• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
19 Naýryz, 2011

Ǵanı jaqqan alaý

1100 ret
kórsetildi

Bul maqalany jazý oıymda joq edi. «Egemen Qazaqstannan» Janbolat telefon shaldy: – Aǵa, siz baıaǵyda, jastar gazetinde istep júrgen kezińizde Tashkent qalasyna issaparǵa baryp, arhıvterdi aqtaryp, Ǵa­nı Muratbaev qol qoıǵan jastar ga­zeti­niń 1921 jyly shyqqan alǵashqy san­da­ryn taýyp, kóshirmelerin ákelge­ni­ńiz­di, sodan keıin baryp «Lenınshil jas» gaze­ti­niń shekesindegi «1922 jyldan shyǵa bas­tady» degen derektiń «1921 jylǵy 22 naýryzdan shyǵady» dep óz­ger­tilgenin biletin edik. Sol oqıǵalar tý­raly maqala jazyp berýińizdi suraı­myz, – dedi. – Apyraı, jastar gazetiniń de 90 jyldyǵy kelip qalǵan eken ǵoı. Jazyp bereıin, – dedim men oılanyp. Kóńilimde kóp sýretter tirilip júre berdi... Eń áýeli «Lenınshil jas» tý­raly oılar keldi. Bul gazet osyn­daı atpen shyǵyp, júz­de­gen myń dana tırajben keńinen ta­ra­ǵan keshegi Keńes ókimeti za­manynda qazaq jastarynyń talaı býynyn adaldyqqa, eń­bek­­súı­gishtikke, adamgershilikke, ıma­­n­­dylyqqa, qaıyrymdylyqqa, ul­t­jandylyqqa, otansúı­gish­tik­ke tár­bıelegen kópshiliktiń sú­ıikti gazeti bolǵan edi-aý. Onyń eń alǵashqy redaktory Ǵanı Mu­rat­baev, jaýapty hatshysy Ilııas Jan­sú­girov ekeni belgili. Al endi biz áńgime qylǵaly otyr­­ǵan 60-shy jyldar­dyń ekinshi jar­ty­syn­da­ǵy redak­tor­y sol kezde de, odan keıingi ondaǵan jyl­darda da qazaq jýrna­lıs­tı­kasy salasyndaǵy shyn má­nindegi redaktorlyq uıym­das­tyrýshylyq ta­lan­ty­men ta­nyl­ǵan Sherhan Murtaza aǵa­myz bo­latyn. Telman Jan­uzaqov degen oryssha da, qazaqsha da birdeı jazatyn, qalamy júrdek, kúlkisi de, jany da taza, jastarǵa ylǵı qamqorlyq jasap júretin taǵy bir aǵamyz redaktordyń oryn­ba­sary boldy (keıin ol «Pravda» gazetiniń Qazaqstandaǵy tilshisi qyz­metin atqar­dy). Kıimine kirshik jýyt­paı, talǵam­men, sánmen kıinetin, uzyn boı­ly­, sym­batty, jurttyń bárine súı­kimdi, sport taqyrybyn tamasha meń­ger­gen, sol kezdegi qazaq jastary pir tu­tatyn Ábil­seıit Aıhanov pen Ábdi­sa­lan Nur­ma­hanovtyń jaqyn dosy, so­nymen birge qalamy da júırik Qal­dar­bek Naımanbaev – gazettiń jaýapty hatshysy edi. Sonyń aldynda ǵana men «Lenınshil jastyń» Qaraǵandy oblysyndaǵy tilshisi bolyp tórt jyldaı qyzmet at­qa­ryp, gazettiń stýdent-jastar bóli­miniń meń­gerý­shisi bolyp taǵaıyndalyp, Al­maty­ǵa qaıtyp oralǵanmyn. Redaksııa qyz­met­kerlerin bylaı qoıǵanda, oblys­tar­daǵy menshikti tilshileri de shetinen sen tur, men ataıyn deıtindeı, saıdyń tasyndaı iriktelgen jastar edi. Memleket bıligine Hrýshev kelgennen keıin Selınograd bolyp ózgergen Aqmola obly­sy men Tyń ólkesinde Rymǵalı Nur­­ǵa­lıev, Semeı óńirinde Ryshan Mýsın, Shym­kent jaǵynda Muhtar Shahanov, Qostanaı