2011 jylǵy 26 qańtar, Astana, Úkimet úıi
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2004 jylǵy 17 sáýirdegi № 430 qaýlysyna ózgerister engizý týraly
Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. «Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik organdarynyń elektrondyq qujat aınalymy erejesin bekitý týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2004 jylǵy 17 sáýirdegi № 430 qaýlysyna (Qazaqstan Respýblıkasynyń PÚAJ-y 2004 j., № 17, 220-qujat) mynadaı ózgerister engizilsin:
1) taqyrybyndaǵy jáne 1-tarmaqtaǵy «Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdarynyń elektrondyq» degen sózder «Elektrondyq» degen sózben aýystyrylsyn;
2) kórsetilgen qaýlymen bekitilgen Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik organdarynyń elektrondyq qujat aınalymy erejesi osy qaýlyǵa qosymshaǵa sáıkes redaksııada jazylsyn.
2. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen bastap kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Qazaqstan Respýblıkasynyń Premer-Mınıstri K. Másimov.
_____________________________________________________________
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2010 jylǵy 26 qańtardaǵy № 35 qaýlysymen bekitilgen
Elektrondyq qujat aınalymy erejesi
1. Jalpy erejeler
Osy Elektrondyq qujat aınalymy erejesi (budan ári – Ereje) «Elektrondyq qujat jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańba týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 7 qańtardaǵy Zańynyń 4-babynyń 2) tarmaqshasyna jáne 2-babynyń 5-tarmaǵyna sáıkes ázirlendi.
Ereje jeke nemese zańdy tulǵalardyń, memlekettik organdardyń nemese laýazymdy adamdardyń elektrondyq qujat aınalymy tártibin aıqyndaıdy.
Erejeniń qoldanysy Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik qupııalaryn quraıtyn málimetterdi qamtıtyn elektrondyq qujattarǵa taralmaıdy.
Zańdy tulǵalar, memlekettik organdar nemese laýazymdy adamdar úshin elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń jabyq (qupııa) kiltterin jasaý jónindegi jumystar (qalyptastyrý, tirkeý, berý, saqtaý, joıý tártibi) jáne memlekettik qupııalardy quraıtyn málimetterdi qamtıtyn elektrondyq qujattar men elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń jabyq (qupııa) kiltteriniń qupııalylyq rejımi men saqtalýyn qamtamasyz etýdiń tártibi memlekettik qupııalardy qorǵaý salasyndaǵy normatıvtik quqyqtyq aktilermen aıqyndalady.
«Qyzmet babynda paıdalaný úshin» belgisi bar taratylýy shektelgen elektrondyq qujattarmen memlekettik organdardyń jumys isteý tártibi «Qazaqstan Respýblıkasynda aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi keıbir sharalar týraly» 2004 jylǵy 14 qyrkúıektegi № 965 Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń jáne «Memlekettik organdardyń qyzmettik aqparatpen jumys jasaý erejesin bekitý týraly» 2008 jylǵy 23 qańtardaǵy № 51qpú qaýlylarymen aıqyndalady.
Erejede mynadaı negizgi uǵymdar paıdalanylady:
aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraly – kiltterdi krıptografııalyq túrlendirý algorıtmderin, kóbeıtýdi, qalyptastyrýdy, bólýdi jáne basqarýdy iske asyratyn qural;
kiltti jetkizgish – elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń jabyq (qupııa) kiltin qamtıtyn aqparatty jetkizgish;
Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdaryn kýálandyrýshy ortalyq (budan ári – MO KO) – Qazaqstan Respýblıkasy memlekettik organdarynyń elektrondyq qujat aınalymynyń biryńǵaı júıesine qatysýshylaryna qyzmet kórsetetin kýálandyrýshy ortalyq;
Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq kýálandyrýshy ortalyǵy - «elektrondyq úkimettiń», memlekettik jáne memlekettik emes aqparattyq júıelerdiń qatysýshylaryna qyzmet kórsetetin kýálandyrýshy ortalyq;
5) qaǵazdaǵy qujattyń elektrondyq kóshirmesi – tıisti túpnusqa qaǵazdaǵy qujattyń aqparatyn (derektemelerdiń málimetterin) elektrondyq-sıfrlyq nysanda tolyq baıandaıtyn jáne osy qujatty rastaýǵa ókilettigi bar adamnyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasymen kýálandyrylǵan elektrondyq qujat;
6) qaǵazdaǵy qujattyń elektrondyq telnusqasy - birdeı qaǵazdaǵy qujatpen birge júrgizilgen jáne óńdelgen, sondaı qaǵazdaǵy qujattyń túpnusqasyna sáıkes keletin derektemeleri, qurylymy bar jáne mazmundaǵy jáne qaǵazdaǵy qujat túrindegi túpnusqasyna qol qoıǵan adam elektrondyq sıfrlyq qoltańbamen kýálandyrǵan (qol qoıǵan) qujat;
