti ýaqyt boıynsha nól saǵatta aıaqtalady. Saılaý aldyndaǵy úgit barysynda prezıdenttikke kandıdattar baspa jáne basqa da buqaralyq aqparat quraldarynda ózderiniń saılaý aldyndaǵy úgit jáne nasıhat jumys­taryn júrgizýge quqyly. Kandıdattardyń saılaý aldyndaǵy úgit júrgizýi úshin buqaralyq aqparat quraldaryna qoljetimdiliginiń teń jaǵdaıyna kepildik beriledi (Konstıtýsııalyq zańnyń 28-babynyń 2-tarmaǵy). Konstıtýsııalyq zańnyń 27-babynyń 7-tarmaǵyna sáıkes buqaralyq aqparat qural­dary kandıdattyń nemese saıası partııanyń ar-namysyna, qadir-qasıetine jáne iskerlik bedeline kórineý nuqsan keltiretin úgit mate­rıal­dary men ózge de aqparatty jarııalaýdan aýlaq bolýǵa mindetti. Konstıtýsııalyq zańnyń 28-babynyń 5-tar­maǵyna sáıkes barlyq úgittik baspa mate­rıal­darynda sol materıaldardy shyǵarǵan uıym, olar basylǵan jer men taralymy, tapsyrys jasaǵan tulǵalar, qandaı qarajattan tólen­gendigi týraly málimetter bolýǵa tıis. Ygittik baspa ma­terıaldaryn Qazaqstan Respýb­lı­ka­sy­nyń aýma­ǵynan tysqary jerlerde daıyn­daýǵa, anonımdik úgit materıaldaryn taratýǵa tyıym salynady. Konstıtýsııalyq zańnyń 28-babynyń 9-tar­maǵyna sáıkes saılaýǵa baılanysty qo­ǵamdyq pikirge suraý salý nátıjelerin ja­rııa­laǵan kezde buqaralyq aqparat quraldary su­raý salýdy júrgizgen uıymdy, suraý salýdy júrgizýge tapsyrys bergen jáne onyń aq­sha­syn tólegen adamdardy, suraý salý júrgi­zilgen ýaqytty, aqparat jınaý ádisin, suraý salýdyń naqty tujyrymyn, suralǵandardyń sany men suraý salý nátıjesiniń qatelik koef­fısıentin kórsetýge mindetti. Buqaralyq aqparat quraldarynda qoǵamdyq pikirge suraý salý nátıjelerin, saılaý nátı­je­leriniń boljamyn, saılaýǵa baılanysty ózge de zertteýlerdi daýys beriletin kún al­dyn­daǵy bes kún ishinde jáne daýys beriletin kúni jarııalaýǵa jol berilmeıdi. Saılaý kúni daýys beriletin úı-jaıda nemese daýys berý pýnktinde qoǵamdyq pikirge suraý salýǵa tyıym salynady. Kórsetilgen tyıymdardy jáne saılaý aldyndaǵy úgit júrgizý talaptaryn saqtamaý Konstıtýsııalyq zańnyń 50-babynyń 2-tarmaǵynyń 5, 11, 16-tar­maqshalaryna, 59-babynyń 7-tarmaǵyna, «Buqaralyq aqparat quraldary týraly» Zańnyń 25-babyna sáıkes kináli tulǵalardyń ákimshilik, qylmystyq jáne azamattyq-quqyq­tyq jaýapkershiligine ákelip soǵady. Buqaralyq aqparat quralyn saılaý al­dyn­daǵy úgit júrgizý, onyń ishinde kandıdattar týraly kórineý jalǵan málimetter taratý nemese saılaýdyń nátıjesine yqpal etý maq­sa­tyn­da olardyń abyroıy men qadir-qasıetine nuq­san keltiretin ózge de is-áreketter jasaý zań­nyń 13-babynyń 3-tarmaǵyna sáıkes sot tár­tibimen buqaralyq aqparat quralynyń shy­ǵarylýyn ne buqaralyq aqparat quraly ónimi­niń taratylýyn toqtatýǵa negiz bolyp tabylady. Zańnama normalarynyń mazmunyn túsin­dire otyryp, Bas prokýratýra saılaý aldyn­da­ǵy úgit júrgizý talaptaryn buzýǵa, úgit ma­te­rıal­daryn zańsyz daıyndaý jáne taratýǵa, sondaı-aq kandıdattar týraly jalǵan máli­met­ter jarııalaýǵa nemese olardyń ar-namysy men qadir-qasıetine nuqsan keltiretin ózge de is-áreketterge barýǵa jol berilmeıtinine aza­mattardyń, laýazymdy adamdardyń jáne bar­lyq buqaralyq aqparat quraldarynyń nazaryn aýdarady. Qazaqstan Respýblıkasynyń Bas prokýratýrasy.