oblysynda Baıtursyn Ilııasov, Gýrev aımaǵynda Ánes Saraev, Oral oblysynda Hamıdolla Qy­dyrov, Qaraǵandyda menen keıin Aq­seleý Seıdimbekov tilshi boldy. Sol jyldarda Sher­­han Murtaza aǵamyz batys óńirge bar­ǵan bir saparynda Farıza Oń­ǵarsy­n­ova­­ny kórip, óleńderimen, jazǵan­dary­men tany­syp, ony da oblystaǵy tilshi­ler­diń qo­synyna qosyp aldy. Shy­ǵys Qa­zaqstan oblysynan, aýdannan «Lenınshil jasqa» joldaǵan ocherkterin oqyp, jazǵanyna, tiline qatty súısinip, gazet­tiń jas qyz­metkeri Kádirbek Segiz­baevty arnaıy issaparǵa jiberip, Oralhan Bó­keevti aý­dandyq gazetten Alma­ty­ǵa sha­qyryp, redaksııaǵa qyzmetke aldy. Men alǵash gazettiń stýdent-jastar bó­limin basqarǵanmen, keıinirek gazet­tiń komsomol turmysy bóliminiń meń­gerý­shisi Nurmahan Orazbekov, umyt­pa­sam «So­sıalıstik Qazaqstan» gazetine bo­lýy ke­rek, qyzmetke aýysty da, jaýap­ty bó­lim dep, endi meni sol bólim­niń meń­gerý­shiligine qoıdy. «Lenınshil jas» gazeti­niń ol jyldardaǵy el ishindegi, halyq arasyndaǵy bedeli úlken edi. Muny onyń tırajynyń sol kezdegi jyl­dan jylǵa jedel qarqynmen ósip otyr­ǵa­ny­nan da aıqyn ańǵarýǵa bo­lady. Gazettiń sol jyldardaǵy san­daryn oqy­maı-aq jaı sydyrta qaraǵannyń ózin­de de gazet betinde jastar tárbıesine, moraldyq-etıkalyq, tanymdyq, estetı­ka­lyq másele­ler­ge, týǵan ólkeniń tabı­ǵa­tyna, tarıhyna, ádet-ǵuryp pen salt-dás­túr­ge, ádebıet pen ónerge kóp kóńil bóli­nip, ýytty maqalalar jarııalaýmen birge jastardyń ózderine de sóz berip, ózekti máseleler boıynsha olar­dyń ózara qyzý pikir alysýlaryn uıym­das­tyryp otyrýǵa da udaıy nazar aýdarylǵany ańǵarylady. Osy turǵydan kelgende gazet betinde ashyl­ǵan ártúrli aıdarlar men klýb­tardyń ju­mystary jemisti bolyp, gazet oqýshy­lary­nyń kóńilinen shyǵyp otyr­ǵany shúbásiz. Joǵaryda aıtqa­nym­daı, gazettiń Qara­ǵan­dy oblysyndaǵy tilshisi qyzmetinen (ol jyldary «Lenınshil jas» bizderdi «óz tilshimiz» dep jazatyn) stýdent-jastar bóli­mi­niń meńgerýshisi bo­lyp Almatyǵa oral­ǵanymda bólimniń ózi­niń jartyjyldyq, toq­sandyq jospar­la­ryn­da únemi eskerip, qa­daǵalap, mezgil-mezgil arnaýly better berip otyratyn «О́rken» (joǵary klass oqý­shy­lary úshin) jáne «Araı» (stýdent jáne ýaqyt)» atty klýb­tary bar edi. Ga­zet­tiń Ádebıet jáne óner bóliminiń de «Lenınshil jas­tyń» antolo­gııasy (ǵa­syr­lar, elder, aqyn­dar)», «Aqqý» («Lenıshil jastyń» es­te­tı­kalyq klýby), «Jas kerýen» (jas aqyn­dardyń óleńderin kórnekti de kólemdi etip berý), «Lenınshil jastyń» jyr jarysy. Músháıra» atty turaqty aı­darlary boldy. Máselen, «Jas kerýen» aı­darymen «Ashyq aspan, albyrt álem» dep at qoıylyp, jańa talap, jas aqyn Rafael Nııazbekovtiń kólemi gazettiń bir betiniń úshten birine jýyq óleńderi, «Le­nınshil jastyń» jyr jarysy. Mú­sháıra» aıdarymen