7) memlekettik organdardyń elektrondyq qujat aınalymynyń biryńǵaı júıesi (budan ári – EQABJ) – Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdary men tıisti memlekettik organnyń laýazymdy tulǵalary arasyndaǵy elektrondyq qujat almasýǵa arnalǵan elektrondyq qujat aınalymy júıesi;
8) normatıvtik-anyqtamalyq aqparat – normatıvtik qujattarǵa negizdelgen jáne qujattyń ártúrli sıpattaryn anyqtaý úshin paıdalanylatyn aqparat (jikteýishter, anyqtamalyqtar, tizbeler jáne basqalary);
9) EQABJ ortalyǵy – elektrondyq qujat aınalymy júıesine qatysýshylardy tirkeýdi, normatıvtik-anyqtamalyq aqparatty úılestirýdi jáne elektrondyq qujat aınalymy júıesine qatysýshylar arasyndaǵy elektrondyq qujattar almasýdy qamtamasyz etetin EQABJ ishki júıesi;
10) elektrondyq qujat - ózindegi aqparat elektrondyq-sıfrlyq nysanda usynylǵan jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańba arqyly kýálandyrylǵan qujat;
11) elektrondyq qujat aınalymy júıesi – oǵan qatysýshylar arasyndaǵy qatynastar «Elektrondyq qujat jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańba týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 7 qańtardaǵy Zańymen jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń ózge de normatıvtik quqyqtyq aktilerimen retteletin elektrondyq qujattar almasý júıesi;
12) elektrondyq qujat aınalymy júıesine qatysýshy – elektrondyq qujattardy jınaý, óńdeý, saqtaý, berý, izdestirý jáne taratý prosesterine qatysatyn jeke nemese zańdy tulǵa, memlekettik organ nemese laýazymdy adam;
13) elektrondyq aqparattyq resýrstar – aqparattyq júıelerde qamtylatyn, elektrondyq túrde saqtalatyn aqparat (aqparattyq derekqor);
14) elektrondyq qujattyń qaǵazdaǵy kóshirmesi – aqparatty (derektemelerdiń málimetterin) elektrondyq túpnusqadan tolyq shyǵarý arqyly alynǵan, (elektrondyq sıfrlyq qoltańbamen kýálandyrylǵan, elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń jabyq (qupııa) kiltin paıdalanyla otyryp, qurylǵan) túpnusqa elektrondyq qujatty tolyq beıneleıtin aqparaty bar jáne barlyq derektemeleri men olardyń bir bóligi osy qujatty rastaýǵa ókilettigi bar adam rastaǵan qaǵaz jetkizgishtegi qujat;
15) elektrondyq qujattyń túpnusqasy – (elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń jabyq (qupııa) kilti paıdalanyla otyryp qurylǵan) elektrondyq sıfrlyq qoltańbamen kýálandyrylǵan (qol qoıylǵan), bastapqyda elektrondyq qujat formatynda qalyptastyrylǵan jáne qaǵazdaǵy shyǵys túpnusqasy joq qujat;
16) elektrondyq qujattyń formaty – onyń negizinde elektrondyq qujat qalyptasqan elektrondyq habarlamanyń mazmundy bóliginiń qurylymy;
17) elektrondyq tirkeý baqylaý kartochkasy - elektrondyq qujat derektemelerin tirkeıtin, belgilengen nysan boıynsha qujat týraly eseptik derekter bar elektrondyq qujat;
18) elektrondyq sıfrlyq qoltańba quraldary – elektrondyq sıfrlyq qoltańbany jasaý jáne onyń túpnusqalyǵyn tekserý úshin paıdalanylatyn baǵdarlamalyq jáne tehnıkalyq quraldardyń jıyntyǵy;
19) tirkeý kýáliginiń ıesi – óz atyna tirkeý kýáligi berilgen, tirkeý kýáliginde kórsetilgen ashyq kiltke sáıkes keletin jabyq kiltti zańdy túrde ıelenetin jeke nemese zańdy tulǵa;
20) elektrondyq aqparattyq resýrstardy, aqparattyq júıelerdi qorǵaý – aqparatty alý, kóshirmesin taratý, túsirý (jáne/nemese túrlendirý), joıý nemese oqshaýlaý jónindegi zańsyz áreketterdi qosa alǵanda, elektrondyq aqparattyq resýrstardy, aqparattyq júıelerdi saqtaýǵa, olarǵa zańsyz enýdiń qoljetimdiligin (onyń ishinde aqparatqa zańsyz enýdi) boldyrmaýǵa baǵyttalǵan is-sharalardyń quqyqtyq, uıymdyq jáne tehnıkalyq kesheni.
3. Jeke, zańdy tulǵalardyń elektrondyq EQABJ-de «elektrondyq úkimet» veb-portalyn paıdalana otyryp jóneltilgen ótinishterin qabyldaý jáne óńdeý «elektrondyq úkimettiń» veb-portaly, EQABJ, MO KO jáne Qazaqstan Respýblıkasynyń ulttyq kýálandyrýshy ortalyǵynyń ózara
is-qımyly arqyly júzege asyrylady.
4. EQABJ-ny basqa aqparattyq, aqparattyq-kommýnıkasııalyq júıelermen jáne elektrondyq qujat aınalymy júıelerimen túıindestirý tártibin EQABJ-men yqpaldastyrý jónindegi talaptarǵa jáne aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý bóliginde Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý (elektrondyq aqparattyq resýrstardy qorǵaý) jónindegi talaptardy oryndaı otyryp, elektrondyq sıfrlyq qoltańba qalyptastyrý tártibine sáıkes aqparattandyrý salasyndaǵy ýákiletti organ aıqyndaıdy.
5. Aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldarymen EQABJ-niń ózara is-qımyl tártibin Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq qaýipsizdik komıtetimen kelisim boıynsha aqparattandyrý salasyndaǵy ýákiletti organ aıqyndaıdy.
