Balasaǵunnyń 1000 jyldyq mereıtoıy túıindeldi

Tarıh jylnamasyna qaraı jyljyp bara jatqan 2016 jyl – TÚRKSOI halyqaralyq uıymynyń sheshimimen Júsip Balasaǵun jyly bolyp ja­rııalanǵany belgili. Buǵan deıin Túrkııada, Ázerbaıjanda, Qyr­ǵyzstanda, Túrikmenstanda, Re­seıde uıymdastyrylǵan ǵu­lamanyń 1000 jyldyq mereıtoıy  keshe Abaı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıtetinde «Júsip Balasaǵun: gýmanızm pedagogıkasynyń qaınarlary jáne qazirgi zaman» taqyrybymen túıindelip, uly ǵulamanyń eń­bekterin zertteýshi otandyq jáne sheteldik ǵalymdardyń basyn qosqan halyqaralyq dóńgelek ústel osy jyldyń qorytyndy jıy­ny ispetti ótti. Túrki oıshyly Júsip Bala­saǵunnyń gýmanıstik ıdeıalary negizinde rýhanı-adamgershilik qundylyqtaryn qalyptastyrýdy dittegen halyqaralyq dóńgelek ústelde belgili ǵalym Mekemtas Myrzahmetov ejelden ómir súrip kele jatqan izgilik qaǵıdasyn Júsip Balasaǵun muralarymen baılanys­tyryp, qatparly, tereń oılaryn «Memleketten bastap kez kelgen mekemeni izgilikti adam ǵana basqarýy kerek» degen qarapaıym oımen túıindedi. Tarıhshy ǵalym Mámbet Qoı­geldi Balasaǵunnyń murasyn nasıhattaýǵa baılanysty tıisti oryndarǵa birneshe ret hat jaz­ǵanyn, Júsip Balasaǵunnyń atyna kóshe berý, uly oıshyldyń atymen joǵary oqý oryndarynyń birin ataý, oǵan eskertkish ornatý sekildi ıgilikti isterdiń atqarylýy qajettiligine nazar aýdartty. Júsip Balasaǵun sekildi tarıhı tulǵany búgingi kúni árkim óz topyraǵyna tartyp, óz eline enshilep alǵysy keletin pıǵyl baıqatady. Qyrǵyz halqy basy bútin ózine menshiktese, qazaqtar da qalyspaı, Taraz topyraǵyna telip qoıatyny bar. Al Balasaǵun sekildi tulǵalar «týǵan jer» degen tar túsinikke syımaıdy, adamzattyń oı-sanasynyń damýy­na úlken úles qosqan danyshpan daralyǵy arqyly ózin qasterlegen eldiń bárine ortaq ómir súre beredi. Dóńgelek ústelge qatysqan Túr­kııa, Reseı, Belarýs jáne Qazaq­stan­nyń ǵalymdary Qarahanıd dáýiriniń uly oıshyly jáne túrki tilindegi «Qutty bilik» dastanynyń avtory Júsip Balasaǵunnyń 1000 jyldyq mereıtoıynda atqa­ryl­ǵan sharýalardy túıindeı kele, óz usynystaryn bildirdi: jas urpaqty tárbıeleý, olardyń adamgershilik qundylyqtaryn qalyptastyrý maqsatynda túr­ki ǵulama oıshyl­darynyń fılo­sofııalyq, tarıhı, pedagogıkalyq, psıhologııalyq murasyn nasıhattaý. Halyqaralyq dóńgelek ústeldi qorytyndylap, atqarylǵan shara­larǵa atsalysqany úshin barshasyna alǵysyn bildirgen TÚRKSOI Halyqaralyq uıy­mynyń bas hatshysy Dúısen Qaseıinov Abaı atyndaǵy QazUÝ-diń rektory Serik Pirálıevke, shyǵystanýshy ǵalym Ábsattar Derbisálige uıym atynan ta­ǵaıyndalǵan halyqaralyq Jú­sip Balasaǵun atyndaǵy medaldy tabys etti. Aıgúl AHANBAIQYZY, «Egemen Qazaqstan» ALMATY