Farıza Oń­ǵar­syno­va­nyń «Men saǵan ǵashyq emes em...» atty gazet oqý­shy­la­ryn birden eleń etkizgen mahabbat, jas­tyq jyrlary, Aqtóbe obly­sy­nyń Baıǵa­nın aýdanynda turatyn jas aqyn Esenbaı Dúısenbaevtyń gazettiń jarty betine jýyq kóńildi úıiretin kórkem jyr­la­ry­­nyń toptamasy, taǵy basqalary jaryq kór­gen. Gazettiń «Saıat» atty, ańshylyq ja­ıyn­da qyzyqty áńgime shertetin, «Kúm­bez» atty arheologııalyq, «Qaharman» at­ty ás­ke­rı-pat­rıottyq tárbıe klýbtary­nyń ju­mysy da jemisti bolyp, uzaq ýaqyt gazet beti­nen tús­pegeni esimde. Aqjan Mashanov­tyń Ál-Fa­ra­bı týraly maqalasy da alǵash jastar gazetinde jarııalanyp, ke­ıinirek bul taqy­ryp­qa basqa da maqa­lalar arna­lyp, uly ba­ba­myz óz urpaǵymen qaıta ta­bys­qan. Mu­qa­ǵalı Ma­qa­taevtyń, Qadyr Myr­za­lıevtiń, Tu­man­baı Mol­da­ǵa­lıevtiń óleńderi, Qa­lı­han Ysqaqov­tyń, Ábish Ke­kil­baevtyń, Shár­baný Qumaro­va­nyń, basqa da talantty jas qalamger­ler­diń povesteri men áńgimeleri de «Lenınshil jas» arqyly qalyń kópshilikke mezgil-mezgil jol tarta­tyn. Syn-syqaqtyń, satıranyń qamshysyn úıirip, «Súzegen só­zin» úıretip, Ospanhan Áýbákirov gazet betinen túspeıtin. Gazet ózinen ózi shyqpaıtyny, ony shy­ǵa­ratyn jýrnalıster ekeni belgili ǵoı. Son­dyq­tan bári bolmasa da, sol jyldarda gazette istegen jýrnalısterdiń birazynyń aty-jónderin ataı ketsem, artyq bolmaıtyn sekildi. Men ózim gazetke aralasqan alǵashqy jyldardaǵy onyń beldi qyzmetkerleri Seıdahmet Berdiqulov, Bek Toǵysbaev, Qalıhan Ysqaqov, Bekejan Tilegenov, Bekmyrza Baımahanov, Beken Ábdirazaqov, Taýpıh Sar­ba­qanov, Ábiqul Ibragımov, Tutqabaı Imanbekov, Qarsybaı Qasymbekov, Sáńgereı Táji­ǵulov, Tańatqan Rsaev sııaqty jýrnalıs­ter­diń ornyna óz kezegimen Baımolda Mýsın, Mátkerim Ákimjanov, Orazbek Sársenbaev, Ánes Saraev, Fermahan Shoeva, Ahat Jaq­sy­­baev, Oralhan Bókeev, Saǵat Áshimbaev, Serik Ábdiráıimov, Tólen Qaýpynbaev, Káribaı Ahmetbekov, Rá­shıt Rahymbekov, Qurman­ǵazy Mustafın, Qýanyshbaı Qurmanǵalıev, Janat Elshibekov, Orysbaı Ábdildaev, Keń­shilik Myrza­bekov, Berik Shahanov, Yrym Ke­nenbaev, Ernst Tórehanov, Maǵıra Qoj­ah­­metova, Jaqaý Dáý­renbekov, Jumagúl Sol­­tıeva, Marat Qabanbaev, Alashybaı Esmaǵam­betov sııaqty jastar kelgen-di. Jel­aıaq sýretshimiz Sez Bási­bekov sýret túsirý­den sharshamasa, Búbi­han Baıtilesova apaıy­myz to­pyrlap kelip jata­tyn oqýshylar hat­tary­nyń birde-biri nazardan tys qal­maýyn qatty qadaǵalaıtyn. Endi «Lenınshil jas» gazeti jasynyń bir jylǵa qalaı uzartylǵany jaıynda. Ol jyldarda gazettiń shyǵa bastaǵan merzimi 1922 jyl dep kórsetilip kelgenin jo­ǵaryda aıtyp óttik qoı. Sodan, men gazet­tiń komsomol turmysy bólimin basqaryp júrgen kúnderdiń birinde, bólimge qyzyl shyraıly, shúıdeli, qaı ýaqytta