2010 jylǵy 20 jeltoqsan Astana, Úkimet Úıi
Jer qoınaýyna memlekettik monıtorıngti júzege asyrý qaǵıdasyn bekitý týraly
«Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 24 maýsymdaǵy Zańyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan Jer qoınaýyna memlekettik monıtorıngti júzege asyrý qaǵıdasy bekitilsin.
2. «Qazaqstan Respýblıkasyndaǵy jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngi týraly erejeni bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 1997 jylǵy 27 qańtardaǵy № 106 qaýlysynyń (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y, 1997 j., № 2, 24-qujat) kúshi joıyldy dep tanylsyn.
3. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri K.MÁSIMOV.
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2010jylǵy 20 jeltoqsandaǵy № 1373 qaýlysymen bekitilgen
Jer qoınaýyna memlekettik monıtorıngti júzege asyrý qaǵıdasy
1. Jalpy erejeler
1. Osy Qaǵıda «Jer qoınaýy jáne jer qoınaýyn paıdalaný týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2010 jylǵy 24 maýsymdaǵy Zańynyń 16-babynyń 31) tarmaqshasyna sáıkes ázirlengen jáne jer qoınaýyna memlekettik monıtorıngti júzege asyrý tártibin aıqyndaıdy.
2. Jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngi jer qoınaýynyń memlekettik qoryn utymdy paıdalanýdy qamtamasyz etý men olardyń ózgerýin ýaqtyly anyqtaý, keleńsiz úderister zardaptaryn baǵalaý, olardyń aldyn alý jáne joıý úshin jer qoınaýynyń jaı-kúıin baqylaý júıesi bolyp tabylady.
3. Qazaqstan Respýblıkasynyń jer qoınaýy jáne ondaǵy bolyp jatqan úderister jer qoınaýy memlekettik monıtorınginiń obektisi bolyp tabylady.
4. Jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngi qorshaǵan orta men tabıǵı resýrstar monıtorınginiń, onyń ishinde jer qoınaýynyń sapasy normatıvterin qadaǵalaý kezinde óndiristik monıtorıngtiń (áser etý monıtorıngi) biryńǵaı memlekettik júıesiniń quramdas bóligi bolyp tabylady.
5. Jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngi Qazaqstan Respýblıkasy qatysatyn jer qoınaýy men qorshaǵan ortanyń jahandyq halyqaralyq baǵdarlamasyna qosylady.
6. Jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngi jer qoınaýynyń memlekettik qoryn utymdy paıdalaný úshin ony basqarýdy qamtamasyz etedi.
7. Jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngi taý-ken aýdandaryn, munaı-gaz provınsııalaryn, jerasty sýlarynyń basseınderin, paıdaly qazbalardyń, onyń ishinde jerasty sýlarynyń ken oryndaryn, sý keshenderi men kókjıekterdi, sý jibermeıtin qabattardy, geologııalyq úderister ótip jatqan geologııalyq denelerdi, geofızıkalyq, seısmıkalyq, gravıtasııalyq jáne basqa óristerdi, jer qoınaýyn paıdalaný jáne jerasty sýlarynyń sý paıdalaný ýchaskelerin, lastanǵan jer qoınaýyn, taý-ken qazbalaryn jáne sý jınaýdy qosa alǵanda, tabıǵı jáne tabıǵı-tehnogendik júıelerde ótkiziledi.
2. Jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngin júzege asyrý tártibi
8. Jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngi úsh deńgeıde júzege asyrylady:
1) jergilikti – jer qoınaýyn paıdalaný men sý paıdalaný ýchaskelerin, paıdaly qazbalar (karerler, shahtalar, uńǵymalar, sý jınaý qurylystary, kómý polıgondary, sý tómendetý qondyrǵylary) ken oryndaryn barlaý men óndirýdi, óndirýge jáne (nemese) barlaýǵa baılanysty emes jerasty qurylystaryn salýdy jáne (nemese) paıdalanýdy, jer qoınaýynyń lastanýyn, ýrbanızasııalanǵan aýmaqtardy, sýarý alqaptaryn qamtıtyn jekelegen tabıǵı-tehnogendik júıeler sheńberinde;
2) óńirlik – geologııa-qurylymdyq, gıdrogeologııalyq, ınjenerlik-geologııalyq jáne basqa erekshelikter, ákimshilik, ekonomıkalyq, ekologııalyq jáne basqa shekaralar, jer qoınaýynyń jaı-kúıine áser etetin tabıǵı jáne tehnogendik faktorlar kesheni eskerile otyryp, jekelegen tabıǵı júıelerdiń aýmaǵynda;
3) respýblıkalyq – qajet kezinde jalpymemleketik mańyzy bar iri óńirlerdi, sondaı-aq transshekaralyq jerasty sý obektilerin bóle otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń búkil aýmaǵynda.
9. Jer qoınaýy jaı-kúıiniń memlekettik monıtorıng júıesi mynadaı kishi júıelerdi qamtıdy:
1) jerasty sýlarynyń monıtorıngi;
2) qaýipti ekzogendik geologııalyq úderisterdiń monıtorıngi;
3) qaýipti endogendik geologııalyq úderisterdiń monıtorıngi;
4) kómirsýtegi ken oryndarynyń monıtorıngi;
5) qatty paıdaly qazbalar ken oryndarynyń monıtorıngi;
6) paıdaly qazbalardy óndirýmen jáne barlaýmen baılanysy joq maqsattarda paıdalanylatyn jer qoınaýy ýchaskileriniń monıtorıngi;
7) jer qoınaýyn paıdalanýmen baılanysy joq sharýashylyq qyzmettiń áserine ushyraıtyn jer qoınaýy ýchaskeleriniń monıtorıngi.
10. Jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngi:
1) memlekettik bıýdjet qarajaty esebinen qurylǵan, jer qoınaýynyń tabıǵı, sondaı-aq buzylǵan alańdarda ornalastyrylǵan memlekettik jelileriniń baqylaý pýnktteri men polıgondarynda;
2) geologııalyq jáne taý-kendi bólýdegi jer qoınaýyn zertteý men paıdalaný jónindegi ýákiletti organ (budan ári – ýákiletti organ) bergen jer qoınaýyn paıdalanýǵa arnalǵan kelisim-sharttyq talaptarǵa sáıkes jer qoınaýyn paıdalanýshylar, sondaı-aq arnaıy sý paıdalanýǵa arnalǵan ruqsattardyń sharttaryna sáıkes sý paıdalanýshylar qurǵan jeke menshik jelini baqylaý pýnktterinde júrgiziledi.
11. Jer qoınaýynyń jaı-kúıin udaıy boljaýdy qosa alǵanda, derekterdi saqtaý jáne óńdeý úshin ýákiletti organnyń Jer qoınaýy týraly memlekettik derekter bankiniń avtomattandyrylǵan aqparattyq júıeleri (budan ári –avtomattandyrylǵan aqparattyq júıe) qoldanylady. Avtomattandyrylǵan aqparattyq júıede túrli deńgeıler arasynda, sondaı-aq «Qorshaǵan orta men tabıǵı resýrstar monıtorınginiń biryńǵaı memlekettik júıesi» aqparattyq júıesi men tabıǵı resýrstar monıtorıngi» basqa júıeleriniń derekqorynyń arasynda aqparatty standarttalǵan túrde almasýdy qamtamasyz etetin aqparatty biryńǵaı ádistemelik negizde jınaqtaý, óńdeý jáne saqtaý júzege asyrylady.
12. Jer qoınaýyn paıdalanýshylar men jerasty sýlaryn paıdalanýshylar bastapqy esepke alý materıaldaryna negizdelgen jer qoınaýynyń jaı-kúıi týraly geologııalyq eseptilikti jartyjyldyq úshin aǵymdaǵy jyldyń 15 - tamyzyna jáne bir jyl úshin esepti kezeńnen keıingi jyldyń 15 - aqpanyna Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti bekitetin arnaıy nysandar boıynsha ýákiletti organǵa tapsyrady.
13. Jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngi koordınattar men bıiktikterdiń, jiktegishterdiń biryńǵaı júıesin, birlikterdiń, derekterdiń standartty formattarynyń, kórsetkishter kesheni men biryńǵaı normatıvtik-ádistemelik jáne tehnıkalyq baza júıesin paıdalanýǵa negizdelgen bastapqy ár tekti derekterdi salystyrý sharttary saqtala otyryp júrgiziledi.
14. Jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngin júrgizý kezinde alynatyn jer qoınaýynyń jaı-kúıi týraly aqparatty ýákiletti organ jyl saıyn aǵamdaǵy jylǵy birinshi toqsanda qorytylǵan túrde tabıǵat paıdalaný salasyndaǵy sheshimderdi qabyldaý kezinde qoldaný úshin Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdaryna, oblystardyń, Astana jáne Almaty qalalarynyń ákimdikterine jiberedi.
15. Ýákiletti organ jer qoınaýynyń monıtorıngin júzege asyrý bóliginde mynalardy:
1) respýblıkalyq jáne óńirlik deńgeılerde jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngin júzege asyrýdy;
2) baqylaý pýnktteri men polıgondardy qurýdy, paıdalanýdy, ustaýdy, konservasııalaýdy jáne joıýdy, memlekettik jelini ońtaılandyrýdy, sondaı-aq taqyryptyq, ǵylymı-zertteý jáne tájirıbelik-konstrýktorlyq jumystardy, normatıvtik-tehnıkalyq qujattardyń ázirlenýin, jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngin qamtamasyz etý úshin geologııalyq jáne gıdrogeologııalyq, ınjenerlik-geologııalyq, geoekologııalyq jáne ózge de arnaıy kartalar jasaýdy qosa alǵanda, memlekettik baqylaý jelilerinde jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngin júrgizýdi;
3) baqylaý derekteri men nátıjelerin usynýdy;
4) jer qoınaýyna monıtorıng júrgizýdiń normatıvtik-tehnıkalyq nusqaýlyǵyn;
5) Qazaqstan Respýblıkasynyń jer qoınaýy týraly memlekettik derekqoryn uıymdastyrýdy jáne júrgizýdi;
6) baqylaý pýnktteri men polıgondar jáne jer qoınaýynyń memlekettik monıtorınginiń memlekettik jelisine kiretin basqa da qurylystar salý men paıdalaný úshin zańnamada belgilengen tártippen jer ýchaskelerin alýdy;
7) jer qoınaýynyń jaı-kúıi týraly derekterdi jınaýdy, olardy jınaqtap qorytýdy, onyń ózgerýin taldaýdy jáne boljaýdy, sondaı-aq ákimshilik sheshimder qabyldaý úshin usynymdardy ázirleý men belgilengen tártippen múddeli organdarga tıisti aqparatty tapsyrýdy qamtamasyz etedi.
16. Jer qoınaýynyń memlekettik monıtorıngin júrgizý máseleleri boıynsha ýákiletti organ óz quzyreti sheginde memlekettik organdarmen ózara is-qımyl jasaıdy.