Ǵylymǵa jastardy tartý urpaqtar sabaqtastyǵyn bekemdeıdi

Aqyl-oıǵa súıenbeı qarabaı­­yr tirlikke boı aldyrǵan eldiń erteńi kúńgirt, júrer joly bu­lyńǵyr bolatynyn ýaqyt  kór­setip otyr. Ǵylym men tehnıka damyǵan HHI ǵasyrda onyń ja­lyna jabysqandar oı eńbegi men dene eńbegin tarazy tabaǵynda teńdep, paıdalysy men zııanyn, ıaǵnı taryny qylpyǵynan ajy­ratqandardyń keleshegi kemel, bolashaǵy zor ekenin kórip te, bilip te otyr. Osyndaı oı arqaýyn otandyq ǵylym kúnine oraı Bilim jáne ǵylym mınıstrligi ótkizgen alqaly basqosýda Asta­na­nyń zııaly qaýym ókilderi ta­ratyp aıtty. Kezdesýdi mınıstr Baqytjan Jumaǵulov ashyp, bilim jáne ǵy­lym salasy qyzmetkerleriniń El­basy saılaýynda belsendilik ta­nytqanyn atap ótip, ǵylym me­rekesin aldaǵy ýaqytta memlekettik deńgeıde ótkizý qajet­ti­gin qoz­ǵady. Sonymen qatar ol 2009 jyldyń qyrkúıek aıynda Prezıdent Nursultan Nazarbaev ǵy­lymnyń jańa modelin belgilep bergenin, sonyń aıasynda dáýir damýyna saı «Ǵylym týraly» jańa Zań qabyldanǵanyn tilge tıek ete otyryp, osy qundy qu­jatty qabyldaýǵa septigin tıgizgen barlyq azamattarǵa alǵys aıtty. Birden aıtaıyq, bizdiń Otanymyzda jan-jaqty damy­ǵan ǵylym da, ǵylymı mektep te, oǵan uıytqy bolyp otyrǵan álemdik deńgeıdegi ǵalymdar da bar. Olardyń keıbir izdenisteri óz memleketimizde ǵana emes, tórtkúl dúnıege de tanyldy. Endigi maqsat – sol úrdisti jastarmen jalǵastyrý qajettigine toq­talǵan mınıstr, sondaı-aq ǵy­lym­ǵa Elbasynyń tikeleı nazar aýdaryp otyrǵanyn, qarjy da bólinip jatqanyn, oqymystyla­ry­myzdyń jumys isteýine múm­kindiktiń bar ekenin, úzdik jo­ba­larǵa granttar taǵaıynda­laty­nyn nazarǵa saldy. Ǵylymdy damytýǵa joǵarydan da, tómen­nen de úles qosý árqaısy­myz­dyń paryzymyz. Men búgin As­ta­na­daǵy ǵalymdarmen dıdarla­syp, oı bólissem, aldaǵy ýa­qytta mun­­daı júzdesý Almatyda da óte­tin bolady, dep mınıstr joǵary oqý oryndaryndaǵy bilim men ǵy­lym týraly óz baılamdaryn da ortaǵa saldy. Búgingi ǵylymı zertteý ýnıversıtetteri men ıns­tıtýttardyń róli arta bastady. Al­daǵy ýaqytta 20 ýnıversıtetke ınnovasııalyq dáreje berý kóz­delýde degen ol keleshekte joǵa­ry oqý oryndarynyń daı­yn­dy­ǵy men bazasyna, bilim berý sa­pa­syna oraı jumystar júr­gi­zi­letinin, Qazaq eline  50 ýnıver­sı­­tet jetetinin, akademııa men ıns­tıtýttar da osy deńgeıde bo­la­tynyn alǵa tartyp, bir top ǵa­lymdarǵa atap aıtqanda K.Sa­ǵa­dıev pen Ǵ.Esimge, R.Omarov, A.Ábdirovke jáne taǵy basqa­la­ryna «Qazaqstan Respýblıkasy­nyń ǵy­lymyn damytýǵa sińirgen eńbe­gi úshin» tósbelgisin tabys etti. Ǵalymdar atynan sóz alǵan kór­nekti ǵalym, Májilis depý­taty Kenjeǵalı Saǵadıev ǵylym kúnin atap ótý úrdisin ornyq­tyrý jónindegi pikirge óziniń qosylatynyn, ásirese, jastardy ǵylymǵa tartý máselesi qolǵa alynyp jatqanyna rızalyǵyn bildirip, ǵylymdy damytý zaman talabynan týyndap otyrǵan jaǵ­daı, oǵan kerek qujat qabyl­dandy, baǵyt-baǵdarymyz aı­qyn­­dal­dy deı kelip, áli de bolsa ǵalymdardyń jalaqysy az ekenine toqtaldy. Sonymen qatar, ony kóterý joldaryn usynyp, aldaǵy ýaqytta ǵalymdardyń áleý­mettik mártebesin kóterý qa­jettigi kún tártibinde turǵa­nyn atap ótti. Jalpy, ǵylym kúnine arnal­ǵan bul dıdarlasý kezinde otan­dyq ǵylymnyń búgini men bo­lashaǵy týraly tolymdy oılar talqyǵa túsip, tartymdy pikirler aıtylyp, jastardy ǵylymǵa tartý arqyly urpaqtar sabaqtas­ty­ǵyn óristetý máselesi sóz boldy. Súleımen MÁMET.