Barymyzdy baǵalaý – bolashaqty baǵamdaý

Ońtústik Qazaqstan ob­ly­synyń ákimi Janseıit Túımebaev 2016 jylǵy atqarylǵan ju­mystar boıynsha halyq aldynda esep berdi. Oblys basshysynyń halyq aldyndaǵy jyldyq esebi bıyl alǵash ret onlaın rejimde Oń­tústik Qazaqstan oblysy ákim­diginiń ontustik.gov.kz saıtynan kórsetilip, úsh mıllıonǵa jýyq halyqty qamtydy.

Dándi daqyldan rekordtyq kórsetkishke qol jetti

О́tken 2016 jyl berekeli jyl boldy, dedi oblys ákimi Janseıit Túı­mebaev. Halqymyz úshin eń uly mereke – Táýelsizdiktiń 25 jyl­dyǵy erekshe joǵary deń­geıde atalyp ótti. Elbasymyz Nursultan Ábish­uly Nazarbaevtyń kemeńger kósh­basshylyǵynyń arqasynda Qazaqstan tarıhtyń syndarly sátterinen úlken abyroımen ótti. El ekonomıkasynyń damýy eselep, halyqtyń turmys-tirshiligi túbegeıli ózgerdi. Jalaqy, jár­dem­aqy, zeınetaqy jyl saıyn ósip, áleýmettiń ál-qýaty artty. Osynyń bári Elbasymyz­dyń Qazaq­standaǵy turaqty­lyq pen tynyshtyqtyń, tatýlyq jáne el birligi jolyn­daǵy tynymsyz eńbeginiń nátı­jesi. Prezıdentimiz bıylǵy «Qazaq­stannyń Úshinshi jańǵyrýy: jahandyq básekege qabilettilik» atty Qazaqstan halqyna Jol­daý­ynda jáne Úkimettiń keńeı­tilgen otyrysynda búgin­gi jáne bolashaqtaǵy memleke­timizdiń álemdegi róli jáne orny týraly baǵyt-baǵdaryn naqty aıqyndap berdi. Osylaı degen óńir basshysy oblystaǵy atqarylǵan jumystardy sala-salaǵa bólip jiliktep berdi. Atap aıtqanda, ındýs­trııa­lyq-ınnovasııalyq damý baǵdar­lamasynyń aıasynda ótken jyly 19 joba iske qosylyp, 600-den astam jumys orny ashyldy. 2016 jyly ındýstrııalyq aımaqtarda 15 joba iske qosylyp, 6 mlrd teńge ınvestısııa tartyldy. «Bıznestiń jol kartasy – 2020» baǵdarlamasy aıasynda 303 jobaǵa qoldaý kórsetilip, 2126 jumys orny quryldy. Sońǵy jyldary oblystyń agroónerkásiptik óndirisiniń damýynda oń úrdister baıqalyp otyr. Aýyl sharýashylyǵynda jal­­py óniminiń ósý dınamı­ka­sy saq­talýda. Egin sharýashy­ly­ǵyn ár­taraptandyrý, asyl tuqymdandyrý boıynsha jumys­tar jal­ǵasyp jatyr. Bul memle­ket­tiń belsendi bıýdjettik saıasa­ty­nyń arqasynda múmkin bolyp otyr. Aýyl sharýashylyǵynyń jalpy ónim kólemi 445,0 mlrd teń­geni qurap, 2015 jyldyń sáı­kes kezeńimen salystyrǵan­da 4,9 paıyzǵa artty. «Agro­bız­nes-2020» baǵdarlamasy aıasynda 2016 jyly 26 mlrd teńge sýbsı­dııa bólinip, 43 myńnan astam aýylsharýashylyq taýar óndi­rýshilerine qoldaý kórsetildi. Al, aýylsharýashylyq daqyl­dary burnaǵy jyldan 13 myń ga artyp, 788,8 myń ga ornalastyryldy. Orta eseppen 633 myń tonna dándi daqyldar jınalyp, 2015 jylmen salystyrǵanda 8,9 paı­yzǵa artty. Ortasha túsim­diligi gektaryna 25,1 sentnerdi qurap Qa­zaqstan táýelsizdigi kezeńindegi eń úlken kórsetkishke qol jetki­zildi. Oblys ákimi óńirde kókó­nis, baý-baqsha, jemis-jıdek daqyl­dary jáne júzim ónimdiligine óndiriske ıntensıvti baýlardyń arqasynda qol jetkizilgendigin atap ótti. Tamshylatyp sýarý ádisiniń kólemi 51 myń gektarǵa kóbeıip, res­pýb­lıka boıynsha úlesi 73 pa­ı­­yzǵa jetse, jylyjaılar kó­le­mi 1123 gektar quraǵan. Eger osy­­­ny respýblıkalyq kólemge sha­­ǵar bolsańyz 80 paıyzdan asady. Tek, jylyjaılardan ǵana 160 tonna ónim jınalǵan. Elbasynyń tapsyrmasyna sáıkes «Aýylsharýashylyq kooperatıvteri týraly» zańdy nátıjeli iske asyrý maqsatynda kooperatıvterdi qurý jumystary júıeli júrgizilýde. Búgingi kúni jańadan 17 myńnan astam usaq sharýashylyqtardy biriktiretin 242 kooperatıv quryldy. Sonymen qatar, oblysta qury­lys jumystarynyń kólemi 211,9 mlrd teńgeni qurap, 2,3 paıyz­ǵa ósti. Jyl basynan 530 myń sharshy metr turǵyn úı paıdalanýǵa berildi. Densaýlyq saqtaý salasynda – 4, bilim salasynda – 39, má­de­nıet salasynda – 8, sport sala­synda 2 nysan paıdalanýǵa berildi. «Jumyspen qamtýdyń jol kartasy-2020» baǵdarlamasy boıynsha 18,8 mlrd teńge ıge­ri­lip, nátıjesinde 72,2 myń adam qamtyldy. Al, 36,2 myń turaqty jumys orny quryldy. Sondaı-aq, 24 aýyz sý, 25 tabıǵı gaz nysandary paıdalanýǵa berilse, 640,9 shaqyrym avtomobıl joldary men eldi meken kóshelerine qurylys-jóndeý jumystary júrgizildi.

