Klavıshti kúmbirletken saýsaqtar

Klassıkalyq óner­diń de óz ókili, qoldaýshysy, tyń­daý­shy­sy, bas­qasha aıtqanda óz adam­dary bola­ty­ny anyq. Bul qalaı­da elıtalyq óner ǵoı. Son­dyq­tan onyń tyńdaýshysy azshy­­lyqty qu­raı­ty­ny bir jaǵynan zańdy­lyq. Germa­nııa­nyń Gannover qalasynda on jyl boıy fortepıano klasy bo­ıynsha bilim alǵan, Batys Eýropa­nyń talaı qalalarynda jeke konsertin qoıyp, qanshama baı­qaý­lar­dyń jeńimpazy atan­ǵan jerlesimiz Danııar Esimhanov osy ónerdiń óz ókili. Ol Almatyda týǵan. Sol qala­daǵy A.Jubanov atyn­daǵy da­ryn­dy balalarǵa arnalǵan mýzyka­lyq mektep-ınternatqa anasy óz qoly­men je­telep aparyp tabys­taǵa­nda, uly­nyń bolashaqta kásibı mý­zy­­kamen aınalysyp, osy jolǵa ómirin arnaıtynyn árıne bilmepti. Tek per­zentiniń osy aspapta jaqsy oınap, mýzykalyq bilimi bolǵanyn qalaǵan. Danııardyń ákesi Tileýqajy Esim­hanov fılosofııa ǵylym­dary­nyń dok­tory, professor. Ana­sy Kú­lásh Esim­hanova nemis tili páni­niń oqy­t­ýshysy. Iаǵnı bizdiń keıipker pedagogtardyń uly. Aǵasy Dáý­ren programmıst. «Biz­diń otba­sy­da men ǵana mýzykantpyn. Biraq ákem de, she­shem de mýzykany jaq­sy kó­redi. Ásirese anamnyń mý­zy­kaǵ­a degen qushtarlyǵy erekshe. О́z basym alǵashqyda mýzyka mektebinde maqsatsyz oqydym. 1995 jy­ly fılarmonııada Memlekettik sım­fonııa­lyq orkestr konsert qoı­ǵan kezde jas pıanısterdiń de óz ónerlerin kór­setýge múmkin­dik bol­dy. Sol tusta men alǵash ret úlken sahnaǵa shyqtym. Ary qaraı kásibı mýzykaǵa súıis­pen­shiligim oıandy. 1998 jyly al­ǵash ret Halyq­aralyq «Shabyt» festıvali ótti. Sol kezde birinshi oryn aldym. Árıne, munyń bárinde ustazym Galına Sınıak­ova­nyń da eńbegi zor. Men ol kisige úlken rahmet aıtamyn. Ká­si­bı mýzykant retinde jetilýime kóp eńbek sińirdi» – deıdi Danııar. Al onyń Gannoverdegi Mý­zy­ka jáne teatr Joǵary mektebine oqýǵa túsýi bir hıkaıa. Esimhanov mýzyka mek­tebin bitirer tusta álemge máshhúr pıanıst, ula­ǵat­ty ustaz Vladımır Kraı­nev Almaty, Qaraǵandy qalala­ryn­da konsert qoıady. Almatyda ót­ken konsertke qatysqan Danııar ustaz­ǵa ońasha bir tusta on mınýt ýaqytyn bó­lip, jas mýzykantty tyńdap kó­rýin ótinipti. Árıne, Kraınev bu­ny birden unatyp, múm­kindigi bolsa Gannoverge kelip, óz klasynda bilim alýǵa sha­qy­rady. Germanııada oqý úshin mol qara­jat kerek. Al, qarapaıym pedagogtarda ondaı qarjy bolmaıtyny aıdan anyq. Sodan ata-anasy aqyldasa kele ulynyń jarqyn bolashaǵy úshin, ónerdiń tóresi klassıkalyq mýzyka jolynda páterlerin sa­typ, Danııardy Germanııaǵa attan­dy­rady. «Ol qara­jat maǵan bir jyl­ǵa jetti. Ary qaraı ózim ju­mys istep, konsertter qoıyp, oqýym­dy jalǵastyrdym. Al­ǵash­qy jyl­­dar­da biraz qıynshylyq kórdim. 