kórseń de kóıleginiń joǵarǵy túımesin aǵytyp tastap, qyzara bórtip, býsanyp júretin Seıilhan Asqarov degen jýrnalıst aǵa­myz keldi. Ol maqalalaryn eki tilde jaza beretin. Komsomoldyń tarıhyn, Ǵanı Murat­baev­tyń, Álııa men Mánshúktiń ómirlerin zertteýmen aınalysyp júretin. – Men senderge ózim tapqan oljamdy kórsetip, qyzyqty derek aıtqaly keldim, – dedi ol birden. Sóıtti de qolyndaǵy alyp kelgen qaǵazyn meniń stolyma ja­ıyp saldy. Jazýy arabsha, eski bir gazet­tiń fotokóshirmesi eken. – Sen arabsha eski jazýdy oqı alasyń ba? – dep surady. – Joq, – dedim ishteı ókinishpen. – Mynaý 1921 jyly Tashkentte shyqqan, redaktor retinde Ǵanı Murat­baev qol qoıǵan «Jas alash» gazetiniń nómiri ekinshi sany. Munyń birinshi jáne ózge sandary ázir meniń qolymda joq. Osyǵan qaraǵanda sizder gazet­terińizdiń shyǵa bastaǵan ýaqytyn «1922 jyldan beri» dep qate kórsetip júrsizder, – dedi ol. – Mynaýyńyz tosyn derek eken, – dedim men birden qyzyǵýshylyq tanytyp. Meniń únimnen osy máseleniń jaı-japsaryn bilýge qumarlyqty ańǵardy ma, Seıilhan aǵamyz Ǵanıdyń ómiri men qyzmeti týraly ózi tapqan tyń derekterdi, Ǵanıdy biletin kózi tiri birneshe adam­dardy qalaısha izdep tapqanyn, olardan estigen áńgimelerin kósiltip aıta jóneldi. – Osylardyń barlyǵyn keıin bizge maqala etip jazyp beresiz ǵoı, – dedim men. – Jazyp beremin, – dedi ol ýáde etip. Reseıdiń barlyq óńirlerindegi sııaqty qazaq dalasynda da úlken ózgerister júzege asa bastaǵan jıyrmasynshy jyl­dar­dyń bas kezinde quıryqty juldyzdaı jarq etip, tez janyp, tez sóngen, erte eseıip, er jetken, nebári jıyrma úsh jyl ǵana ǵumyr keshken, biraq sol az ǵana ǵumyry ishinde óziniń eli, halqy úshin bıik armandardy nysana etip, boıyndaǵy kúsh-jigerin aıamastan, jalyndaı janyp kú­res­ke shyqqan, qyrandaı qalqyp bıikke kóte­ri­lip, 20-22 jasynda (1922-1924 jyl­dar­da) Reseı Kommýnıstik Jastar Odaǵy Ortalyq Komı­tetiniń bıýro múshesi, Kommýnıstik Jastar Odaǵy Orta Azııa bıý­ro­synyń alǵashqy tór­aǵasy, Kommýnıstik Jastar Inter­na­sıonaly atqarý ko­mıteti­niń Shyǵys elderi jastary arasyndaǵy ju­mys bóliminiń meń­gerýshisi bolyp qyz­met at­qa­ryp júr­gende ókpe aýrýynan qaı­tys bolyp, Máskeýdegi Vagankov zıra­ty­na jerlengen Ǵanı Mu­ratbaevtyń ómiri rasynda da jastarymyz úshin úlgi-ónege bolýmen keledi. 1967 jyly 31 qazanda Qazaqstan LKSM Ortalyq Komıtetin hal­qy­myzdyń taǵy bir aıaýly azamaty О́zbe­káli Jánibekov basqa­ryp turǵan kezde Shym­kent qalasynda Ǵanı Muratbaevqa es­kertkish ashylýy da respýblıka ómirin­degi eleýli oqıǵa bolyp edi. – Ǵanı 1921 jyly nebári on toǵyz jasynda áýeli Samarqand ólkelik komsomol komıtetiniń, odan soń Túrkistan Respýblı­kasy komsomol uıymy Ortalyq Komıtetiniń birinshi hatshysy bolyp saılanǵan. Dál sol kezde ol Tashkentte «Jas