Keshe Syrtqy ister mınıstrliginde Prezıdent janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komıssııanyń Qazaqstan Respýblıkasynyń 25 jyldyǵyna jáne Halyqaralyq adam quqy kúnine arnalǵan dóńgelek ústel otyrysy boldy.
Dóńgelek ústelge Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqova, Bas prokýror Jaqyp Asanov, BUU Damý baǵdarlamasynyń Qazaqstandaǵy turaqty ókili N.Shımomýra, Eýroodaqtyń Qazaqstandaǵy О́kildiginiń basshysy T.Hrıstea, EQYU-nyń Astanadaǵy Baǵdarlamalar ofısiniń basshysy D.Sabo jáne t.b. qatysty. Onyń jumysyn Adam quqyqtary jónindegi komıssııanyń tóraǵasy, Májilis depýtaty Qýanysh Sultanov ashyp, júrgizip otyrdy.
О́ziniń kirispe sózinde Q.Sultanov BUU sheshimimen bekitilgen Adam quqyqtarynyń kúni – 10 jeltoqsan bıyl Qazaqstan Respýblıkasy Táýelsizdiginiń 25 jyldyq mereıtoıymen tuspa-tus kelip otyrǵanyn atap ótti. Sonymen qatar, ol adam quqy men bostandyǵynyń saqtalýy men buzylmaýyna Qazaqstanda Konstıtýsııa men qoldanystaǵy zańnamalar kepildik beretinin aıtty. Qazaqstan Táýelsizdiginiń 25 jylynda qabyldanǵan barlyq zańnamalar ómirdiń barlyq salasynda adamnyń quqyn qorǵap, onyń buzylýyna jol bermeıtini jetkizildi.
Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqova óziniń sózinde Qazaqstan Prezıdenti demokratııalyq ınstıtýttardy, BAQ-ty damytý, azamattarymyzdyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaý – táýelsiz Qazaqstan damýynyń mańyzdy sharttary dep kórsetkenin aıta kelip, onyń adam quqyqtaryn qorǵaý salasynda barlyq azamattyq qoǵam ınstıtýttarymen syndarly jáne áriptestik yntymaqtastyq ornatýǵa erekshe mán beretinin jetkizdi. Sondaı-aq, G.Ábdiqalyqova Qazaqstan Respýblıkasynyń BUU Qaýipsizdik Keńesiniń 2017-2018 jyldardaǵy turaqty emes múshesi retindegi qyzmetiniń bastalýy qarsańynda adam quqyqtary salasyndaǵy máselelerdi talqylaý aıryqsha ózekti ekenin atap ótti.
Bul taqyrypty jıynǵa qatysqan Syrtqy ister mınıstriniń orynbasary Roman Vasılenko da jalǵastyrdy. «Qarýly qaqtyǵystardyń kesirinen álemde myńdaǵan adam zorlyq-zombylyqqa ushyraıdy. Sonyń ishinde adamdardyń bir-birine tózimsizdik tanytýy, ulttyq jáne dinı jekkórýshilikter, násildik kemsitýshilikter túrli qaqtyǵystarǵa bastaıdy. Qazaqstan BUU Qaýipsizdik Keńesiniń turaqty emes múshesi kezinde osyndaı problemalarǵa qarsy áreketter jasaýdy usynatyn bolady», dedi ol.
Odan ári dóńgelek ústelge qatysýshylar elimizdegi adam quqyqtarynyń saqtalýy men bostandyǵy týraly oılaryn ortaǵa saldy. Otandyq zańnamany osy baǵytta halyqaralyq standarttarǵa saı jetildirip otyrý máselesi de kóp aıtyldy.
Dóńgelek ústelde sóılegen Bas prokýror Jaqyp Asanov Qazaqstandaǵy kisi óltirý faktileriniń árbir úshinshisi otbasynda jasalatynyn jetkizdi. «Turmystaǵy zorlyq» dep atalatyn qylmys túri de jyldan jylǵa kóbeıip, qazir ol barlyq qylmystyń 60 paıyzyna jetti. Ondaıdan kóbinese áıelder men balalar, múgedekter men kári adamdar japa shegedi. Ústimizdegi jyldyń maýsym aıynan bastap «Qazaqstanda otbasy oıranyna jol berilmesin» degen joba iske asyryla bastady. Bul sharany iske asyrý úshin keıbir zańnamalarǵa tolyqtyrýlar men ózgerister ázirlendi, dedi J.Asanov.
Basqa da otyrysqa qatysýshylardyń sózderinde Qazaqstan Konstıtýsııasy men qoldanystaǵy zańdarynda kepildik berilgen adam quqyqtary men bostandyqtaryn iske asyrý, adam quqyqtaryn qorǵaýdyń ulttyq tetikterin halyqaralyq standarttarǵa saı jetildirý máseleleri aıtyldy.
Alqaly jıynǵa qatysýshylar Memleket basshysynyń Bes ınstıtýttyq reformasynyń, sondaı-aq, Qazaqstan ratıfıkasııalaǵan adam quqyqtary jónindegi halyqaralyq sharttardyń quqyq qorǵaý tetikterin jetildirý men adam quqyqtaryn qorǵaýdyń ulttyq júıesin nyǵaıtýdaǵy erekshe mańyzdylyǵyn atap kórsetti. Talqylaý barysynda sóz sóılegen halyqaralyq jáne otandyq sarapshylar Qazaqstandaǵy quqyq qorǵaý tásilderine oń baǵa berdi.
Jıyn sońynda Memlekettik hatshy elimizdegi túrli halyqaralyq ınstıtýttarǵa, sondaı-aq, úkimettik emes quqyq qorǵaý uıymdaryna adam quqyqtaryn qorǵaý salasyndaǵy syndarly yntymaqtastyǵy úshin rızashylyq bildirdi.
Jaqsybaı SAMRAT,
«Egemen Qazaqstan»