Almaty, 2011 jylǵy 29 naýryz
ESKERTKISh MONETALARDY AINALYSQA ShYǴARÝ TÝRALY
«Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly» 1995 jylǵy 30 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń № 2155 Zańyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki 2011 jylǵy 29 naýryzda «Ǵarysh» monetalar serııasynan «Tuńǵysh ǵaryshker» - nomınaly 500 teńgelik «proof» sapasymen bıkolorly jáne nomınaly 50 teńgelik neızılber qospasynan, «Shyǵys kúntizbesi» monetalar serııasynan «Qoıan jyly» nomınaly 500 teńgelik «proof» sapasymen kúmisten jáne altynnan jasalǵan, Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń 10 jyldyǵyna arnalǵan nomınaly 500 teńgelik «proof» sapasymen kúmisten jasalǵan eskertkish monetalardy aınalysqa shyǵarady.
«Tuńǵysh ǵaryshker» monetalarynyń sıpattamasy
Neızılber qospasynan jáne bıkolorly monetalardyń ekeýiniń de bet jáne syrt jaqtaryndaǵy sýretteri birdeı. «Proof» sapasymen jasalǵan bıkolorly monetadaǵy beıne aına tárizdi betke ornalastyrylǵan.
Bıkolorly (qurama) monetanyń pishini sheńber tárizdes, konsentrasııaly túrde ornalasqan saqına jáne dıskiden turady. Monetanyń ishki dıski kúmisten, syrtqy saqınasy tantaldan jasalǵan.
Monetalardyń bet jaǵyna (aversine) ortada adam men ǵalamnyń birligin, ótken kún men búginginiń baılanysyn bildiretin kompozısııa beınelengen. Oń jaq bóliginde monetanyń nomınaly (bıkolorly monetada «500 TEŃGE», neızılber qospasynan jasalǵan monetada «50 TEŃGE») ornalasqan. Nomınaldan tómen Qazaqstan teńge saraıynyń taýar belgisi bar (bıkolorly monetada eki jolǵa ornalastyrylǵan jáne moneta daıyndalǵan metaldy, onyń synamyn jáne massasyn bildiretin «Ag 925 16,7 gr. Ta 24 gr.» degen jazba). Monetany aınaldyra memlekettik tilde «QAZAQSTAN RESPÝBLIKASY» jáne aǵylshyn tilinde «REPUBLIS OF KAZAKHSTAN» degen sózder jazylǵan.
Monetalardyń syrt jaǵynda (reversinde) ortada ǵaryshqa ushqanyna 2011 jyly 50 jyl tolatyn tuńǵysh ǵaryshker Iý.A. Gagarınniń beınesi. Sol jaq bóliginde – «Vostok» jer serigi kemesiniń sýreti Jer sharyn qorshaǵan orbıtada beınelengen, ǵaryshqa Jerden tuńǵysh ret adam ushyrylǵan jyldy jáne monetanyń soǵylǵan jylyn bildiretin «1961-2011» degen jazý bar. Aınaldyra memlekettik tilde «TUŃǴYSh ǴARYShKER» degen jazý, Iý.A.Gagarınniń qoltańbasynyń beınesi jáne orys tilinde «PERVYI KOSMONAVT» degen jazba.
Monetanyń bet jaǵyndaǵy jáne syrt jaǵyndaǵy beıneler jáne jazbalar bederlengen.
Eskertkish monetalar:
1) bıkolorly oryndalǵan, massasy 24 gramm tantaldan saqına, dıskisi 925/1000 synamdy kúmisten, massasy 16,7 gramm, dıametri – 38,61mm., «rroof» sapasymen jasalǵan, taralymy – 5 myń dana. Qyry (gýrty) bederli;
2) aq tústi «neızılber» qospasynan jasalǵan, dıametri – 31 mm., massasy – 11,17 gramm, taralymy – 50 myń dana, qyry (gýrty) bederli.
