2010 jylǵy 1 qyrkúıek, Astana qalasy
Jeke tulǵalardyń erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda bolý erejesin bekitý týraly
«Erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2006 jylǵy 7 shildedegi Zańynyń 8-babynyń 6)-tarmaqshasyna sáıkes buıyramyn:
1. Qosa berilip otyrǵan Jeke tulǵalardyń erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda bolý erejesi bekitilsin.
2. «Jeke tulǵalardyń erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda bolý erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Orman jáne ańshylyq sharýashylyǵy komıtetiniń tóraǵasynyń 2007 jylǵy 2 aqpandaǵy № 44 (Qazaqstan Respýblıkasy normatıvtik quqyqtyq aktilerdi memlekettik tirkeý tiziliminde 4562 nómirmen tirkelgen, Zań gazetinde 2007 jylǵy 15 tamyzda № 12 (1327) buıryǵynyń kúshi joıyldy dep tanylsyn.
3. Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Tabıǵat resýrstaryn paıdalaný strategııasy departamenti (Omarov J. Y.) Qazaqstan Respýblıkasy departamenti osy buıryqtyń Qazaqstan Respýblıkasy Ádilet mınıstrliginde tirkelýin qamtamasyz etsin.
4. Osy buıryq alǵash ret resmı jarııalanǵan kúninen bastap on kúntizbelik kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Mınıstrdiń m. a. E.AMAN.
Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń m. a. 2010 jylǵy 1 qyrkúıektegi № 555 buıryǵymen bekitilgen
1. Jeke tulǵalardyń erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda bolý erejesi
1. Jalpy erejeler
1. Osy jeke tulǵalardyń erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda bolý erejesi (budan ári – Ereje) 2006 jylǵy 7 shildedegi «Erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Zańynyń 8-babanyń 6)-tarmaqshasyna sáıkes (budan ári – Zań) ázirlendi jáne jeke tulǵalardyń erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda ǵylymı, ekologııalyq-aǵartý, týrıstik, rekreasııalyq jáne shekteýli sharýashylyq maqsattarda bolý tártibin aıqyndaıdy.
2. Osy Ereje respýblıkalyq jáne jergilikti mańyzy bar erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtardy myna túrlerine qoldanylady:
tabıǵat qorǵaý mekemeleri – memlekettik tabıǵı qoryqtar, memlekettik ulttyq tabıǵı parkter, memlekettik tabıǵı rezervattar, memlekettik óńirlik tabıǵı parkter;
memlekettik kásiporyn nysanynda qurylǵan tabıǵat qorǵaý uıymdary – memlekettik zoologııalyq parkter, memlekettik botanıkalyq baqtar, memlekettik dendrologııalyq parkter (budan ári – tabıǵat qorǵaý kásiporyndary);
zańdy tulǵa mártebesi joq erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtar – memlekettik tabıǵat eskertkishteri, memlekettik tabıǵı qaýmaldar jáne memlekettik qoryq aımaqtary.
3. Memlekettik tabıǵı qoryqtardyń aýmaǵynda jeke tulǵalardyń bolýyna tek ǵylymı jáne ekologııalyq-aǵartý maqsattarda ǵana ruqsat etiledi.
4. Memlekettik tabıǵı qoryqtyń aýmaǵynda nemese onyń aýmaǵynan tysqary jerlerde ornalasqan belgili bir din jolyn ustanýshylar táý etetin oryndarǵa (qasıetti oryndarǵa) qoryq aýmaǵy arqyly ótetin joldarmen kirý múmkindigin qamtamasyz etý úshin memlekettik tabıǵı qoryqtyń ákimshiligi tıisti dinı birlestiktiń kelisimi boıynsha aqy tólemeı, memlekettik tabıǵı qoryq ınspektorlarynyń bastap júrýimen, toppen osy oryndarda bolýǵa nemese osy oryndarǵa jaqyndap kelýge ruqsat berilýi múmkin.
2. Jeke tulǵalardyń tabıǵat qorǵaý mekemesinde bolýy
5. Jeke tulǵalar úshin (budan ári – kelýshiler) erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtyń (budan ári – EQTA) túrine jáne kúzettiń belgilengen quqyqtyq rejımine baılanysty tabıǵat qorǵaý mekemesiniń aýmaǵynda bolý kezinde mynadaı is-áreketter jasaýǵa ruqsat etiledi:
1) jalpy jurt paıdalanatyn joldarmen jáne ekskýrsııalyq marshrýttardyń arnaıy joldarymen mehanıkalandyrylǵan kólikpen jáne salt atpen júrý, qoryqtyq kúzet rejımi bar ýchaskelerden basqa, arnaıy jabdyqtalǵan oryndarda aıaldaý;
2) belgilengen týrıstik marshrýttarmen jáne soqpaqtarmen tabıǵat qorǵaý mekemesiniń ákimshiligimen aldyn-ala kelisilgen, EQTA ekskýrsııa uıymdastyrýshylarynyń nemese ınspektor-gıdteriniń bastap júrýimen uıymdasqan ekskýrsııalar men týrıstik joryqtar ótkizý;
3) tabıǵat qorǵaý mekemesiniń ákimshiligimen kelisim boıynsha sý aıdyndarynda tek qana motorsyz júzý quraldarymen jyljý;
4) áýesqoılyq (sporttyq) balyq aýlaý.