2. Memlekettik organdardaǵy elektrondyq qujat aınalymynyń tártibi
6. Memlekettik organdarda elektrondyq qujat aınalymyn uıymdastyrý úshin mynadaı fýnksııalardyń oryndalýyn qamtamasyz etetin EQABJ paıdalanylady:
1) paıdalanýshylardyń qol jetkizýin avtorlandyrý jáne qol jetkizý quqyqtaryn shekteý;
2) elektrondyq qujatty qalyptastyrý (qurý);
3) elektrondyq qujattyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasyn qalyptastyrý jáne tekserý;
4) elektrondyq qujattardyń esebin júrgizý (kiris jáne shyǵys elektrondyq qujattardy tirkeý);
5) elektrondyq qujattarmen ujymdyq jumys;
6) elektrondyq qujattardyń (onyń ishinde Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti Ákimshiliginiń, Qazaqstan Respýblıkasy Permer-Mınıstri Keńsesiniń tapsyrmalary) oryndalýyn baqylaý;
7) elektrondyq qujatty izdestirý;
8) memlekettik organ sheginde jáne memlekettik organdardyń arasynda elektrondyq qujattardy jiberý jáne alýyn rastaý;
9) muraǵattardy jáne qujattamalardy basqarýdyń ýákiletti organy belgilegen merzimde elektrondyq qujattardy saqtaý;
10) elektrondyq qujatty Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártippen tıisti memlekettik muraǵattarǵa olardy keıinnen memlekettik saqtaýǵa tapsyra otyryp, ýaqytsha saqtaý úshin memlekettik organnyń elektrondyq qujattar muraǵatyna tapsyrý;
11) elektrondyq qujattardy, elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń joıylǵan jabyq (qupııa) kiltteri men EQABJ elektrondyq derekqoryn kepildendirilgen joıý.
7. EQABJ 60 Mb aspaıtyn kólemimen elektrondyq qujattardy jetkizýdi qamtamasyz etedi, onyń qosymsha salymynyń sany 6 faıldan aspaıdy.
8. Elektrondyq qujat eki bólikten turady: mazmundy jáne derektemelik.
Elektrondyq qujattyń mazmundy bóligi mynadaı formattardaǵy bir nemese birneshe faıldardan turady:
PDF, TIFF, JPEG, DjVu - grafıkalyq format;
RTF, DOC, DOCH - mátindik format;
XLS, XLSH - kestelik format;
PPT - tanystyrýlar;
RAR, ZIP - muraǵattalǵan format.
Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdenti aktileri jobalarynyń mazmundy bóligi EQABJ-de tek DOC, PDF formatynda ǵana qalyptastyrylady.
Elektrondyq qujattyń mazmundy bóligi mynadaı derektemelerdi qamtıdy:
jóneltýshi uıymnyń resmı ataýy;
uıym týraly anyqtamalyq derekter (zańdy mekenjaıy, telefony, faksy, uıymnyń elektrondyq mekenjaıy (bolǵan jaǵdaıda);
qujat túriniń ataýy;
kiris qujattyń tirkeý nómirine jáne kúnine silteme;
qujatty jasaý jáne basyp shyǵarý orny;
adresat;
qujatty bekitý grıfi (bolǵan jaǵdaıda);
mátinge taqyryp (bolǵan jaǵdaıda);
qujattyń mátini;
qosymshasynyń bar bolýy týraly belgi (bolǵan jaǵdaıda);
oryndaýshy týraly belgi (oryndaýshynyń tegi jáne telefony);
elektrondyq sıfrlyq qoltańba.
Elektrondyq qujattyń derektemelik bóligi mynadaı derektemeler paıdalanylatyn elektrondyq tirkeý baqylaý kartochkasyn jasaý arqyly qalyptastyrylady:
qujat túriniń ataýy;
qujattyń kúni;
qujattyń tirkeý nómiri;
ister nomenklatýrasynyń ındeksi;
baǵdarlamalyq qamtamasyz etýdiń ataýy men nusqasy, onyń kómegi arqyly qujat jasalady;
elektrondyq sıfrlyq qoltańba;
máseleniń sıpaty;
taqyryby (qysqasha mazmuny);
negizgi qujat pen qosymshalarynyń paraqtar sany;
memleketik organnyń-adresattyń ataýy;
adresat laýazymynyń ataýy (bolǵan jaǵdaıda);
adresattyń tegi (bolǵan jaǵdaıda);
oryndaýshynyń tegi;
oryndaýshynyń telefon nómiri;
baqylaý týraly belgi;
qujattyń oryndalýy jáne ony iske jiberý týraly belgi;
qujattyń tirkeý nómirine jáne kúnine silteme;
qaǵazdaǵy qujat túpnusqasynyń, qujattyń elektrondyq qujattyń qaǵaz kóshirmesiniń bolýy nemese bolmaýy týraly belgi.
Qosymsha derektemelerdi paıdalaný qujattyń túrine baılanysty muraǵattar men qujattamalardy basqarýdyń ýákiletti organy belgilegen memlekettik jáne memlekettik emes uıymdarda qujattandyrýdyń jáne qujattamany basqarýdyń úlgi erejesine, sondaı-aq memlekettik standarttarǵa sáıkes anyqtalady.
9. EQABJ-ge qatysýshylar biryńǵaı normatıvtik-anyqtamalyq aqparatty paıdalanady. Uıymdyq-basqarýshylyq qujattamaǵa qatysty normatıvtik-anyqtamalyq aqparattyń rettelýi men ózgerýin muraǵattar men qujattamany basqarýdyń ýákiletti organy júzege asyrady.