«Qoıan jyly» monetalarynyń sıpattamasy
Monetalardyń pishini on eki qyrly. Kúmisten jáne altynnan jasalǵan monetalardyń ekeýiniń de bet jáne syrt jaǵyndaǵy sýretteri birdeı.
Monetalardyń bet jaǵynda (aversinde) ortalyq bóliginde aspan áleminiń juldyzdar kartasy juldyzdarynyń mıfologııalyq sımvoldary beınelengen jáne moneta daıyndalǵan metaldy, onyń synamyn jáne massasyn bildiretin jazba (kúmisten jasalǵan monetada - «Ag 925 31,1 gr.», altynnan jasalǵan monetada – «Au 999 7,78 gr.») ornalastyrylǵan. Monetanyń jıegin aınaldyra jalpaq kúńgirt jıek júrgizilgen, onyń ústine aınaldyra monetanyń nomınalyn bildiretin «500 TEŃGE» degen oıyńqy jazýy bar qaýsyrma, memlekettik tilde «QAZAQSTAN RESPÝBLIKASY», aǵylshyn tilinde «REPUBLIC OF KAZAKHSTAN» degen oıyńqy jazý jáne kúnniń stıldendirilgen beınesi ornalastyrylǵan.
Monetalardyń syrt jaǵynda (reversinde) ortalyq bólikte shyǵys kúntizbesi boıynsha 2011 jyldyń sımvoly – qoıan beınelengen. Qoıannyń ústinde Qazaqstan teńge saraıynyń taýar belgisi ornalastyrylǵan. Monetanyń jıegin aınaldyra jalpaq kúńgirt jıek júrgizilgen, onyń ústine aınaldyra monetanyń soǵylǵan jylyn bildiretin «2011» degen oıyńqy jazýy bar qaýsyrma, memlekettik tilde «ShYǴYS KÚNTIZBESI», orys tilinde «VOSTOChNYI KALENDAR» jáne aǵylshyn tilinde «ORIENTAL CALENDAR» degen oıyńqy jazý ornalastyrylǵan. Kúńgirt jıektiń ishki jaǵynda shyǵys kúntizbesiniń qalǵan on bir sımvoly ornalastyrylǵan.
Monetalardyń bet jaǵyndaǵy jáne syrt jaǵyndaǵy sýretter jáne jazbalar bederlengen.
Eskertkish monetalar:
1) 925 synamdy kúmisten jasalǵan, massasy 31,1 gramm, sıpattalǵan sheńber dıametri – 38,61mm, daıyndalý sapasy – «proof», taralymy - 5 myń dana, qyry (gýrty) tegis, bedersiz, jazýy joq;
2) 999 synamdy altynnan jasalǵan, massasy 7,78 gramm, sıpattalǵan sheńber dıametri – 21,87 mm, daıyndalý sapasy – «proof», taralymy – 3 myń dana, qyry (gýrty) tegis, bedersiz, jazýy joq.
ShYU 10 jyldyǵyna arnalǵan monetanyń sıpattamasy
Monetanyń bet jaǵynda (aversinde) joǵary bóliginde bes qabattap buralǵan segiz buryshty órnekti rozetkamen kómkerilgen Qazaqstan Respýblıkasynyń eltańbasy beınelengen jáne memlekettik tilde «QAZAQSTAN ULTTYQ BANKI» degen jazý bar. Tómengi bóliginde – monetanyń nomınalyn bildiretin «500 TEŃGE» degen jazý. Nomınaldyń sol jaǵynda Qazaqstan teńge saraıynyń taýar belgisi jáne monetanyń massasyn bildiretin «31,1 gr.» degen jazý, oń jaǵynda – moneta daıyndalǵan metaldy jáne onyń synamyn bildiretin «Ag 925» degen jazý bar. Monetany aınaldyra monshaq tárizdes jıek júrgizilgen.