Memlekettik tabıǵı qoryqtarda áýesqoılyq balyq aýlaý Zańynyń 43-1 babyna sáıkes júzege asyrylady;
5) qoryqtyq kúzet rejımi bar ýchaskelerden basqa jerlerde, osyǵan arnaıy bólingen oryndarda jabaıy jemister, sańyraýqulaqtar dári-dármektik ósimdikter, shóp shabý, otyn daıyndaý jáne basqa dástúrli tabıǵat paıdalanýdy, Zańǵa sáıkes;
6) tabıǵat qorǵaý mekemesiniń ákimshiligimen kelisim boıynsha sporttyq jáne ekologııalyq-aǵartý is-sharalaryn, týrıstik sletter ótkizý;
7) kásibı jáne áýesqoılyq foto-beınetúsirimder júrgizý;
8) oqý praktıkalaryn ótkizý;
9) qoryqtyq kúzet rejımi bar ýchaskelerden basqa jerlerde oqý maqsattary úshin gerbarıı jınaý, topyraq úlgilerin irikteý;
10) erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtyń pasportynda kózdelgen ózge de qyzmetter.
6. EQTA-nyń túrine jáne kúzettiń belgilengen quqyqtyq rejımine baılanysty tabıǵat qorǵaý mekemesiniń aýmaǵynda:
1) EQTA-ny paıdalaný úshin aqy tólegeni týraly rastaıtyn qujattarsyz erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda bolýǵa;
2) jalpy jurt paıdalanatyn joldardan nemese arnaıy ekskýrsııalyq soqpaqtar men týrıstik marshrýttardan tys jerlerge kelip kirýge jáne olar arqyly júrip ótýge;
3) belgilengen oryndardan tys jerlerge avtokólik jáne basqa da mehanıkalyq quraldar qoıýǵa;
4) avtokólikti jáne basqa da mehanıkalyq quraldardy sý aıdyndary jaǵalaýyna qoıýǵa jáne jýýǵa, ydys-aıaq jýýǵa, kir jýýǵa, úı janýarlaryn shomyldyrýǵa;
5) sý aıdyndarynda, erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtardy qorǵaý jónindegi memlekettik ınspeksııa paıdalanatyn motorly júzý quraldarynan basqa, motorly ıahtalardyń, katerlerdiń, motorly qaıyqtardyń, skýterlerdiń, kvadrosıklderdiń bolýyna;
6) arnaıy belgilengen jáne jabdyqtalǵan oryndardan tys jerlerde taǵam ázirleý úshin ot jaǵýǵa, mangal, oshaq ornatýǵa;
7) osy maqsattar úshin belgilengen oryndardan tys jerlerde aıaldaý oryndaryn jabdyqtaýǵa, shatyrlar tigýge;
8) torappen jáne basqa tyıym salynǵan qural men jabdyqtarmen balyq aýlaýǵa;
9) tıisti ruqsatsyz jabaıy janýarlardy alyp qoıýǵa;
10) jabaıy janýarlardy úrkitýge jáne qorektendirýge;
11) uıalardy, inderdi, apandardy jáne qumyrsqa ıleýlerin búldirýge;
12) aǵashtar men butalardy kesýge, syndyrýǵa jáne olarǵa zaqym keltirýge, turmystyq qajettilik úshin sypyrtqylar men sypyrǵyshtarǵa shybyqtar daıyndaýǵa;
13) tabıǵat, tarıh, mádenıet jáne arheologııa eskertkishterin qıratýǵa jáne búldirýge;
14) ruqsat etilgen jınaý oryndarynan tys jerlerde jabaıy ósetin aǵash, buta, shóp ósimdikterin jáne dári-dármektik shıkizat jınaýǵa jáne qazyp alýǵa;
15) osy úshin arnaıy bólingen oryndardan basqa jerlerde jabaıy ósetin jemister, sańyraýqulaqtar jáne jıdekter jınaýǵa;
16) kórneki úgit quraldaryn (stendiler, pannolar, anshlagtar jáne basqalar), orman ornalastyrý, orman sharýashylyǵy jáne jerge ornalastyrý belgilerin qıratýǵa jáne búldirýge;
17) qurylystarǵa, aǵashtarǵa, tastarǵa jáne jartastarǵa jazýlar jazýǵa jáne sýretter salýǵa;
18) óz betimen mal jaıýǵa, shóp jınaýǵa, súrek daıyndaýǵa jáne basqa da zańsyz orman paıdalanýǵa;
19) topyraq qabatyn turmystyq qoqyspen jáne qaldyqpen lastaýǵa;
20) Qazaqstan Respýblıkasy Aýyl sharýashylyǵy mınıstriniń 2008 jylǵy 10 qańtardaǵy № 5 buıryǵymen bekitilgen «Memlekettik tabıǵı qoryqtar aýmaǵyndaǵy shýdyń jáne ózge de jasandy akýstıkalyq áserlerdiń normalaryna» sáıkes qorshaǵan ortaǵa shý shyǵaratyn jáne basqa da akýstıkalyq áserlerdi qoldanýǵa;
21) memlekettik tabıǵı-qoryq qory men tabıǵı keshender obektileriniń tabıǵı damýyn jáne saqtalýyn buzatyn ózge qyzmetterge jol berilmeıdi.