1 trln teńgeden astam ınvestısııa tartyldy

Elbasy bıylǵy jylǵy Qa­zaqstan halqyna Joldaýynda jańa ındýstrııalar qurýmen qatar dástúrli bazalyq salala­ry men ónerkásiptiń basym sa­la­laryndaǵy básekege qabilet­ti eksportqa baǵyttalǵan óndiris­terdi qura otyryp, óndiris­ti damytý mindetterin qoıyp otyr, dedi ákim. Osy baǵyt­taǵy jumysty jandandyrý maqsatynda, oblystyń Indýs­trııalandyrý kartasy aıasynda 2017-2020 jyldary 91 joba, onyń ishinde 2017 jyly 20 jobany iske asyrý josparlanýda. Nátıjesinde oblys ekonomıkasyna 1 trln teńgeden astam ınvestısııa tartylady. Kásipkerlikti qoldaý maqsa­tynda «Nátıjeli jumyspen qamtý jáne jappaı kásipkerlikti damytý» baǵdarlamasy aıasynda 2017 jylǵa jalpy 3,1 mlrd teńge bólinip, 400-ge jýyq joba qarjylandyrylmaq. Ná­tı­jesinde 1 myńnan astam jumys orny qurylady dep kútilýde.

«Jaqsy ákimniń kelgenin gaz kelgende bilersiń»

Oblys ákiminiń esebinen keıin suraq-jaýapqa kezek beril­gen. Keıingi jyldary baıqal­ǵan bir jaqsy qasıet, buryny­raq­taǵydaı árkim óz basynyń qamyn kúıttep ketpeıdi. Halyq sany jyl saıyn jedel ósip jatqan ob­lysqa balabaqsha, mektep, em­hana kerek. О́zinde mol sý qory, elektr qýaty bolmaǵannan keıin bul máseleler de ózekti sanalady. Alty alashqa dańqy taraǵan Otyrar aýdanda kógildir otyn joq. Osy jaı­ynda sóz qozǵaǵan halyq aqy­ny Áselhan Qalybekova «biz­diń aýyldyń kelinderi «Jaqsy kúnniń kel­genin jaz kelgende bilersiń, Jaqsy ákimniń kelgenin gaz kelgende bilersiń», dep ázildeı otyryp, Otyrarǵa qashan gaz keledi», dep bazyna aıtty. Janseıit Qanseıituly tek aǵymdaǵy jyly 57 eldi meken gazdandyrylǵanyn, búginde 1 mln 860 myń adam kógildir otyndy tutynyp otyrǵandyǵyn jetkizdi. Jalpy, 2021 jylǵa deıin is-jospar túzilgen. Sonda taǵy da 383 eldi mekenniń qoly kógildir otynǵa jetedi. Oblysta aýyz sý máselesi de ótkir kúıinde qalyp otyr. Esep berý jıynynda oblys basshysy jaqynda ótken memleketaralyq kezdesýde О́gem ózenin buryp Qazyǵurt, Saryaǵash, Maqtaaral aýdandaryndaǵy 1 mıllıonǵa jýyq halyqqa aýyz sý jetkizýge keli­simge kelgendigin aıtty. Bul, árıne, Saryaǵash sııaqty aýyz sý ornyna arasan sýyn iship otyrǵan aýdandarǵa óte qýanyshty habar boldy. Esep berý jıynynan soń jaryssózge shyqqan azamattar kóptegen máselelerdi kóterdi. Jalpy, sóz sóılegen azamattar oblys ákimi Janseıit Túı­me­baevtyń osy ýaqytqa deıin atqarǵan jumystaryna oń baǵa­syn berip, aldaǵy isterine sát­tilik tiledi. Baqtııar TAIJAN, «Egemen Qazaqstan» Ońtústik Qazaqstan oblysy