Monetanyń syrt jaǵynda (reversinde) ortalyq bóliginde Shanhaı yntymaqtastyq uıymynyń emblemasy ornalasqan. Aınaldyra memlekettik tilde «ShANHAI YNTYMAQTASTYQ UIYMYNA 10 JYL» degen jazý jáne ShYU qurylǵan jyldy jáne monetanyń soǵylǵan jylyn bildiretin «2001-2011» degen jazý bar.
Monetanyń bet jáne syrt jaǵyndaǵy beıneler men jazýlar bederlengen.
Moneta 925 synamdy kúmisten jasalǵan, massasy – 31,1 gramm, dıametri – 38,61mm, «proof» sapasymen daıyndalǵan, taralymy – 4 myń dana, qyry (gýrty) bederli.
Nomınaldary 500 teńgelik jáne 50 teńgelik eskertkish monetalar Qazaqstan Respýblıkasynyń búkil aýmaǵynda kórsetilgen qunymen tólemniń barlyq túrleri boıynsha, sondaı-aq shottarǵa, salymdarǵa, akkredıtıvterge esepteý úshin jáne aýdarym jasaý úshin qabyldanýǵa mindetti, Qazaqstan Respýblıkasynyń barlyq bankterinde shekteýsiz usaqtalady jáne aıyrbastalady.
Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń osy resmı habarǵa túsiniktemesi
«Ǵarysh» serııasynan «Tuńǵysh ǵaryshker» eskertkish monetalary ǵaryshty zertteý jáne ǵalamnyń qupııalaryn ıgerý tarıhyndaǵy aıtýly oqıǵalarǵa arnalǵan serııany jalǵastyratyn kúmisten/tantaldan jasalǵan monetalardyń jáne neızılber qospasynan jasalǵan monetalardyń altynshy juby bolyp tabylady.
1961 jylǵy 12 sáýirde Keńes Sovettik Sosıalıstik Respýblıkalar Odaǵynyń azamaty ushqysh maıor GAGARIN Iýrıı Alekseevıch «Vostok» jer serigi kemesinde álemde tuńǵysh ret ǵaryshqa ushty. Moneta osy oqıǵanyń 50 jyldyǵyna arnalǵan.
Eskertkish bıkolorly (qurama) moneta áýeǵarysh ónerkásibinde keńinen paıdalanylatyn metall - tantaldy qoldana otyryp daıyndaldy.
«Qoıan jyly» eskertkish kúmis jáne altyn monetalar «Shyǵys kúntizbesi» jańa monetalar serııasyn ashady. Shyǵys kúntizbesi boıynsha 2011 jyldyń 3 aqpanynan bastap Qoıan jyly kirdi.
Eskertkish monetalardy «Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Qazaqstan teńge saraıy» sharýashylyq júrgizý quqyǵy bar respýblıkalyq memlekettik kásiporny daıyndaǵan.
Monetalardyń dızaıny Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2003 jylǵy 25 qyrkúıektegi № 1193 Jarlyǵymen bekitilgen Qazaqstan teńgesi – ulttyq valıýta banknottary men monetalary dızaınynyń tujyrymdamasyna sáıkes ázirlengen.
«Proof» sapasymen jasalǵan eskertkish kúmis monetalar kolleksııalyq quny boıynsha satýǵa arnalǵan. Olar kádesyılyq oraýmen shyǵarylady jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń memlekettik, orys jáne aǵylshyn tilderindegi nómirlik sapa sertıfıkatymen jabdyqtalǵan.
Neızılber qospasynan jasalǵan eskertkish monetalardyń árqaısysynan bir myń danadan arnaıy plastıkalyq termovakýýmdy oraýmen satýǵa arnap shyǵaryldy.
Monetalardy Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń barlyq fılıaldarynda, Almaty qalasynda myna meken-jaı boıynsha satyp alýǵa bolady: Panfılov kóshesi, 98. Anyqtama úshin telefony (727) 273-83-98.