О́mir sapasy órleý ústinde

Sársenbi kúni Memlekettik hatshy Qanat Saýdabaev Almaty oblysy Ile aýdanynyń birqatar nysandaryn aralap, óńirdiń áleýmettik-ekonomıkalyq damý baǵdarlamasynyń júzege asyrylý barysymen tanysty. Almaty oblysy – memlekettik áleýmettik-ekonomıkalyq damý baǵdarlamasyna engen joba­lardy oıdaǵydaı oryndap kele jatqan aımaqtyń biri. Oǵan dálel 2000 jyldan beri munda 28,6 myń orynǵa arnalǵan 68 mek­tep salynǵan. 10 mektep «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdar­la­masy aıasynda boı kóterse, mektepke deıingi 596 balalar mekemesi jumys isteýde. Tek sońǵy jyl­dary Jetisýda balabaqsha men shaǵyn ortalyqtar oryn sany 15 myńǵa artyp otyr. Oǵan qosa óńirde 2 aýrýhana, 2 perzenthana, 7 dárigerlik ambýlatorııa, 15 medısınalyq pýnkt jáne sanıtarlyq saraptama ortalyǵy salyndy. Oblysta shaǵyn jáne orta bıznes qarqyndy damý ústinde. Memleket basshysynyń qazaqstandyqtardyń ómir sapa­syn odan ári arttyrýǵa, óńir­ler­diń júıeli ekonomıkalyq da­mýy­na baǵyttalǵan strategııasynyń Jetisýda tabysty júzege asýyna Q.Saýdabaev Ile aýdanyndaǵy ju­mys barysynda tanysqan jańa nysandar aıǵaq bola alady. Memlekettik hatshy alǵash at­basyn Boraldaı kentindegi osy­dan úsh jyl buryn iske qosylǵan úsh qabatty №39 gımnazııasyna tirep, «100 mektep, 100 aýrýhana» baǵdarlamasy aıasynda salynǵan zamanaýı jaraqtandyrylyp, Eýropa elderiniń jetik oqý mekemelerimen básekege túse alatyn bilim ordasyn aralap kórdi. Gımnazııa dırektory Gúljan Erý­bae­va­nyń aıtýynsha, 94 kabıneti bar gımnazııada bir aýysymda 1142 oqýshy oqyp, olarǵa 112 ustaz dáris beredi. Mundaǵy jaryq ta keń synyp bólmeleri, júzý basseıni, sport jáne 450 adamǵa laıyqtalǵan májilis zaldary, 240 oryndyq ashana barlyq talapqa saı tal­ǵammen jabdyqtalǵan. Ásirese, Memhatshyny ınteraktıvtik taq­ta­lar, ınformatıka kabınetteri, 10 300 kitap qory bar baı kitaphana, ondaǵy KABIS baǵdarla­ma­sy, ıaǵnı kitaphanalardyń av­tomattandyrylǵan júıesi qy­zyq­tyrdy. Máselen, munda jańa­dan kelip túsken kitap, qajetti gazet-jýrnaldaǵy maqalalardyń elektrondyq nusqasy túsirilip, málimetter qory jınaqtalady eken. Gazet sarǵaıyp, jyrtylýy múmkin, al elektrondy kato­log­taǵy maqalany oqyrmanǵa qaı ýa­qytta bolmasyn tez arada taý­yp bere qoıady. Sonymen qatar, mártebeli meı­man mekteptiń oblys, respýblıka kóleminde alǵan sport júl­delerimen, aýdandaǵy «Bo­la­shaq joly» úkimettik emes uıy­mynyń ju­mysymen de tanysyp, gımna­zııa­nyń 5-synyp oqýshy­larynan jasaqtalǵan «Atameken» toby­nyń ant berip, «Bo­lashaq» uıy­myna qabyldaýyna qatysty. Mek­teptegi «Jasyl el» baǵ­dar­lamasyna oraı «Jasyl álem» uıymynyń oqýshylarymen birge aǵash otyrǵyzdy. – Egemendik alǵan 20 jylǵy eńbektiń negizgi nátıjesi – el ómiriniń jaqsaryp, jaǵdaıynyń túzelýi. Myna sizderdiń mekteptegi jaǵdaı sonyń bir jarqyn kórinisi. 