2004 jyly Fransııada ót­ken bir baı­qaýǵa qatysqan bola­tyn­myn. Je­ńim­paz atanbasam da, Marıan Rıabıskıı esimdi me­nedjerdiń kózi túsip, sol arqyl­y jeke konsertter ót­kize bas­ta­dym. Odan 2005-2007 jyl­dary Prezı­denttiń «Bo­la­­shaq» stıpen­dııa­syn alyp júrdim. Men osy konsertterden túsetin qar­jy­nyń, «Bola­shaq» stı­pen­­dııa­synyń ar­qa­synda oqýymdy qı­nal­maı, «óte jaq­sy» degen baǵaǵa jal­ǵas­tyryp otyr­dym» – deıdi pıanıst. Iá, Gannoverde on jyl boıy bilim alý ońaı emes. Onda da joǵary dárejeli, ıaǵnı, solo klasynyń dı­p­lomyn alý talantqa qosa qa­jyr­ly eńbekti, alań­damaı mýzykaǵa berilýdi talap etedi. Jo­ǵary mekteptiń eki bas­pal­daǵyn bitirgen búkil stýdent­ter­diń arasynan (pıanıst, skrıp­kashy, vıolenchelıst, t.b) solo kla­syna tórt stýdentti ǵana qa­byl­daıdy eken. Onyń da ózindik shart­tary bar. Aıtpaqshy, «Jo­ǵa­ry mektep» degenimiz bizdińshe konservatorııa degendi bildiredi. Danııardyń jatsa da, tursa da armany solo klasynyń dıp­lomyn alý bolǵan. Áıtpese, qan­sha jyl­dar boıy Gannoverde oqý mańyzsyz sekildi kórinipti. Armany oryn­da­lyp, dıplom 2009 jyly qolǵa tıgen. Bas­­qa jetistikteri de joq emes. 2006 jyly Grekııanyń Retımno qala­syn­da ótken pıanısterdiń «Zaıler» atyn­­daǵy Halyqaralyq baı­­­qaýyn­da birinshi oryndy ıem­­dense, 2009 jy­ly AQSh-tyń Tem­pe qala­synda ót­ken pıa­nıs­terdiń «Bıo­zen­­dor-fer» Ha­lyq­ara­­­lyq baı­qaýyn­da júldeli ekin­­­­shi orynǵa qol jetkizgen. Bas­­qa da kóptegen baı­qaý­lar­dyń turaqty qa­tysý­shy­sy. Eýropa­nyń kóptegen mem­leket­terinde konsert ótkizgen. Jas pıanıst qazir Al­ma­ty­daǵy Jam­byl atyndaǵy Qazaq memlekettik fılarmonııasynyń solısi. Oǵan qosa elordadaǵy Ult­tyq óner ýnıversıtetinde oqytýshylyq qyzmet at­­­qarady. О́zi pir tutatyn Vladımır Kraınev, Krıstıan Sımerman, Grıgorıı Sokolov syndy álem­dik dáre­je­degi maıtalman pıa­nıs­­ter­diń deń­geıine jetýdi kók­seı­di. Pıanınoda Bahtan bastap qazirgi zaman mý­z­y­kant­tarynyń báriniń shy­ǵar­ma­syn oı­­naı­dy. Alaı­da so­lardyń ishinen erek­she una­ta­tyny Bethoven, Shý­bert, Brams­tyń shyǵarma­shy­lyǵy eken. Onyń oıynsha, ata-ana perzentin mýzykalyq mektepke bergende bir nárseni eskerý kerek. Ol balada balalyq shaq bol­maı­dy. Beınelep aıtqanda jas talapker jatsa-tursa aspaptyń ja­nynan ta­bylý kerek. Áıt­pese, on jerden talant­ty bolsa da, tájirıbesi azdyq etse, jetistikke jetý óte qıyn. Klassı­kalyq mýzy­ka­ǵa da ózindik kóz­qarasy bar: «Adam ózimen ózi betpe-bet qalady. О́z jan dú­nıe­simen syrlasady. Klas­sı­ka­lyq mýzy­kany túsinbeımin deý qatelik. Ony túsiný degen shart­ty uǵym. Ony birinshi tyńdaý kerek. Onyń qudirettiligi – ár adamnyń ártúrli túsine­tin­diginde. Ár adamda ár­túrli oı-sezim týdyra­tyn­dyǵyn­da. Ási­re­se, osy ǵasyrda adamdarda óz ózi­men bet­pe-bet qalýǵa ýaqyt tapshy. Son­dyqtan klassıkalyq mý­zyka ózge emes, óz jan dúnıeńdi tereń túsiný úshin qajet». Aıgúl SEIILOVA.