7. Kelýshide EQTA-ny ǵylymı, ekologııalyq-aǵartý, týrıstik, rekreasııalyq jáne shekteýli sharýashylyq maqsattarda paıdalaný úshin aqy tólegeni týraly, nysany Qazaqstan Respýblıkasynyń salyq zańnamasyna sáıkes belgilenetin rastaıtyn qujattyń bolýy tabıǵat qorǵaý mekemesine kelýge negiz bolyp tabylady.
EQTA-ny paıdalaný úshin aqy tólegenin rastaıtyn qujat kelýshiniń bolý merziminiń sońyna deıin saqtalýy tıis.
8. Tabıǵat qorǵaý mekemesi aýmaǵynyń shekarasynda nemese onyń kúzet aımaǵynda turaqty turatyn jergilikti halyqqa tabıǵı resýrstardy ornyqty paıdalanýdy qamtamasyz etetin dástúrli sharýashylyq qyzmettiń negizgi túrlerin júzege asyrý úshin, qoryqtyq kúzet rejımi bar aımaqtan basqa, EQTA-nyń tıisti túrleriniń barlyq fýnksıonaldyq aımaqtaryna jáne Zańǵa sáıkes esh bógetsiz ótýine jol beriledi.
9. Rekreasııalyq júktemeniń jol beriletin normalaryna baılanysty kelýshiler legin rettep otyrý maqsatynda tabıǵat qorǵaý mekemesiniń ákimshiligi osy Erejege qosymshaǵa sáıkes Kelýshilerdi esepke alý jýrnalyn (budan ári – Jýrnal) júrgizedi.
Jýrnal nómirlenedi, jippen baılanady jáne tabıǵat qorǵaý mekemesiniń mórimen bekitiledi.
3. Jeke tulǵalardyń tabıǵat qorǵaý kásipornynyń aýmaǵynda bolýy
10. Tabıǵat qorǵaý kásipornynyń aýmaǵynda:
1) arnaıy bólingen asfalt tóselgen nemese qara joldarmen ótýge;
2) arnaıy bólingen oryndarda ósimdikter, janýarlar kolleksııalaryn qarap kórýge;
3) tabıǵat qorǵaý kásipornynyń ákimshiligimen kelisim boıynsha ekspozısııalar men kolleksııalardaǵy ósimdikterdi, jartylaı erkindik jáne jasandy jaǵdaılarda ustalatyn janýarlardy sýretke jáne beıne taspaǵa túsirýge;
4) erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtyń pasportynda nemese tabıǵat qorǵaý kásipornynyń ákimshiligi belgilegen aýmaqta bolýdyń ishki tártibinde kózdelgen ózge de qyzmetke jol beriledi.