10. EQABJ Ortalyǵyna qosylǵan Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik organdarynan túsetin qaǵazdaǵy qujattardyń túpnusqalaryn, elektrondyq qujattyń qaǵaz kóshirmelerin tirkeý jáne qabyldaý tıisti elektrondyq qujattar bar bolǵan kezde ǵana júzege asyrylady.
11.Elektrondyq qujattyń jobasyn jasaǵan kezde birdeı formattaǵy barlyq salynǵan qosymshalary sondaı formattaǵy bir elektrondyq faılǵa biriktiriledi jáne osy qujatty kýálandyrýǵa ókilettiligi bar adamnyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasymen kýálandyrylady.
12. Qaǵaz jetkizgishte memlekettik organǵa ǵana joldanǵan kiris qujaty túsken kezde túsken qujatty elektrondyq-sıfrlyq nysanǵa jáne onyń barlyq qosymshalaryn (elektrondyq sıfrlyq qoltańbamen kýálandyrylǵan elektrondyq qujattyń) bir formattaǵy bir elektrondyq faılǵa júrgizedi (skanerleıdi).
13. Elektrondyq qujat kelip túsken kezde qujattamalyq qamtamasyz etý bólimshesiniń qyzmetkeri elektrondyq sıfrlyq qoltańbany elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń ashyq kiltin jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańbany (elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń quraldaryn) qalyptastyrý jáne tekserý úderisin iske asyratyn, sondaı-aq tehnıkalyq retteý salasyndaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasynda belgilengen tártipke sáıkes elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń quraldaryn jáne rastaý rásiminen ótken aqparatty krıptografııalyq qorǵaýdyń quraldaryn paıdalana otyryp, elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń túpnusqalyǵyn tekserýdiń rásimderin júrgizedi.
14. Elektrondyq sıfrlyq qoltańbany tekserý rásimi júrgizilgennen keıin elektrondyq sıfrlyq qoltańba quraldaryn paıdalana otyryp elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń túpnusqalyǵynyń rastalýyn (belgilenýin) alǵan kezde (budan ári – elektrondyq sıfrlyq qoltańba túpnusqalylyǵyn tekserýdiń oń nátıjesi), elektrondyq qujat bastapqy óńdeýge jatady.
Elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń quraldaryn paıdalana otyryp, elektrondyq sıfrlyq qoltańbany tekserýdiń rásimderi júrgizilgennen keıin elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń sáıkes emestigi anyqtalǵan jaǵdaıda, (budan ári – elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń túpnusqalyǵyn tekserýdiń teris nátıjesi) elektrondyq qujat alynbady dep sanalady, ol týraly elektrondyq qujatty alýshy qujattyń alynbaý sebepterin kórsete otyryp, qujattamalyq qamtamasyz etý bólimshesiniń qyzmetkeri qol qoıǵan «qabyldanbady» degen belgisi bar elektrondyq qujat bolyp tabylatyn habarlama-túbirtek jiberedi.
Elektrondyq qujattardyń elektrondyq sıfrlyq qoltańba túpnusqalyǵynyń sáıkes kelmeý sebepterin belgileý tártibin aqparattandyrý salasyndaǵy ýákiletti organ aıqyndaıdy.
15. EQABJ-degi elektrondyq qujatty bastapqy óńdeý mynalardy qamtıdy:
1) elektrondyq sıfrlyq qoltańbany tirkeý kýáliginiń jáne elektrondyq qujatty kýálandyrǵan kezde paıdalanylǵan elektrondyq sıfrlyq qoltańba ashyq kiltiniń jaramdylyǵyn tekserý;
2) elektrondyq qujattyń barlyq derektemelerin tekserý;
3) elektrondyq qujat kýálandyrylǵan elektrondyq sıfrlyq qoltańbany paıdalana otyryp, barlyq tulǵalar mártebesiniń ókilettikterin tekserý.
16. Qujattamalyq qamtamasyz etý bólimshesi qyzmetkeriniń elektrondyq qujatty tirkeýi elektrondyq qujattyń jóneltýshige tıistiligi jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańbany tekserý rásimin júrgizý men óz quzyreti sheńberinde ózderi shyǵaratyn elektrondyq qujattardy kýálandyrý kezinde paıdalanylǵan memlekettik organnyń laýazymdy adamynyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasynyń jolymen qamtylýynyń tutastyǵyn jáne osy elektrondyq qujatqa qol qoıǵan basshynyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasyn tekserýdiń oń nátıjesin alý jolymen mazmunynyń tutastyǵy belgilengen kezde júzege asyrylady.
17. Elektrondyq qujatty alý, tirkeý jáne oryndaý naqty jetkizilgeni týraly derekterdi jáne mynadaı belgilerdi qamtıtyn habarlama-túbirtek- elektrondyq qujat (budan ári – habarlama-túbirtek) berý jolymen EQABJ-de rastalady:
1) habarlama-túbirtekti jóneltýshi týraly derekter;
2) elektrondyq qujatty alǵan kúni, ýaqyty;
3) elektrondyq qujatty alýshynyń EQABJ-de berilgen tirkelgen kúni men tirkeý nómiri;
4) alýshy memlekettik organnyń (elektrondyq qujat tirkelgennen keıin) qujattamalyq qamtamasyz etý bólimi qyzmetkeriniń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasy.
5) alýshy memlekettik organnyń jaýapty oryndaýshysy týraly derekteri.
Alýshy memlekettik organ elektrondyq qujattyń jaýapty oryndaýshysy týraly derekterdiń ózektiligi men senimdiligin qamtamasyz etedi.
