Igi izdenis

AÝYL MEN QALA MEKTEPTERINDEGI BILIM DEŃGEILERIN TEŃESTIRMEK Tehnıkanyń damýy, tehno­lo­gııanyń óristeýi bilim sala­sy­na da tyń ózgerister ákelip, oqytýdyń údemeli úderisine jol ashyp jatyr. Sonyń biri elektrondyq oqytý júıesi der edik. Otandyq bilim berýdi da­mytýdyń 2020 jylǵa deıingi mem­lekettik basym baǵyt­ta­ry­nyń biri osy elektrondyq oqy­tý jónindegi izdenis deýge bo­lady. Osy másele týraly Bilim jáne ǵylym mınıstrliginde ar­naıy brıfıng ótkizilip, oqytý­dyń jańa júıesi týraly jan-jaqty málimetter berildi. Mı­nıstrliktiń Strategııalyq josparlaý jáne aqparattyq tehnologııalar departamentiniń dı­rek­tory Nurǵalı Arshabekov­tyń aıtýyna qaraǵanda, alǵa maqsat etip qoıǵan jas urpaqqa ómirlik bilim berý qaǵıdasy oqytýdyń jańa resýrstarymen tolyqtyrylyp, jyldamdyǵy 4-10 mbıt/sek bolatyn keń jo­laq­ty ınternet arqyly iske asy­rylmaq. Iаǵnı, elektrondyq oqytý júıesin engizý arqyly oqý prosesin avtomattandyrý jáne statıstıkany, naqtylaı tús­sek elektrondyq jýrnal, kitaphana, sabaq kestesi, kúnde­lik, ata-anaǵa sms-habarlama ar­qyly málimetter berip otyrý kózdelgen. Mundaı izdenis Japonııada áldeqashan júzege as­yp, ár oqýshy jeke kompıýterdi kitappen qatar qoldaný ar­qyly elektrondyq oqýlyqty da qosa paıdalana alady eken. Bul oqýshynyń bilim alýǵa qol jetimdiligin arttyrýmen qatar, mu­ǵalimderdiń izdenisine de múm­kindik týǵyzyp, álemdik ke­ńistikke shyǵýyna jol ashady. Basty maqsatyna keletin bol­saq, mektepke deıingi, bastaýysh synyptarda oqýshylar jas erek­shelikterine qaraı oıyn túrlerimen oı-órisin keńeıtý, besinshi synyptan bastap oqý­lyqty iske qosýǵa baýlý, al jo­ǵary oqý oryndarynda bul ǵy­lymı zertteýler jasaýǵa jaǵ­daı jasaý, t.b. Árıne, mundaı álemdik isti júzege asyrýǵa daıyndyq ju­mys­tary qalaı atqarylýda degenge keler bolsaq, ol qazirden bastap qolǵa alynypty. Bul eki kezeń de júzege asyrylady. 2011-2015 jyldary keń jolaq­ty ınternetke qosylyp, on oqý­shy bir kompıýterde jumys isteıtin bolsa, 2016-2020 jyl­dary árbir oqýshyǵa jeke kompıýter qoıylady. Osy izdenis aýyl mektebi men qala mek­tebiniń arasyndaǵy alshaqtyq­ty joıa otyryp, bir deńgeıde bilim alýǵa jaǵdaı jasamaq. Qa­zirgi kezde aýyl mektepterindegi kompıýter, ınteraktıvti taq­ta­lardyń jetispeýshiligi joıyl­maq. Osy istiń normatıvtik-qu­qyqtyq bazasyn halyqaralyq standarttarǵa saı jasaý, mamandar ázirleý máselesi birinshi kezekke shyǵarylypty. Mysa­ly, tapsyrmalar men erejelerdi, standarttardy mektepke, ká­siptik bilim beretin mekemelerge, joǵary oqý oryndaryna laı­yqtaý jumysyna qarjy mo­lynan qarastyrylǵan. Mysa­ly, elektrondy oqý júıesin paı­dalaný boıynsha biliktilikti arttyrý kýrstaryna bıyl 184,8 mıllıon teńge bólinse, 5-11 sy­nyptarǵa arnalǵan sandyq bilim resýstaryna respýblı­ka­lyq bıýdjetten 203, 1 mıllıon teńge qarastyrylǵan eken. 2011-2012 jańa oqý jylynan bastap Almaty, Astana qala­la­ry men Qaraǵandy oblysynyń 44 bilim berý mekemesinde pı­lot­tyq joba iske qosylsa, kelesi jyly mundaı izdenis 537 bilim berý uıasynda ornyǵatyn bolady. 2013 jyly bul kórset­kish 926-ǵa jetedi. Jalpy, 2 jyl­ǵa bólingen qarjy 39,5 mıl­lıard teńge eken. Osy arada myna bir nárseni aıta ket­kendi maqul kórip otyrmyz. Ol – elektrondyq oqýlyq ki­tap­tyń ornyn basady degen oı bolmaý kerektigi. Kitap qashanda óz qunyn joımaıdy. Tek sol kitapqa kómekshi qural, qa­shyq­tyqtan oqytýdy baıandy etý jumysyn ornyqtyrý. Ásirese, bul izdenis Otanymyzdaǵy mektepke bara almaı otyrǵan 900 myńnan asa ul men qyzǵa úlken septigin tıgizbek. Olardyń ár­qaı­sysy jeke kompıýterge ıe bo­lyp, qashyqtyqtan oqytý boı­ynsha úzdiksiz bilim alýyna múmkindik jasalynady. Mun­daı qadam aýyl balasyna da, qalada turatyn oqýshylarǵa da teń dárejede kórsetiledi. Súleımen MÁMET.