OQO ákimi aǵyn sý máse­lesi boıynsha quryl­ǵan jumys toby­­men kezdesti

Ońtústiktiń dıqan qaýymy shilińgir shildede sý tapshylyǵynan kúıinip júredi. О́ıtkeni, ólkege keletin aǵyn sýdyń deni ózge elden bastaý alady. Máseleniń mánisi osynda jatyr. El aýzynda Myrzashól dep atalyp ketken óńirge sý aspanmen amandasqan Qyrǵyz Alataýy men Tájiktiń Pamır taýlarynan aǵyp keledi. Ortada búkil Keńester Odaǵyna maqta ósirýmen dańqy shyqqan, eńkeıgen qart, ashamaıǵa mingen balasyna deıin eńbekqor О́zbekstan tur. Maqtaaral aýdanyna «Dostyq» kanaly arqyly ke­letin sýdyń mólsheri eki res­pýb­lıka tarapynan shotqa qaǵy­lyp, eseptelgenimen sý mólsher­degideı berilmeıdi. О́zbek dı­qandary kóz aldynda mol sý aǵyp jatqannan keıin óz alqabyna jyryp alyp qala beredi. Árıne, sodan soń maqtaaraldyq dıqandar mazasyzdanady. «О́zenniń basynda otyrǵandar sý, sońynda otyrǵandar ý ishedi» degen qanatty sóz osyndaıdan qalǵan. Maqtalyǵy jáne kókónisi kúnge kúıip, solyp bara jatqan soń dıqandardyń az sýǵa talasyp, ketpendesip qalatyn oqıǵalary jıilep ketken edi. Endi, osy shetin máseleniń sheshimi tabyla bastaǵan syńaıly. Jaqynda Ońtústik Qazaq­stan oblysynyń ákimi Jan­seıit Túımebaev aǵyn sý máse­lesi boıynsha Qazaqstan men О́z­bekstan arasynda quryl­ǵan memleketaralyq jumys toby­­nyń ókilderimen kezdes­ti. Ekijaqty kezdesýge Qazaq­stan Respýb­lıkasy Aýyl sharýa­shy­lyǵy mınıstriniń orynbasary E.Ny­sanbaev, osy mınıstr­lik­tiń Sý resýrstary komıte­tiniń tór­aǵasy I.Ábishev, О́zbek­stan Res­pýblıkasy Aýyl sha­rýa­shylyǵy jáne sý resýrs­tary mınıstriniń orynbasary Sh.Hamraev, О́zbek­stan Respýblıkasy «Gosvod­hoz­nad­zor» memlekettik ınspeksııa­synyń bastyǵy N.Ernazarov bastaǵan resmı ókilder qatysty. Kezdesý barysynda sóz alǵan oblys ákimi bul basqosý kórshiles jatqan eki memleketke de tıimdi bolatynyna senim bildirdi. – Eki el arasyndaǵy ynty­maq­tastyqty arttyrýda jáne saýda aınalymyn jaqsartýda biz áriptestik baılanysty nyǵaı­typ kelemiz. Bul úlken mańyz­ǵa ıe másele. Men jýyrda El­basynyń qabyldaýynda bolyp, onda О́zbekstanmen baılanys­ymyzdyń jaı-kúıi jóninde baıan­dadym. Elbasy bastamamyzdy qoldaıtyndyǵyn aıtyp, shekaralas aımaq retinde kórshi elmen tyǵyz baılanysta jumys isteýimizge keńes berdi. Osy oraıda, biz saýda-ekonomıkalyq, gýmanıtarlyq baılanystardy odan ári nyǵaıta túsýimiz qajet. Bul rettegi qarym-qatynasqa eki tarap ta qyzyǵýshylyq tanytyp otyrǵany qýantady. Eki taraptyń birlesip sheshýge tıisti máseleleri jeterlik. Búgingi jumys tobynyń kezdesýinde qaralatyn sý resýrs­taryn ıgerý, aǵyn sý men taza aýyz sý máseleleri oń sheshimin tabatynyna senimdimin, – dedi Janseıit Túımebaev. Jıynda sóz alǵan О́zbekstan