18. Eger jóneltýshi elektrondyq qujatty alǵany týraly habarlama - túbirtek almasa, elektrondyq qujat alýshyǵa jetkizilmegen bolyp sanalady.
19. Eger jóneltýshi elektrondyq qujatty jóneltkennen keıin bir jumys kúni ishinde habarlama-túbirtek almasa, onda jóneltýshi ózge baılanys quraldarynyń kómegimen elektrondyq qujatty alǵanyn rastaýdyń joq ekendigi týraly alýshyǵa habarlaıdy.
20. Elektrondyq qujat formatynda tirkelgen jáne óńdeýdegi qaǵazdaǵy qujat túsken kezde, qujattamalyq qamtamasyz etý bólimshesiniń qyzmetkeri qaǵazdaǵy qujatqa elektrondyq sıfrlyq qoltańbany tekserý jáne onyń tıisti elektrondyq nusqasyn óńdeýdiń rásimderiniń nátıjelerin engize otyryp, tirkeý nómiri men kúni kórsetilgen tirkeý týraly mórtańba qoıylady, sondaı-aq osy qujattyń buryn jasalǵan elektrondyq tirkeý kartochkasynda qaǵaz qujatynyń bar bolýy týraly belgi qoıylady.
21. Elektrondyq qujatty jóneltý aldynda onyń resimdelý (elektrondyq qujat derektemeleriniń bolýy) durystyǵy tekseriledi, onyń ishinde elektrondyq sıfrlyq qoltańbany tekserý rásimi, elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń oń nátıjesi men tirkeý kýálikterine tekserý júrgiziledi.
Qaǵazdaǵy qujat túpnusqasyna elektrondyq qujat mazmunynyń sáıkestigi úshin jóneltýshi memlekettik organ jaýapty bolady.
22. EQABJ-ǵa elektrondyq qujattardy esepke alý men olardyń atqarylýyna baqylaý júrgizýdi elektrondyq tirkeý baqylaý kartochkasyn paıdalana otyryp, memlekettik organnyń qujattamalyq qamtamasyz etý bólimshesiniń qyzmetkeri júzege asyrady.
23. EQABJ-de elektrondyq qujattardyń oryndalý merzimderi qaǵazdaǵy qujattardyń oryndalý merzimderine sáıkes keledi.
24. Elektrondyq tirkeý baqylaý kartochkasyn saqtaý merzimi elektrondyq qujattardy saqtaý merzimimen sáıkes keledi. Elektrondyq tirkeý baqylaý kartochkalary elektrondyq sıfrlyq qoltańbany tirkeý kýálikterine sáıkes elektrondyq qujattarmen, habarlamalar - osy elektrondyq qujattardy jetkizý týraly túbirtektermen birge saqtalady.
25. Elektrondyq qujattardyń saqtalý merzimderin muraǵattardy jáne qujattamalardy basqarýdyń ýákiletti organy belgileıdi.
5 jyldan asatyn saqtaý merzimi bar elektrondyq qujattardyń qaǵazdaǵy túpnusqa qujat bolady.
Elektrondyq qujattar elektrondyq qujattardaǵy qalyptastyrylǵan elektrondyq sıfrlyq qoltańbalardyń birmezgilde saqtalýyn qamtamasyz ete otyryp, qalyptastyrylǵan, jóneltilgen nemese alynǵan formatta (salynǵan faıldarǵa qatysty) saqtalady.
26. Memlekettik organdar óz qyzmetinde elektrondyq túrde ǵana jasalatyn, muraǵatty jáne qujattamany basqarýdyń ýákiletti organymen kelisilgen qujattardyń tizbesin saqtalý merzimderin kórsete otyryp ázirleıdi jáne is nomenklatýrasynda qujattardyń túrlerin kórsetedi.
27. Elektrondyq qujattardy saqtaý tıisti elektrondyq derekqordy, paıdalanylǵan elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń ashyq kiltteri (elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń tirkeý kýálikteri) men elektrondyq qujattardyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasyn qalyptastyrý jáne tekserý úderisin iske asyratyn baǵdarlamalardy saqtaýmen birge júredi.
28. Elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń ashyq kiltteri úshin memlekettik organdarda jáne MO KO-da EQABJ-ǵa naqty qatysýshyǵa osy kiltterdiń tıistiligin rastaıtyn belgilengen tártippen resimdelgen qujattar (tirkeý kýálikteri) saqtalady.
Árbir ashyq kilt úshin onyń qoldanylý merziminiń bastalǵandyǵy jáne aıaqtalǵandyǵy týraly aqparat saqtalady. Bul rette jedel (vedomstvolyq) muraǵattyq saqtaýdaǵy ashyq kiltter massıvterine qol jetkizý shekteledi.
Elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń jabyq (qupııa) kiltteri bar aqparat jetkizgishterdiń (budan ári – kiltti jetkizgish) saqtalýy, tıisti paıdalanylýy, sondaı-aq elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń jabyq (qupııa) kiltterin paıdalaný men olardy ruqsatsyz enýden qorǵaý tirkeý kýálikteriniń ıelerine júkteledi.
29. Elektrondyq qujattardy saqtaý kezinde elektrondyq qujattardyń jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń tıisti ashyq kiltterin baılanystyrý (úılestirý) qamtamasyz etiledi.
Elektrondyq qujattar muraǵattary ruqsatsyz enýden jáne abaısyzda joıýdan jáne (nemese) burmalanýdan qorǵalýǵa jatady.
