2016 jylǵy 20 jeltoqsan, Astana, Úkimet Úıi
Aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar jáne aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy biryńǵaı talaptardy bekitý týraly
«Aqparattandyrý týraly» 2015 jylǵy 24 qarashadaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy 6-babynyń 3) tarmaqshasyna sáıkes Qazaqstan Respýblıkasynyń Úkimeti qaýly etedi:
1. Qosa berilip otyrǵan aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar jáne aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy biryńǵaı talaptar (budan ári – biryńǵaı talaptar) bekitilsin.
2. Osy qaýlyǵa qosymshaǵa sáıkes Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń keıbir sheshimderiniń kúshi joıyldy dep tanylsyn.
3. Osy qaýly alǵashqy resmı jarııalanǵan kúninen keıin kúntizbelik on kún ótken soń qoldanysqa engiziledi.
Biryńǵaı talaptardyń 140-tarmaǵy 2018 jylǵy 1 qańtarǵa deıin qoldanylady.
Qazaqstan Respýblıkasynyń
Premer-Mınıstri B.SAǴYNTAEV
Qazaqstan Respýblıkasy Úkimetiniń 2016 jylǵy
20 jeltoqsandaǵy №832 qaýlysymen bekitilgen
Aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar jáne aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy biryńǵaı talaptar
1-taraý. Jalpy erejeler
1. Aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar jáne aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy biryńǵaı talaptar (budan ári – BT) «Aqparattandyrý týraly» 2015 jylǵy 24 qarashadaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy (budan ári – Zań) 6-babynyń 3) tarmaqshasyna sáıkes ázirlendi jáne aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar jáne aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyndaǵy talaptardy aıqyndaıdy.
2. Aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasyna qatysty BT erejelerin memlekettik organdar, jergilikti atqarýshy organdar, memlekettik zańdy tulǵalar, kvazımemlekettik sektor sýbektileri, memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerimen ıntegrasııalanatyn nemese memlekettik elektrondyq aqparattyq resýrstardy qalyptastyrýǵa arnalǵan memlekettik emes aqparattyq júıelerdiń ıeleri jáne ıelenýshileri, sondaı-aq aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymnyń óte mańyzdy obektileriniń ıeleri men ıelenýshileri mindetti túrde qoldanýy tıis.
3. BT erejeleri:
1) Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Banki men onyń qurylymyna kiretin uıymdar «elektrondyq úkimettiń» aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymy obektilerimen ıntegrasııalanbaıtyn ınternet-resýrstardy, aqparattyq júıelerdi, lokaldyq jelilerdi jáne telekommýnıkasııalar jelilerin qurý nemese damytý, paıdalaný boıynsha jumystardy júzege asyrǵan kezde, sondaı-aq aqparattandyrý salasyndaǵy taýarlardy, jumystardy jáne kórsetiletin qyzmetterdi satyp alýdy júrgizgen kezde týyndaıtyn qatynastarǵa;
2) Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik qupııalar týraly zańnamasyna sáıkes memlekettik qupııalarǵa jatqyzylǵan qorǵalyp oryndalǵan aqparattyq júıelerge, sondaı-aq arnaıy maqsattaǵy telekommýnıkasııalar jáne/nemese úkimettik, qupııalandyrylǵan, shıfrlanǵan jáne kodtalǵan baılanys jelilerine qoldanylmaıdy.
4. BT maqsaty memlekettik organdar, jergilikti ózin-ózi basqarý organdary, memlekettik zańdy tulǵalar, kvazımemlekettik sektor sýbektileri, memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerimen ıntegrasııalanatyn nemese memlekettik elektrondyq aqparattyq resýrstardy qalyptastyrýǵa arnalǵan memlekettik emes aqparattyq júıelerdiń ıeleri jáne ıelenýshileri, sondaı-aq aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymnyń óte mańyzdy obektileriniń ıeleri men ıelenýshileri aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar jáne aqparattyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý salasynda mindetti túrde oryndaýǵa tıis talaptardy belgileý bolyp tabylady.