alash» gazetin uıymdastyryp, onyń tuńǵysh redaktory da ózi bolǵan, – dedi Seıilhan Asqarov. – Siz myna qolyńyzdaǵy gazettiń kóshirmesin maǵan qaldyryp ketińiz. Biz ondaǵy jarııalanǵan maqalalardy qazirgi qaripterimizge aýdaryp bastyryp, oqyp kóreıik. Sodan soń men olardy Sheraǵańa kórseteıin. Aqyldasaıyq, – dedim men. Gazettiń sol sanynyń materıaldaryn tú­gel oqyp, gazetti muqııat qarap shyqqan Sheraǵań: – Sen Tashkentke issaparǵa baryp qaıt. Arhıvterdi aqtar. «Jas alashtyń» tabyl­ǵan sandarynyń barlyǵyn sýretke túsirip (ol jyldarda kseroks degenińiz joq qoı), kóshirmesin ákel, – dedi. Sodan men Tashkent qalasyna atta­nyp kettim. Bir apta júrip, sondaǵy mem­lekettik arhıvten «Jas alashtyń» Ǵanı Muratbaev qol qoıǵan alǵashqy biraz san­daryn taptym. Olardaǵy mate­rıal­dardy kırıllısa qarpi­men qaıta bas­ty­ryp alǵan soń Sheraǵań Ortalyq partııa komıtetine apa­ryp, úgit jáne nasıhat bóli­minde jumys isteıtin Sherıazdan Eleýkenov, Sapar Baıjanov, Ká­kim­­jan Qazybaev aǵalarymyzǵa kór­setip, solarmen aqyl­dasty. Sapar men Kákim­jan aǵalardyń ózderi de 50-shi jyl­dardyń aıaǵyndaǵy «Lenınshil jastyń» túlek­teri edi. Ol jyldarda «alash» de­gen sózdi aıt­tyr­maıtyn. Sondyqtan olar oılasa kele bul má­seleni Más­keýdegi kitap palata­sy arqyly sheshkendi durys kóredi. Kitap pala­tasyna telefon so­ǵy­lyp, hat ja­zy­lyp, «bizderdiń res­pýblıkalyq jastar gazetiniń shyǵa bas­taǵan ýaqyty qa­te kórsetilip júr, osy­­ny durys qal­py­na keltirýge kó­mek­te­si­ńizder» degen óti­nish aıty­la­dy. Olar­­dan tıisti jaýap alyn­ǵan soń, 1967 jylǵy 22 ııýl kúngi (ol jyl­darda aı at­tary tek oryssha ata­la­tyn) «Le­nınshil jas­tyń» № 142 sa­nynda gazet óziniń shy­ǵa bas­taǵan ýa­qy­tyn shyn­­dyqqa saı qal­pyna keltirip, birinshi betiniń etek ja­ǵyna «Oqýshylar na­za­ryna» degen atpen shaǵyndaý ma­qa­la basqan. Onda by­laı delingen: «QURMETTI OQÝShY! Baıqadyń ba, óz gazetińniń betinde búgin bir ózge­shelik bar. Buǵan deıin «Gazet 1922 jyl­dan shyǵady» dep ja­zy­lyp kelgen edi. Sol derek endi ózgerip otyr. Qalaısha? Jaqynda redaksııa Búkilodaqtyq kitap palatasynyń kúndelikti bas­pa­sóz­di bıb­lıo­gra­fııa­lyq tirkeý bóliminiń meń­gerýshisi M. Bırıýkovadan hat al­dy. Onda bylaı delingen: «Búkil­odaq­tyq kitap pala­ta­syn­daǵy derekter bo­ıynsha «Lenınshil jas» gazeti qazirgi kórsetilip júrgendeı 1922 jyl­dan emes, 1921 jylǵy 22 marttan bastap shyqqan». Osyǵan baılanysty redaksııa qyz­met­keri Qazaqtyń memlekettik respýb­lı­ka­lyq kitap palatasynda bolyp, onda aǵa bıblıograf R. Tóregeldıeva joldaspen áńgime­les­ti. Qolda bar tıisti dokýmentterdi qarap, gazettiń qaı mezgilde shyqqanyna anyq kóz jetkizdi. Sony­men qatar respýblıkalyq A.S.Pýshkın atyndaǵy kópshilik kitaphana­synyń sırek kezdesetin