Respýblıkasynyń Aýyl sharýa­shylyǵy jáne sý resýrstary mınıstriniń orynbasary Shav­kat Hamraev eki el arasyn Syrdarııa ózeni baılanystyryp otyrǵanyn jetkizip, ózara yntymaqtastyqty damytýǵa qos el de múddeli ekendigin aıtty. – Aǵyn sýdy ıgerý, sý tasqy­ny­nyń aldyn alý eki tarapqa da ortaq másele. Sondyqtan osy túıt­kil­derdi birlese sheshýde bar múm­kin­dikti paıdalanýymyz qajet. Bú­gingi kezdesýimizdiń mańyzdy­lyǵy da erekshe. Eki el ara­syn­daǵy qarym-qatynas bu­dan da alǵa ilgerileı beretin­digine senimdimin, – dedi Sh.Hamraev. Elimizdiń Aýyl sharýa­shy­lyǵy mınıstrligi Sý resýrs­tary komıtetiniń tóraǵasy Is­lam Ábishevtiń osy jıynda aıt­qan pikiri О́zbekstan men Qazaq­stan arasyndaǵy «Dostyq» kanaly­nyń sýyn teńdeı bólýmen máse­leniń bitpeıtindigin ańǵartady. Maqala basynda osy eki mem­leketke negizgi sý qory Qyr­ǵyzstan men Tájikstan taýlary­nan keletindigin aıttyq. Son­dyqtan Sý resýrstary komı­tetiniń tóraǵasynyń «Dostyq» ka­nalyna keletin sý tek О́zbek­stan memleketine baılanysty emes, eger biz kelisimge kelip, barlyǵy durys degenniń ózinde erteń jazda tájiktermen jáne qyrǵyzdarmen kelisimge kelmesek, jazda qaıtadan prob­lema bolýy múmkin», degeni qulaqqa kiredi. Endigi áńgimege sol aǵaıyndardyń da tartylýyn meńzeıdi. Islam Ábishev О́zbekstanda ótken alǵashqy jıynda transshekaralyq ózender men kanaldardy eki jaqqa da tıimdi jolmen paıdalaný jaıy qaralǵandyǵyn aıtty. Iаǵnı, alǵashqy kelissózde qos tarap «Dostyq», «Zah» jáne «Hanym» ka­nal­daryndaǵy bar sýdy sonyń boıyn­da ornalasqan sýarmaly jer­lerdiń kólemine sáıkes, teńbe-teń bólý jóninde kelisimge kelgen. Al Ońtústik óńirinde ótken kezdesýde jumys toby ókilderi trans­shekaralyq aımaqta or­na­las­qan О́gem ózeninen halyq­ty taza aýyz sýmen qamtýǵa múmkindik be­retin iri jobany iske asyrý ja­ıyn talqylady. Ekijaq­ty kelissóz oń sheshimin tapsa, 2020-2030 jyldar aralyǵynda jer asty sýy joq Saryaǵash, Qazyǵurt aýdandarymen qatar, Maqtaaral, Shardara aýdandaryn, ıaǵnı 1 mıllıonǵa jýyq turǵyndy taza aýyz sýmen qamtýǵa bolatyn megajoba qolǵa alynatyn bolady. О́zimizdiń taý silemderinen aqqan sýdan quralǵan «О́gem» ózeni О́zbekstanǵa aǵyp ótip jatyr. Bir kásipker aryndy ózenniń ıirimin bógep, shaǵyn elektr stansasyn salýdy oılastyryp júr. Eshqandaı tyńaıtqysh qal­dyqtarymen bylǵanbaǵan taýdyń taza sýy osy ózenge jaqyn otyr­ǵan aýdandardyń aýyz sý máse­lesin sheshýge sep bolar edi. Jumys toby eki memleket arasyndaǵy aǵyn sýǵa baılanys­ty máselelerdi sheshýde birtalaı ýaǵdalastyqtarǵa qol jetkizdi. Endi onyń alǵashqy nátıjesi sý asa qat jaz mezgilinde belgili bolady. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan» Ońtústik Qazaqstan oblysy