5. BT mindetteri:
1) memlekettik basqarýdyń aǵymdaǵy jáne strategııalyq mindetterin sheshý úshin memlekettik organdardy aqparattandyrýdy uıymdastyrý jáne basqarý qaǵıdattaryn aıqyndaý;
2) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń aqparattyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý men basqarýdyń biryńǵaı qaǵıdattaryn aıqyndaý;
3) aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymnyń elementterin birizdendirý jónindegi talaptardy belgileý;
4) serverlik úı-jaılardyń aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymyn qurylymdaý men uıymdastyrý jónindegi talaptardy belgileý;
5) aqparattandyrý obektileriniń barlyq ómirsheńdik kezeńderinde aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar men aqparattyq qaýipsizdik salasyndaǵy standarttar usynymdarynyń mindetti qoldanylýyn belgileý;
6) memlekettik jáne memlekettik emes elektrondyq aqparattyq resýrstardyń, baǵdarlamalyq qamtylymnyń, aqparattyq júıelerdiń jáne olardy qoldaıtyn aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymnyń qorǵalý deńgeıin arttyrý bolyp tabylady.
6. Osy BT maqsattary úshin olarda mynadaı anyqtamalar paıdalanylady:
1) aqparatty óńdeý quraldarymen baılanysty aktıvti tańbalaý – aktıvti aldaǵy ýaqytta sáıkestendirý (tanylýy), onyń erekshelikterin jáne sıpattamalaryn kórsetý maqsatynda oǵan shartty belgiler, áripter, sandar, grafıkalyq belgiler qoıý nemese jazbalar engizý;
2) aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraly (budan ári – AKQQ) – krıptografııalyq túrlendirý algorıtmderin, shıfrlaý kiltterin qurýdy, qalyptastyrýdy, bólýdi nemese basqarýdy iske asyratyn baǵdarlamalyq qamtylym nemese baǵdarlamalyq- apparattyq keshen;
3) aqparatty óńdeý quraldarymen baılanysty aktıvter (budan ári – aktıv) – aqparat bolyp tabylatyn nemese aqparat qamtylǵan, nemese aqparatty óńdeýge, saqtaýǵa, berýge qyzmet etetin jáne uıymnyń maqsattaryna jetý men qyzmetiniń úzdiksizdigi múddesi úshin qundy bolyp tabylatyn materıaldyq nemese materıaldyq emes obekt;
4) aqparattyq qaýipsizdik jónindegi tehnıkalyq qujattama (budan ári – AQ TQ) – aqparattandyrý obektileriniń jáne (nemese) uıymnyń AQ qamtamasyz etý prosesterine qatysty saıasatty, qaǵıdalardy, qorǵaý sharalaryn belgileıtin qujattama;
5) baǵdarlamalyq robot – veb-paraqtardy avtomatty túrde jáne/nemese belgilengen keste boıynsha qaraýdy oryndaıtyn, veb-paraqtarda tabylǵan siltemelerge súıene otyryp, olardyń mazmunyn oqıtyn jáne ındeksteýdi júrgizetin izdestirý júıesiniń nemese monıtorıngi júıesiniń baǵdarlamalyq qamtylymy;
6) jabdyqty júktemesiz (iske qosýsyz) rezervteý – aqparattyq júıeni nemese elektrondyq aqparattyq resýrsty jedel qalpyna keltirý maqsatynda jumysqa ázirlengen jáne belsendi emes rejımdegi qosymsha serverlik jáne telekommýnıkasııalyq jabdyqty, baǵdarlamalyq qamtylymdy paıdalaný;
