Shymkent Táshenovti umytpaıdy

Shymkentte ótken bir arqaly jıynda ataqty Baýyrjan Mo­mysh­uly ózin keý-keýlegen topqa eleýsizdeý otyrǵan Jumabek Táshenovti kór­setipti. “Bile bilseńder, tóbe­lerińe kóte­retin azamattaryńyzdyń biri – osy Jumabek Táshenov. Qazaq ultynyń bolashaǵy, jeriniń tu­tastyǵy úshin basyn báıgege tikken, qyzmetinen namysyn bıik qoıǵan ardaǵyń osy”, degen sóz aıtypty. Batyrlar bir-biriniń baǵasyn biledi ǵoı. Jumabek Táshenov Baýkeńder sııaqty el basyna kún týǵanda qan maıdanda etigimen sý keshpegenimen, beıbit ómirdegi sura­pyl aıqasty júreginen ótkizgen adam. Sol Jumabek Táshenovke, ult ardaǵyna Shymkentte J.Táshenov kóshesi men Beket batyr kóshesiniń qıylysynda eskertkish orna­tyl­dy. Ult úshin jasalǵan erlik umytyl­maq emes. Eskertkish gúl shoǵyna toldy. Jaqsy estelikter aıtyldy. Saltanatty keshti J.Táshenovtiń nemere inisi, S.Raqymov atyndaǵy áskerı mektep ınternatynyń dı­rek­tory, polkovnık Ulyqpan Báshe­nov júrgizdi. Eskertkishtegi shy­myl­dyqty mılısııa general-maıo­ry, búginde derbes zeınetker Qu­lah­met Qalmenov, Jumabek Táshe­nov­pen zamandas, qyzmettes bolǵan qa­dir­li qarııa Áshtar Joldasov ashty. Dúnıe júzi qazaqtary qaýym­dastyǵy OQO fılıalynyń tóraǵa­sy Baıdýlla Qonysbek ult qaırat­keriniń ómiri órilgen baıandama jasady. Shymkent qalasy ákiminiń orynbasary Ba­qa­dyr Narymbetov Qazaqstannyń bes oblysyn Reseıge qosý týraly áperbaqan bastama kótergen N.Hrýshevtiń betin qaıtarǵan, ekpinin basqan Jumabek Ahmetulynyń sóı­legen sózin qaltasyna salyp júrer eken. Mundaı batyl sheshimniń jas urpaq tárbıesinde mańyzdy ekendigin, ustazdardyń shákirtterin osy eskertkish túbine ertip kelip, ashyq sabaq ótkizýi qajet ekendigin aıtty. Qazaq KSR Joǵarǵy Keńesin, keıin Qazaq KSR Úkimetin basqarǵan kezeńderde jarty álemdi bılep turǵan keńestik ımperııanyń qandy qylyshynan seskenbeı, qazaq jerin quraq kórpedeı bólshekteýine qarsy shyqqan, arystandaı aıbatty, jolbarystaı qaıratty Jumabek Táshenovti ardaqtaıyq tulǵalary­myzdy ardaqtaǵymyz kelse. Qoǵam qaıratkeri Haıdar Arys­tanbekov bir esteliginde Qazaq­stan­nyń Bostandyq aýdanynan qalaı aıy­rylyp qalǵanyn ashyna jaza­dy. О́z-aǵańdar moıny biteý dońyz minezdi Hrýshevtiń kóńilin taýyp, aýdandy ózderine qaratqanymen, J.Táshenov bastaǵan komıssııa Baǵys pen Túrkistan aýylyn 20 mln. gektar jaıylymymen saqtap qalady. Keıin Joǵarǵy Keńeske tóraǵalyq­qa kelgen Nasredınova Hrýshevpen ámpeı-jámpeı bolǵany sonshalyq­ty, saparda birge júrer eken. Ol hanym birinshi basshyǵa jaqyndy­ǵyn paıdalanyp, Maqtaaral, Kırov, Ilıch aýdandaryn О́z­bek­stanǵa berýdi suraıdy. Táshenov taǵy da keýdesin tosyp qazaq jerin qorǵaıdy. Alyp qala­dy. Alaıda, ústem bılik Tashenovti ornynan taıdyrǵan soń, ol aýdandardan da aıyrylyp qaldyq. Keıin ózbekter jarty jerdi alyp qalyp, qalǵanyn qaıtaryp berdi, deıdi Haıdar Arystanbekov. Qaısybir jyly shekaramyz belgilengende Arnasaı sý bógetiniń ba­sy­nan shý shyqqan. Erteden qazaq­tyń jeri bolyp kelgen jer kartaǵa О́zbekstandiki bolyp túsken. Sonda estigenbiz. KSRO kezinde jer belgileýge kelgen komıssııanyń janynda ózbek aǵaıyndar órip júripti. Qazaq barmaǵan. Orysqa keregi sol, Arnasaı kópiriniń ústinen túsken temir joldyń eki butyn eki jaqqa shekara etip aıyra salǵan. Nátıjesinde qazaq utyldy. Sý qulaǵy ózbekte qaldy. Alashapqyndatyp júrip, óz jerimizdi qaıtarǵandaı boldyq. Táshenovterdiń keregi osyndaıda ǵoı. Shyn tarıhty oqytqyń kele me, batyr uldaryńnyń eli, jeri úshin ónegesin úıretkiń kele me, ótirik ata jarystyrǵandy qoı, Bókeıhanov­tar­dyń, Táshenovterdiń erlikterimen urpaǵyńdy oqyt. Tolyqqandy ult bolý, tórt qubylańdy túgendeý degen sol. Ishimizde qyjyldap júrgen oı edi. Teris aıtqan joq sııaqtymyz. Baqtııar TAIJAN. Shymkent.