20 jyl tarıh jylnama­sy­men óte qysqa ýaqyt bolýy múmkin, biraq elimizde júz jylǵa tatyrlyq qyrýar sharýa atqa­ryl­dy. Ustaz mamandyǵy qashanda qadirli. Bul iste eń negizgi jaýapkershilik, ustazdar, sizderdiń qol­daryńyzda. О́ıtkeni, eldiń keleshegi – jastar. Ol úshin Memleket basshysy barlyq jaǵdaıdy jasap otyr. Bir aıta keterligi, siz­der­diń aq nıetterińiz saılaýda kó­rindi. Jetisýlyqtar óz senimderin ótken saılaýda 97,15 paıyz daýys berý arqyly bildirdi. Bul da Elbasynyń halyqqa jasaǵan eńbeginiń jemisi, – dedi Qanat Bek­myrzauly muǵalimdermen qosh­tasarda. Kelesi toqtaǵan nysan tuty­ný­shylardyń barlyq talapta­ry­na saı keletin taýarǵa baı «Ásem» saýda ortalyǵy boldy. Byltyr ǵana paıdalanýǵa berilgen, jalpy aýmaǵy 1000 sharshy metrdi alyp jatqan saýda orta­ly­ǵynyń negizgi baǵyty halyq­tyń kúndelikti tutynatyn qajet­ti azyq-túlik, turmystyq-sharýa­shylyq, balalar jáne keńselik taýarlary, dári-dármekter satý. Munda taýarlar óndirýshilermen tikeleı, deldalsyz baılanys jasaý arqyly negizgi naryqtyq ba­ǵa­dan 10-15 paıyzǵa tómen saty­la­dy. Máselen, nan 35-40 teńge, qant 195 teńge. Olardyń ózderi­niń kókónis ónimderin saqtaıtyn bazasy bar. Sapar barysynda Memlekettik hatshy Baıserke kenti aýma­ǵyn­da ornalasqan aýdandaǵy jı­yrmadan astam qyzmet túrin kór­setetin, búginde myńǵa jýyq adam qyzmet etetin 210 ga jerdi alyp jatqan ındýstrııalyq-lo­gıs­tıkalyq «Damý» ortaly­ǵy­nyń jumysymen, sondaı-aq osy alańqaıda qoıylǵan Ile aýda­nynda óndiriletin ónimder kór­mesimen keńirek tanysty. Olardyń qatarynda ónerkásip jáne aýyl sharýashylyǵy ónim­de­rin óndirip, eki jarym myń adam­dy jumyspen qamtyp otyr­ǵan «BeNT» AQ, álemdik standartpen salynǵan «Sary-bulaq kompanııasy» qus fabrıkasy, «Remstroıtehnıka» AQ, áıgili «Ásem-Aı Saryaǵash» kompanııa­sy, Raıymbek sút ónimderin óńdeıtin zaýyty, t.b. ataýǵa bola­dy. Solardyń arasynda, ásirese, qazaqtyń ulttyq sýsynyn óndi­retin, búginde 200 adamdy ju­mys­pen qamtyp otyrǵan «Dáý­let-Beket» sharýa qojalyǵynyń ónimine qyzyǵýshylyq bildirip, arýananyń júnin, etin, sondaı-aq shubatty shetelge shyǵarý máse­le­sin sóz etti. Qaraýynda 4 myń­nan astam túıe jáne osynsha qoı bar qojalyq basshysy Sydyq Dáý­letov óz ónimderin elimizdiń iri-iri alty qalasyna shyǵara­ty­nyn jetkizdi. Kásipker aldaǵy ýaqytta Novosibir, Reseıdiń bas­qa da qalalaryna shyǵarýdy oı­las­tyryp, tapsyrys jasap qoı­ǵanyn, jylyna on tonnadaı túıe júnin qyrqyp, ony da qajetke jaratyp kórpe