Bıolog ǵalymdar, aýyl sharýashylyǵy mamandary qatysqan sharaǵa «Aýyl» partııasynyń tóraǵasy, Parlament senatynyń depýtaty Álı Bektaev tóraǵalyq etti.
Osy jıynda «Aýyl» partııasynyń tóraǵasy quramynda GMO bar ónimder adam ómirine qaýipti ekenin aıtyp, elimizge keletin osyndaı ónimderdi shekteý qajet degen usynys aıtty.
– О́zderińizge belgili, ekologııalyq taza ónim – taza jerde, mıneraldyq tyńaıtqyshsyz, pestısıdter men ózge de tehnogendi qospasyz, ne bolmasa taza shıkizattan zamanaýı tehnologııamen óndirilgen, eshbir artyq qospasyz alynǵan ónim. Ekologııalyq taza azyq-túliktiń quramynda gendik modıfıkasııalanǵan aǵzalar, sıntetıkalyq konservanttar, jasandy dámdeýishter men hosh ıistendirgishter, hımııalyq tyńaıtqyshtar, qurt túsýge qarsy dári-dármekter bolmaıdy, sondyqtan taza bolady. Organıkalyq negizde ósirilgen ónim – qashanda paıdaly. Kókónis pen jemis-jıdektiń qaýipsiz jáne paıdaly bolýyn Tabıǵat-Ananyń ózi qamtamasyz etip qoıǵandaı. Neǵurlym syrtqy yqpal az bolsa – solǵurlym paıdasy saqtalady, – dedi ol.
Onyń aıtýynsha, quramynda GMO bar taıaý jáne alys shet elderden ákelinetin ónimder adam ómiri úshin qaýipti. Quramynda GMO bar ónimder ónim qorabynda GMO-nyń bar ekendigin kórsetýdi mindetteıtin zańǵa qaramastan, qazaqstandyq naryqqa erkin enýde. Bul GMO-ny anyqtaýǵa arnalǵan arnaıy zerthanalardyń jetkiliksizdiginen oryn alýda. Al eń basty qaýip – azyq-túlikpen qatar, GMO-ny qoldaný tehnologııasy tuqym, tyńaıtysh, hımıkattar túrinde ákelinýde. Al bul topyraqtyń ózin búldiredi. Bul adam ómirine óte qaýipti.
Osy jıynda aıtylǵandaı, GMO-ǵa qatysty eń lıberaldy zań AQSh-ta eken. Al Eýroodaq elderi GMO qosylǵan azyq-túlikterdi óndirýge jáne ımporttaýǵa qatań shekteý qoıǵan. Atalǵan elderdiń tártibi boıynsha, quramyndaǵy GMO úlesi 0,9 paıyzdan asqan barlyq ónimdi markerleý kerek.
Dóńgelek ústelde baıandama jasaǵandardyń pikiri bir jerden shyqty. Elimizge shet elden keletin tuqymdar men egistikke qajetti materıaldardyń quramyndaǵy bógde genderdi anyqtaıtyn, egistik alqaptaryna monıtorıng júrgizetin, GMO-ǵa qatysy bar qyzmetterdi tirkeýdiń, ımporttaý men eksporttaýdyń sharttaryn, olarǵa ruqsat berý júıesin qadaǵalaıtyn keshendi memlekettik baǵdarlama kerek degen tujyrym jasaldy. Sondaı-aq, naqty usynystar tizimi ázirlendi.
Arnur ASQAR,
«Egemen Qazaqstan»