jazbalar qorynda saq­taýly turǵan osy gazettiń alǵashqy jyldardaǵy sandary da joǵarydaǵy jańa derekti tolyq anyqtaı tústi. Iá, sonymen, sońǵy anyqtaýlarǵa, sony derekterge súıene kele, gazettiń al­ǵashqy sany 1921 jylǵy 22 martta shyqqany belgili boldy. Qazaq jastarynyń tuńǵysh gazeti «Jas qaırat» degen atpen Qyzylorda qalasynda 1923 jylǵa deıin, odan soń Orynborda shy­ǵyp turǵan. Al 1924 jyldyń fevralinen 1925 jyldyń dekabrine deıin «Lenınshil jas» degen atpen «Eńbekshi qazaq» (qa­zirgi «Sosıalıstik Qazaqstan») gazetiniń tór­tinshi betinde basylyp kelgen. Sodan soń 1926 jyldyń 30 oktıabrine deıin qaı­ta­dan «Jas qaırat» atalǵan. Al 1927 jyldyń 22 sentıabrinen beri «Lenınshil jas» atalyp keledi. O basta aıyna, aptasyna bir ret, eki ret bet shyǵatyn bolsa, qazir «Prav­da­nyń» formatymen tolyq tórt bet bolyp, aptasyna bes ret basylady. «Lenınshil jastyń» 1950 jyldarǵa deıingi bir jolǵy tırajy 15-20 myń danadan artyp kórmese, 1956 jyly 40 myńǵa, 1960 jyly 70 myńǵa, al qazir 185 myńǵa jetip otyr. 1930 jyldary redaksııa jyl saıyn kóp degende 700-800 hat alsa, qazir hat sany 15000-nan asyp otyr. Sonymen, dostar, gazetimizdiń tý­ǵan kúni dál anyqtaldy. Redaksııa osy má­se­lege baılanysty kóp kómek kór­setken Búkilodaqtyq kitap palatasy men Qazaq respýblıkalyq kitap pa­latasynyń qyz­met­kerlerine rahmet aıtady.» Jáne bir nazar aýdaratyny gazette osy maqalaǵa qosa gazettiń «Jas qaırat» degen atpen shyqqan sol jyl_dardaǵy bir nómiriniń birinshi beti­niń ataýy, ansh­la­gy bar joǵarǵy jaǵynyń fotosýreti qosa berilgen. Onda «Jas qaırat» dep úl­ken arab áripterimen jazylǵan ataý­dyń tusyndaǵy «JAS-KAIRAT». Organ Kazkraıkoma R. L. K. S. M.» degen sózder anyq kórinedi. Gazet redaksııasy «Jas alash» dep gazettiń alǵashqydaǵy Ǵanı qoıǵan óz atyn ol ýaqytta ataı almaǵan. Solaı bola turǵanmen, sol jyldar­daǵy «Lenınshil jastyń» qyzmet­ker­leri ózderimizdi jıyrmasynshy ǵasyr basyn­daǵy ómirdiń astan-kesten qıyn kezindegi halqymyzdyń jasyndaı jarq etken ja­lyn­dy, kúresker uly Ǵanı Muratbaev ne­bári on toǵyz jasynda, 1921 jyly Túr­ki­stan Respýblıkasy komsomol uıy­my Or­ta­l­yq Komıtetiniń birinshi hat­shy­sy bo­lyp saılanyp, jaýapty, qıyn jumys­tar­dy atqara júrip, ózi uıymdas­tyryp, qazaq tilinde shyǵaryp, qol qoı­ǵan «Jas alash» gazetiniń muragerleri retinde sezinetinbiz. Áýelgide Ǵanı jaq­qan alaýdan bastaý alǵan «Lenınshil jastyń» jaryǵy keń baı­taq respýb­lıkamyzdyń túkpir-túkpi­ri­ne túgel tússe eken dep tynym tapp­aı­tynbyz. Halqymyzdyń rýhanı shejiresinde ózin­dik eleýli orny bar, búginde torqaly toqsan jastyń tórine kóterilip otyrǵan beldi basylymnyń shyqqan jyly men kúni osylaı anyqtalǵan bolatyn Bolat Bodaýbaı, jazýshy, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri. Astana.