30. EQABJ-ge qatysýshylar EQABJ derekqoryndaǵy eseptik derekterdi ruqsatsyz enýden jáne abaısyzda joıylýdan jáne (nemese) burmalaýdan qorǵaýdy qamtamasyz etedi, sondaı-aq tıisti memlekettik organdardyń elektrondyq qujattarynyń rezervtik kóshirmelerin jasaýdy qamtamasyz etedi.
Aqparattyq júıelerde, onyń ishinde elektrondyq qujattar muraǵattaryndaǵy aqparatty (elektrondyq aqparattyq resýrstardy), elektrondyq sıfrlyq qoltańbany qalyptastyrý jáne tekserý (elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń, krıptografııalyq kiltterdiń quraldary) úderisin iske asyratyn aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldaryn qorǵaýdy aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy ýákiletti organnyń normatıvtik quqyqtyq aktilerinde belgilegen tártippen EQABJ-ny paıdalanatyn uıymmen birlesip, EQABJ qatysýshylary júzege asyrady.
31. Isterdiń bar bolýy men jaı-kúıin tekserý muraǵattar men qujattardy basqarýdyń ýákiletti organynyń normatıvtik quqyqtyq aktisimen retteledi.
2.1 EQABJ-de eletrondyq jáne qaǵazdaǵy qujattardy paıdalaný tártibi men araqatynasy
32. Elektrondyq qujattyń elektrondyq túrdegi kóshirmeleri bolmaıdy.
33. Ister nomenklatýrasynda usynylǵan qujattyń nysany tirkeledi: aqparat jetkizgishi kórsetilgen elektrondyq nemese qaǵazdaǵy.
34. Esepteý tehnıkasynyń quraldarynan elektrondyq qujattyń túpnusqasynyń derekterin shyǵarý arqyly alynǵan qaǵaz jetkizgishtegi qujat elektrondyq sıfrlyq qoltańbamen kýálandyrylǵan elektrondyq qujatqa sáıkes keletin bolady jáne osy qujatty (budan ári – elektrondyq qujattyń qaǵazdaǵy kóshirmesi) kýálandyrýǵa ókilettiligi bar adam kýálandyrady. Bul rette qaǵaz jetkizgishtegi qujat qosymsha quraldar men ádisterdi paıdalanbaı qabyldaý úshin qoljetimdi túrde tıisti elektrondyq qujattyń mazmunyn beıneleıdi.
35. Elektrondyq qujattyń qaǵazdaǵy kóshirmesi bastapqy qujat elektrondyq qujat bolyp tabylatyndyǵy jáne elektrondyq qujatty kýálandyrǵan adamnyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasyn tekserý rásiminiń nátıjesi týraly málimetter túsirilgeni kórsetile otyryp, kýálandyrylady. Qaǵaz jetkizgishtegi elektrondyq qujattyń kóshirmesin kýálandyrý jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańbany tekserý nátıjesi týraly aqparatty túsirý úshin «* * * Elektrondyq qujattyń kóshirmesi durys.» * degen mátini jáne kýálandyrýshy adamnyń qoltańbasy úshin jol bar mórtaban paıdalanylady.
Elektrondyq sıfrlyq qoltańbany tekserý nátıjesi teris bolǵan jaǵdaıda «? ? ? Elektrondyq qujattyń kóshirmesi durys emes.»** degen mátini jáne kýálandyrýshy adamnyń qoltańbasy úshin jol bar mórtaban paıdalanylady.
36. Qaǵazdaǵy qujattardyń elektrondyq kóshirmesin kýálandyrý ókilettigine EQABJ-da qaǵazdaǵy qujattardyń elektrondyq kóshirmelerin jasaýǵa jaýapty retinde aıqyndalǵan tulǵalar ıe, sondaı-aq bul is-qımyldar EQABJ-ǵa qatysýshylardyń normatıvtik quqyqtyq aktilerimen bekitilip bekitilgen.
37. Elektrondyq qujattyń qaǵazdaǵy kóshirmesi mynalardy qamtıdy:
1) qujattyń mátini;
2) elektrondyq qujatty kýálandyrǵan adamnyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasyn tekserý rásiminiń nátıjeleri kórsetilgen «Elektrondyq qujattyń kóshirmesi» mindetti belgisi;
3) ol alynǵan aqparattyq júıeniń ataýy;
4) qaǵazdaǵy kóshirmeniń jasalǵan kúni;
5) «* * * Elektrondyq qujattyń kóshirmesi durys. _____ paraq» degen mórtaban jáne kýálandyrýshynyń qoly nemese «? ? ? Elektrondyq qujattyń kóshirmesi durys emes. _____ paraq.» degen mátini bar mórtaban.
2.2. EQABJ-da elektrondyq sıfrlyq qoltańbany paıdalaný tártibi
38. :
1) EQABJ-ge qatysýshylar elektrondyq qujattardyń túpnusqalyǵyn jáne tutastyǵyn:
1) EQABJ-de elektrondyq sıfrlyq qoltańbany qalyptastyrý jáne tekserý úderisiniń iske asyratyn (elektrondyq sıfrlyq qoltańba quraldary), Qazaqstan Respýblıkasynyń tehnıkalyq retteý salasyndaǵy zańnamasynda belgilengen tártippen sáıkestikti rastaý rásiminen ótken aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldaryn yqpaldastyrý;
2) elektrondyq qujattarǵa qol jetkizý quqyqtaryn shekteýdi qadaǵalaý jolymen qamtamasyz etedi.