7) jabdyqty júktemelik (jedel) rezervteý – aqparattyq júıeniń, elektrondyq aqparattyq resýrstyń ótkizý qabiletin, senimdiligi men jumys istemeı qalýy bolmaýshylyǵyn ıkemdi jáne jedel ulǵaıtý maqsatynda qosymsha (artyq) serverlik jáne telekommýnıkasııalyq jabdyqty, baǵdarlamalyq qamtylymdy paıdalaný jáne olardy belsendi rejımde ustaý;
8) jumys stansııasy – qoldanbaly mindetterdi oryndaýǵa arnalǵan lokaldyq jeliniń quramyndaǵy stasıonarlyq kompıýter;
9) júıelik baǵdarlamalyq qamtylym – esepteý jabdyǵynyń jumysyn qamtamasyz etýge arnalǵan baǵdarlamalyq qamtylym jıyntyǵy;
10) kodtalǵan baılanys – kodtaý qujattary men tehnıkalaryn paıdalana otyryp qorǵalǵan baılanys;
11) kóp faktorly aýtentıfıkasııa – parolderdi nemese aýtentıfıkasııalyq belgilerdi (sıfrlyq sertıfıkattardy, tokenderdi, smart-kartalardy, bir jolǵy parolderdiń generatorlaryn jáne bıometrııalyq sáıkestendirý quraldaryn) qurý men engizýdi qosa alǵanda, túrli parametrler kombınasııasynyń kómegimen paıdalanýshynyń tólnusqalyǵyn tekserý tásili;
12) qoldanbaly baǵdarlamalyq qamtylym (budan ári – QBQ) – naqty saladaǵy belgili bir toptyń qoldanbaly mindetterin oryndaýǵa arnalǵan baǵdarlamalyq qamtylym kesheni;
13) qupııalandyrylǵan baılanys – qupııalandyrýshy apparatýrany paıdalana otyryp qorǵalǵan baılanys;
14) masshtabtalý – óńdeletin aqparat kóleminiń jáne (nemese) bir mezgilde jumys isteıtin paıdalanýshylar sanynyń ósýine qaraı júıeniń óz ónimdiligin ulǵaıtý múmkindigin qamtamasyz etý qabileti;
15) oqıǵalardy jýrnaldaý – aqparattandyrý obektisimen bolyp jatqan baǵdarlamalyq nemese apparattyq oqıǵalar týraly aqparatty oqıǵalardy tirkeý jýrnalyna jazý prosesi;
16) serverlik úı-jaı – serverlik, aktıvti jáne passıvti jeli jabdyǵyn (telekommýnıkasııalyq) jáne qurylymdalǵan kábildik júıelerdiń jabdyǵyn ornalastyrýǵa arnalǵan úı-jaı;
17) syrtqy sheńberdiń lokaldyq jelisi (budan ári – syrtqy sheńberdiń LJ) – MO telekommýnıkasııalyq jelisiniń syrtqy sheńberine jatqyzylǵan, baılanys operatorlary MO-ǵa arnalǵan ınternetke qoljetimdiliktiń biryńǵaı shlıýzi arqyly ǵana usynatyn Internetpen qosylýy bar MO lokaldyq jelisi;
18) termınaldy júıe – qosymshalarmen termınaldy ortada nemese jińishke klıent baǵdarlamalarymen klıenttik-serverlik arhıtektýrada jumys isteýge arnalǵan jińishke nemese nóldik klıent;
19) ýaqyt kóziniń ınfraqurylymy – serverlerdiń, jumys stansııalarynyń jáne telekommýnıkasııalyq jabdyqtyń ishki saǵattaryn sınhrondaý mindetterin oryndaıtyn ýaqytty sınhrondaýdyń jelilik hattamasyn paıdalanatyn ıerarhııalyq baılanysqan serverlik jabdyq;
20) úkimettik baılanys – memlekettik basqarý qajetterine arnalǵan arnaıy qorǵalǵan baılanys;
21) federatıvti sáıkestendirý – senimdi qatynastar ornatylǵan júıelerdegi jáne jelilerdegi elektrondyq aqparattyq resýrstarǵa qol jetkizýge arnalǵan paıdalanýshynyń biryńǵaı ataýyn jáne aýtentıfıkasııalyq sáıkestendirgishti paıdalanýǵa múmkindik beretin tehnologııalar kesheni;
