Elimiz táýelsizdik alyp, irgemiz bekı bastaǵannan beri kúni búginge deıin kóptegen ıgi jumystar halyq ıgiligi úshin atqarylyp keledi. Olardyń qatarynda búginde temir jol salasynda jasalǵan sharýalardyń orny tipten bólek. Qazaqstan ekonomıkasynyń kúretamyry sanalatyn osy salada keıingi jyldary qyrýar jumystar istelse, alda áli de elimizdiń órkendeýine óz úlesin qosatyn kezegin kútken jumystar da jeterlik. Ǵasyrdan astam tarıhy bar Qazaqstan temir jolynyń el ekonomıkasyna ákelgen paıdasy óz aldyna, jolaýshylar tasymaly turǵysynda jasaǵan sharýalary da shashetekten. Bul turǵyda, árıne, elimiz Kólik jáne kommýnıkasııa mınıstrliginiń uıymdastyrýshylyq jumystaryndaǵy eńbekterin de esten shyǵarmaǵan jón.
Qazirgi tańda temir jol salasyn damytý maqsatynda 600 shaqyrym temir jol men 83 lokomotıv jáne 1192 vagon kúrdeli jóndeýden ótkizilse, 52 lokomotıv parki jańartylǵan. Sondaı-aq, jalpy quny 12,5 mlrd. teńgeni quraıtyn 1360 júk vagondary satyp alynǵan. Al aldyńǵy jyly paıdalanýǵa berilgen Lokomotıv qurastyrý zaýytynda byltyr «Evolution» serııasymen 30 lokomotıv shyǵyp, zaýyt óndirisi jolǵa qoıyldy. 2010 jyly Astanada Talgo jolaýshylar vagonyn jasaıtyn zaýyttyń qurylysy bastalsa, bul aǵymdaǵy jyldyń ekinshi toqsanynda aıaqtalady dep josparlanǵan. Jáne osy jyl sońyna deıin, buıyrtsa, 35 vagon jıyntyǵy jasalynady dep kózdelinýde. Sonymen birge, ótken jyly elektrovoz zaýyty qurylysy jónindegi kelisimge de qol jetkizilgen.
«О́zen-Túrkimenstanmen shekara» temir jol jelisiniń qurylysyn salý nıetinde de aıtarlyqtaı jumystar atqarylýda. О́tken jyldyń jeltoqsan aıynyń sońyndaǵy derekterge súıensek, belgilengen basty 142 shaqyrym jol jasalǵan. Bul atalǵan jumystyń 97 paıyzǵa oryndalǵanyn kórsetip otyr. Jyl sońyna deıin basty jol qurylysynyń jumysy aıaqtalady dep josparlanýda. Osy rette atalmysh qurylysqa bir jarym myńnan astam adam men jeti júzdeı arnaıy tehnıkalar jumyldyrylǵanyn da aıta ketken abzal.
2009 jyldyń jeltoqsanynda uzyndyǵy 293 shaqyrymdy quraıtyn «Jetigen- Qorǵas» temir jolynyń qurylysy bastalsa, munda 1,5 myńnan astam tehnıka men 3 myńǵa jýyq jumys kúshi tartylǵan. Jańa temir jol jelisi boıynsha poıyzdardy júrgizý bıylǵy jyldyń sońyna belgilengen.
Temir jol salasynda bıylǵa kózdelgen sharalar da kóńil qýantarlyqtaı. Jalpy quny 29 mlrd. teńge bolatyn 624 shaqyrym temir joldy kúrdeli jóndeýden ótkizý jáne qaıta jańǵyrtý jumystaryn júrgizý mindeti josparlanǵan. Sondaı-aq 6070 jyljymaly júk vagondaryn satyp alý belgilense, 1524 júk vagondaryna kúrdeli jóndeý júrgizý de nazardan tys qalmaǵan. 41mlrd. teńgege 76 lokomotıv satyp alý da bıylǵy jyldyń kún tártibinde tur.
Saıyp kelgende, munyń barlyǵy da halyqtyń qamy úshin jasalǵan jáne jasalýǵa tıis jumystar ekeni belgili. Bolat joldyń boıyndaǵy baıandy isterdiń bolashaqqa qaryshty qadam basýǵa talpynǵan el ekonomıkasynyń damýyna tyń serpin bereri aıqyn.
Ábdirahman QYDYRBEK.