jasap jatqanyn, jaqyn arada túıeniń shýdasyn sellofan qaltaǵa salyp, dári­ha­nalarǵa ótkizetinin alǵa tartty. Al etin 600 teńgeden konservi zaýytyna ótkizýde eken. Bıyl, amandyq bolsa, óńdeıtin seh ash­yp, buqtyrylǵan túıe etin ózderi shyǵarmaq oılary bar kórinedi. Sondaı-aq Q.Saýdabaev lo­gıs­tıkalyq aımaqtyń tynys-tir­shi­ligimen tanysa kelip, qansha adam, qandaı tásilmen, qandaı ın­fraqurylymdyq jumystar at­qaryp, qandaı kommýnıkasııalar jasalǵanyn, qandaı óndirister ashylǵanyn kórip, bolashaq jobalar jaıynda oı bólisti. Al «Damý» ındýstrııalyq-logıstıkalyq ortalyǵy JShS-nyń prezıdenti Sáken Toılybaev «qolymyzdan is keledi, onyń dáleli mine» dep kásiporynnyń jumysyn kórse­tip, Memlekettik hatshyǵa elimizdiń tranzıttik, logıstıkalyq áleýe­timiz jaıynda, Batys Eýropa-Ba­tys Qytaı jobasymen salynyp jatqan úlken tasjoldyń aına­lasyndaǵy jumystardy kóterý maqsatynda sol eldermen bıznestik qarym-qatynas jasaýǵa, elimizdegi «Samuryq-Qazyna» jáne basqa da ınstıtýttarǵa Úki­mettiń, sa­la­lyq vedomstvo­lar­dyń oń kózqaraspen qaraýyn jetkizdi. – Elbasymyz aıtty emes pe, bizde tek jer astyndaǵy ǵana emes, jerdiń ústinde de baıla­ǵymyz bar dep. Endeshe, jer betindegi baılyqtyń biri – tranzıttik áleýetimiz. Qazaqstannan dú­nıejúzilik transporttyq dáliz­diń segiz túri ótedi. Munyń bári ózekti máseleler. Sony ilgeri bastyrýda búgingi ınnovasııalyq, t.b. baǵdarlamalardyń eń túpki negizi – tranzıt, kólik jáne ta­symaldaý jumystaryn qolǵa alýy­myz kerek, – dedi Sáken Jarqynbekuly bizge bergen qysqasha suhbatynda. Sondaı-aq qonaqtar atalmysh ortalyqta ornalasqan «Danone-Bercut» JShS-nyń qýattylyǵy 12 000 tonnalyq, jalpy quny 3 mlrd. 68,2 mln. teńgeniń aýyl sharýashylyǵy ónimderin óńdep, ashytylǵan sút ónimderinen ká­dim­gi dástúrli aırannan eýro­palyq ıogýrtqa deıingi san alýan túrin shyǵaratyn zaýyt óndiri­simen, «Medıateks» bas kıim fab­rıkasynyń jumysymen tanysty. Atalǵan nysandardy aralaý barysynda jastarmen, Ile aýda­nynyń eńbekkerlerimen ashyq-jarqyn áńgime-suhbat qurǵan Memlekettik hatshy Elbasynyń táýelsizdiktiń barlyq 20 jylyn­daǵy qajyrly da jasampaz qyzmetiniń shyrqaý bıigi jáne basty maqsaty – elde tatýlyq pen kelisimdi saqtaý, qazaq­stan­dyqtardyń ál-aýqaty men ómir sapasyn arttyrý ekenin aıryqsha atap aıtty. О́z kezeginde kezdesýge qatysýshylar Memleket bas­shy­syn keremet jeńisimen qut­tyq­tap, aldaǵy ýaqytta Elba­symen birge bolatyndaryna nyq sendirgen sálemderin jetkizýdi ótindi. Almaty oblysyn aralaǵan sapary barysynda oblys ákimi Ansar Musahanov birge boldy. Gúlzeınep SÁDIRQYZY. Almaty oblysy. ------------------------------- Sýretti túsirgen Iýrıı BEKKER.