39. EQABJ-ǵa qatysýshylar:
1) aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldarymen jumys isteý úderisinde ózderine belgili bolǵan qyzmettik aqparatty qupııa saqtaýy;
2) elektrondyq sıfrlyq qoltańba quraldary (aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldary) jabyq (qupııa) kiltteriniń mazmunyn qupııa saqtaýy;
3) túıindi aqparatty jetkizgishterdiń jáne osy aqparatty jetkizgishter beretin elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń kiltteri týraly basqa da qujattardyń saqtalýyn qamtamasyz etýi;
4) etalondyq ýaqytpen derbes kompıýterlerde ýaqytty úndestirýdi júzege asyrýy;
5) derbes kompıýterlerde aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldaryn paıdalaný erejelerine sáıkes elektrondyq sıfrlyq qoltańba quraldarynyń jumys isteýin buzatyn baǵdarlamalardy (onyń ishinde - vırýstar) paıdalanýdy júzege asyrmaýy qajet.
40. Elektrondyq qujattardy EQABJ-da resimdeý úshin MO KO bergen, qoldanystaǵy tirkeý kýáligi bar, elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń ashyq kiltteri sáıkes keletin elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń jabyq (qupııa) kiltteri ǵana paıdalanylady.
41. Elektrondyq sıfrlyq qoltańbany EQABJ-da qoldaný tártibi mynalardan turady:
1) elektrondyq qujatqa qol qoıý úshin elektrondyq sıfrlyq qoltańbany qalyptastyrý:
ózderiniń ókilettikteri sheginde ózderi shyǵaratyn elektrondyq qujattardy kýálandyrý kezinde memlekettik organdardyń laýazymdy adamdarynyń bir nemese birneshe elektrondyq sıfrlyq qoltańbalaryn;
qujattamalyq qamtamasyz etý bólimshesi qyzmetkeriniń bir elektrondyq sıfrlyq qoltańbasyn paıdalanyp júzege asyrylady;
2) ózderiniń ókilettikteri sheginde ózderi shyǵaratyn elektrondyq qujattardy kýálandyrý kezinde memlekettik organdardyń laýazymdy adamdarynyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbalaryn qalyptastyrý tártibi;
óz ókilettigi sheginde ózderi shyǵaratyn elektrondyq qujattardy kýálandyrý kezinde memlekettik organnyń laýazymdy adamy qujat mátininiń túpnusqalyǵy men tutastyǵyn qamtamasyz etetin elektrondyq sıfrlyq qoltańbany qoldanyp, qujattyń mátinin (salynǵan faıldardy) tirkegenge deıin ony kýálandyrady (qol qoıady);
ózderiniń ókilettikteri sheginde ózderi shyǵaratyn elektrondyq qujattardy kýálandyrý kezinde memlekettik organnyń laýazymdy adamynyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasyn qalyptastyrý (birinshi elektrondyq sıfrlyq qoltańba) elektrondyq sıfrlyq qoltańbany qalyptastyrý jáne tekserý úderisiniń iske asyratyn aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldary (elektrondyq sıfrlyq qoltańba quraldary), aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldarynyń aqparatty kiltti túıindi jetkizgishi jáne MO KO-da alynǵan tirkeý kýáligi paıdalanyla otyryp júzege asyrylady.
3) elektrondyq qujatty memlekettik organdar arasynda jiberý úshin qujattamalyq qamtamasyz etý bólimshesi qyzmetkeriniń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasyn paıdalaný tártibi:
qujattamalyq qamtamasyz etý bólimshesi qyzmetkeriniń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasymen elektrondyq tirkeý kartochkasy (BEQAJ-da taǵaıyndalǵan biregeı sáıkestendirýshi, qujattyń kúni, qujattyń avtory jáne memlekettik organnyń laýazymdy adamy elektrondyq sıfrlyq qoltańbamen kýálandyrǵan elektrondyq qujat) kýálandyrylady (qol qoıylady).
qujattamalyq qamtamasyz etý bólimshesiniń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasyn qalyptastyrý elektrondyq sıfrlyq qoltańbany qalyptastyrý jáne tekserý úderisiniń iske asyratyn aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldary (elektrondyq sıfrlyq qoltańba quraldary), kiltti jetkizgish jáne MO KO-da alynǵan tirkeý kýáligi paıdalanyla otyryp júzege asyrylady.
42. Elektrondyq qujattyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasy qalyptastyrylǵan kún elektrondyq qujat jasalǵan kún bolyp sanalady.
2.3. EQABJ-nyń aqparattyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý
43. EQABJ-ny apparattyq-baǵdarlamalyq, telekommýnıkasııalyq qamtamasyz etýdiń aqparattyq qaýipsizdigi Qazaqstan Respýblıkasynyń aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy normatıvtik quqyqtyq aktilerimen reglamentteledi.
EQABJ-nyń, memlekettik organdardyń biryńǵaı kóliktik ortasynyń, MO KO-nyń jumys isteýi jáne EQABJ-ǵa qatysýshylardyń tizbesi men olardyń mindetteri jáne jaýapkershiligi aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi birlesken jumystardy oryndaýǵa tapsyrys berýshi uıym, memlekettik organdar jáne paıdalanýshy uıym (oryndaýshy uıymdar) arasyndaǵy sharttarǵa sáıkes aıqyndalady jáne aqparattyq qaýipsizdik talaptary oryndala otyryp júzege asyrylady.
44. Elektrondyq sıfrlyq qoltańbany qalyptastyrý jáne tekserý úderisin iske asyratyn aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldary olardy paıdalaný qujattamasy men paıdalaný erejelerine qatań sáıkestikpen paıdalanylady.