11. Memlekettik zoologııalyq parkterdiń aýmaǵynda janýarlardy jáne kelýshilerdiń jeke qaýipsizdigin saqtaý maqsatynda:
1) radıoqabyldaǵyshtar men magnıtofondardy qosýǵa, mýzykalyq aspaptarda oınaýǵa;
2) janýarlardy qorektendirýge, yzalandyrýǵa jáne úrkitýge;
3) janýarlardy ustaýǵa arnalǵan arnaıy qorshalǵan úı-jaılarǵa bóten zattar laqtyrýǵa;
4) jabaıy janýarlar bar úı-jaılardyń torlary men sharbaqtaryna súıenip turýǵa, sondaı-aq ornatylǵan qorshaýlar arqyly aıaq-qoldy sozýǵa, qoljetimdi janýarlarmen baılanys jasaý úshin qol sozýǵa jáne olardy ártúrli zattarmen (qolshatyrmen, taıaqpen jáne basqa zattar)t.b.) túrtkileýge;
5) shtatıvter men jarqyldaýyq shamdardy qoldanyp, janýarlardy sýretke túsirýge;
6) janýarlardy ustaýǵa arnalǵan úı-jaılardyń jáne basqa da qurylystardyń ornatylǵan kedergileri men qorshaýlary arqyly kirýge nemese sekirip túsýge;
7) janýarlardy ustaýǵa arnalǵan úı-jaılardyń mańaıynda ornatylǵan kedergilerge, dýaldarǵa, qorshaýlarǵa balalardy turǵyzýǵa jáne otyrǵyzýǵa;
8) kógaldarmen júrýge, aǵash jáne shóp ekpelerin búldirýge;
9) ózimen birge úı janýarlaryn ákelýge nemese ertip júrýge;
10) baq-park múlkiniń ornyn aýystyrýǵa;
11) janýarlar bar qorshaýlar men torlardyń qasynda kezekshilerimen sóılesýge, janýarlardy qorǵaý jónindegi qyzmetinen olardyń nazaryn basqa jaqqa aýdarýǵa;
12) ekskýrsııa uıymdastyrýshylary men kúzet qyzmeti qyzmetkerleriniń talaptaryn oryndamaýǵa;
13) qoǵamdyq oryndarda Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda kózdelgen quqyqtyq tártip normalaryn buzýǵa jol berilmeıdi.
12. Memlekettik botanıkalyq baqtar men memlekettik dendrologııalyq parkterdiń aýmaǵynda:
1) gerbarıılik materıal jınaýdy qosa alǵanda, aǵash jáne shóp ósimdikterin alyp qoıýǵa jáne búldirýge;
2) jemister, tuqymdar jınaýǵa;
3) tabıǵat qorǵaý kásipornynyń ákimshiligimen kelisip almaı tabıǵı jáne mádenı obektilerdi sýretke jáne beıne taspaǵa túsirýge;
4) topyraq qabatyn qoqyspen jáne turmystyq qaldyqpen lastaýǵa;
5) ekskýrsııa uıymdastyrýshylary men kúzet qyzmeti qyzmetkerleriniń talaptaryn oryndamaýǵa.
13. Kelýshide EQTA-ny ǵylymı, ekologııalyq-aǵartý, týrıstik, rekreasııalyq jáne shekteýli sharýashylyq maqsattarda paıdalaný úshin aqy tólegeni týraly, nysany Qazaqstan Respýblıkasynyń salyq zańnamasyna sáıkes belgilenetin rastaıtyn qujattyń bolýy tabıǵat qorǵaý mekemesine kelýine negiz bolyp tabylady.
EQTA-ny paıdalaný úshin aqy tólegenin rastaıtyn qujat kelýshiniń tabıǵat qorǵaý kásipornynyń bolý merziminiń sońyna deıin saqtalýy tıis.
4. Jeke tulǵalardyń zańdy tulǵa mártebesi joq erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqta bolýy
14. Zańdy tulǵa mártebesi joq EQTA aýmaǵynda bolý tıisti EQTA túrlerin qorǵaý jáne paıdalaný rejıminiń erekshelikterin eskere otyryp, memlekettik tabıǵı-qoryq qory obektileriniń saqtalýy jaǵdaıynda, osy EQTA-nyń pasportyna jáne Zańnyń 25-babyna sáıkes júzege asyrylady.
Jeke tulǵalardyń erekshe qorǵalatyn tabıǵı aýmaqtarda bolý erejesine qosymsha
Nysan
20__ jyly kelýshilerdi esepke alý jýrnaly
____________________________________________________
(tabıǵat qorǵaý mekemesiniń ataýy)
R/s
№
Kúni
Kelýshi-
niń
nemese
top
jetek-
shisiniń
T.A.Á.
Top-
taǵy
adam-
dar
sany
Kóliktiń
túri
(a/k
markasy,
mem.
nómiri)
Kelý
maq-
saty
Toptyń
baratyn
jeri
Bolý
mer-
zimi
Aqy tólegeni
týraly
belgi
(aqy
tólengenin
rastaıtyn
qujattyń
№)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Buıryq Qazaqstan Respýblıkasynyń Ádilet mınıstrliginde 2010 jylǵy 8 qazandaǵy Normatıvtik quqyqtyq kesimderdi memlekettik tirkeýdiń tizilimine № 6530 bolyp engizildi.