45. Memlekettik qupııalardy quraıtyn málimetterdi qamtıtyn qujattar EQABJ arqyly qabyldanbaıdy, óńdelmeıdi, saqtalmaıdy jáne berilmeıdi.
3. Uıymdardaǵy elektrondyq qujat aınalymynyń tártibi
46. Uıymdarda elektrondyq qujat aınalymyn uıymdastyrý úshin mynadaı fýnksııalardy oryndaýdy qamtamasyz etetin elektrondyq qujat aınalym júıesi paıdalanylady:
1) elektrondyq qujatty osy elektrondy qujat úshin belgilengen formatta qalyptastyrý (jasaý);
2) elektrondyq qujattardy esepke alý (kiris jáne shyǵys elektrondyq qujattardy tirkeý);
3) elektrondyq qujattarmen ujymdyq jumys (jasaý, tirkeý, paıdalaný, berý jáne saqtaý kezinde);
4) elektrondyq qujattardyń oryndalýyn baqylaý;
5) elektrondyq qujatty izdestirý;
6) elektrondyq qujattardy muraǵattardy jáne qujattamany basqarýdyń ýákiletti organy belgilegen merzimde saqtaý.
47. Elektrondyq qujat eki bólikten turady: mazmundy jáne derektemelik.
Derektemelerdi paıdalaný muraǵattardy jáne qujattamany basqarýdyń ýákiletti organy belgilegen memlekettik jáne memlekettik emes uıymdardaǵy qujattaý jáne qujattamany basqarýdyń úlgi erejesine sáıkes qujattyń túrine qaraı aıqyndalady.
48. Uıymdar arasynda elektrondyq qujattarmen almasqan kezde mindetti derektemelerdiń tizbesi men elektrondyq qujattyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasyn paıdalaný tártibi «Elektrondyq qujat jáne elektrondyq sıfrlyq qoltańba týraly» Qazaqstan Respýblıkasynyń 2003 jylǵy 7 qańtardaǵy Zańynyń, muraǵattardy jáne qujattamany basqarýdyń ýákiletti organy belgilegen memlekettik jáne memlekettik emes uıymdardaǵy qujattaý jáne qujattamany basqarýdyń úlgi erejesin, sondaı-aq memlekettik standarttardyń normalary saqtala otyryp, Qazaqstan Respýblıkasynyń 27.12.1994 j. № 269-HIII Azamattyq kodeksine sáıkes mámilelerdiń jazbasha nysandarymen belgilenedi.
3.1 Uıymdardyń elektrondyq qujat aınalymy júıelerindegi elektrondyq jáne qaǵazdaǵy qujattardy paıdalaný tártibi jáne araqatynasy
49. Elektrondyq qujattyń elektrondyq túrdegi kóshirmeleri bolmaıdy.
50. Ister nomenklatýrasynda usynylǵan qujattyń nysany tirkeledi: aqparat jetkizgishi kórsetilgen elektrondyq nemese qaǵazdaǵy.
51. Elektrondyq túrde bolatyn qujattardy saqtaý merzimin muraǵattardy jáne qujattamany basqarýdyń ýákiletti organy aıqyndaıdy.
52. Elektrondyq qujattar elektrondyq qujattardaǵy qalyptastyrylǵan elektrondyq sıfrlyq qoltańbalardyń bir mezgilde saqtalýyn qamtamasyz ete otyryp, qalyptastyrylǵan, jóneltilgen nemese alynǵan nysanda (salynǵan faıldarǵa qatysty) saqtalady.
53. Elektrondyq qujattardy saqtaý tıisti elektrondyq tirkeý baqylaý kartochkalaryn, elektrondyq derekqordy, paıdalanylǵan elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń ashyq kiltteri (elektrondyq sıfrlyq qoltańbanyń tirkeý kýálikteri) men elektrondyq qujattardyń elektrondyq sıfrlyq qoltańbasyn qalyptastyrý jáne tekserý úderisin iske asyratyn baǵdarlamalardy saqtaýmen birge júredi.
54. Saqtaý merzimi 5 jyldan asatyn elektrondyq qujattardyń qaǵazdaǵy túpnusqa qujattary bolady.
Uıymdar muraǵattar men qujattamalardy ýákiletti memlekettik basqarý organymen kelisilgen qujattardy saqtaýdyń merzimderin kórsetýmen tek qana elektrondyq túrde olardyń qyzmetin kórsetetin qujattardyń tizbesin ázirleıdi jáne ister nomenklatýrasynda qujattardyń túrlerin kórsetedi.
55. Elektrondyq qujattyń qaǵazdaǵy qujattyń tupnusqasyna sáıkestigine jóneltýshi uıym jaýapty bolady.
3.2 Uıymdardyń elektrondyq qujat aınalymy júıesiniń aqparattyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý
56. Uıymdardyń elektrondyq qujat aınalymyn apparattyq-baǵdarlamalyq, telekommýnıkasııalyq qamtamasyz etýdiń aqparattyq qaýipsizdigi Qazaqstan Respýblıkasynyń aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy normatıvtik quqyqtyq aktilerimen reglamentteledi.
57. Aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraly olardy paıdalaný qujattamasy men paıdalaný erejelerine sáıkes túrde qatań paıdalanylady.
_______________
* Elektrondyq sıfrlyq qoltańbany tekserý rásiminiń oń nátıjesi aıqyndalady
** Elektrondyq sıfrlyq qoltańbany tekserý rásiminiń teris nátıjesi aıqyndalady