22) shıfrlanǵan baılanys – qol shıfrlaryn, shıfrlaý mashınalaryn, jelilik shıfrlaý apparatýralaryn jáne esepteý tehnıkasynyń arnaýly quraldaryn paıdalana otyryp qorǵalǵan baılanys;
23) ishki sheńberdiń lokaldyq jelisi (budan ári – ishki sheńberdiń LJ) – MO telekommýnıkasııalyq jelisiniń ishki sheńberine jatqyzylǵan, memlekettik organdardyń biryńǵaı kóliktik ortasymen qosylýy bar MO lokaldyq jelisi;
24) «elektrondyq úkimettiń» syrtqy shlıýzi (budan ári – EÚSSh) – MO BKO ornalasqan aqparattyq júıelerdiń MO BKO-dan tys ornalasqan aqparattyq júıelermen ózara is-qımylyn qamtamasyz etýge arnalǵan «elektrondyq úkimet» shlıýziniń kishi júıesi;
25) ishki aqparattyq qaýipsizdik aýdıti – uıym ózi, óz múddelerinde júzege asyratyn uıymdaǵy aqparattandyrý obektileriniń aqparattyq qaýipsizdiginiń aǵymdaǵy jaı-kúıiniń sapalyq jáne sandyq sıpattamalaryn baqylaýdyń ádil, qujattalǵan prosesi.
7. Osy BT maqsattary úshin mynadaı qysqartýlar paıdalanylady:
1) ABK – apparattyq-baǵdarlamalyq keshen;
2) AQ – aqparattyq qaýipsizdik;
3) AJ – aqparattyq júıe;
4) AKI – aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylym;
5) AKT – aqparattyq-kommýnıkasııalyq tehnologııalar;
6) BQ – baǵdarlamalyq qamtylym;
7) JAO – jergilikti atqarýshy organdar;
8) EBQ – erkin baǵdarlamalyq qamtylym;
9) IQBSh – Internetke qoljetimdiliktiń biryńǵaı shlıýzi;
10) IR – ınternet-resýrs;
11) MO – ortalyq atqarýshy organ, Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdentine tikeleı baǵynatyn jáne esep beretin memlekettik organ, ortalyq atqarýshy organ vedomstvosynyń aýmaqtyq bólimsheleri;
12) MO BKO – memlekettik organdardyń biryńǵaı kóliktik ortasy;
13) MO IRBT – memlekettik organdardyń ınternet-resýrstarynyń biryńǵaı tuǵyrnamasy;
14) SBО́ – servıstik baǵdarlamalyq ónim;
15) EAR – elektrondyq aqparattyq resýrstar;
16) EÚ AKP – «elektrondyq úkimettiń» aqparattyq-kommýnıkasııalyq platformasy;
17) ESQ – elektrondyq sıfrlyq qoltańba.
2-taraý. Aqparattandyrýdy jáne aqparattyq qaýipsizdikti uıymdastyrý men basqarýǵa qoıylatyn talaptar
1-paragraf. Memlekettik organdy aqparattandyrýǵa qoıylatyn talaptar
8. MO aqparattandyrý Zańnyń 23 jáne 24-baptarymen kózdelgen tártippen ázirlenetin jáne bekitiletin MO arhıtektýrasyna, al ol bolmaǵan jaǵdaıda − MO qyzmetin avtomattandyrýmen jáne ońtaılandyrýmen baılanysty qajettilikter týraly MO suraý salýyn qaraý nátıjeleri boıynsha qabyldanǵan aqparattandyrý salasyndaǵy sarapshylyq keńestiń oń qorytyndysyna sáıkes júzege asyrylady.
9. MO:
1) MO bekitilgen arhıtektýrasyna, al ol bolmaǵan jaǵdaıda − aqparattandyrý salasyndaǵy saraptaý keńesiniń sheshimderine sáıkes aqparattandyrýǵa arnalǵan shyǵystardy josparlaýdy;
2) memlekettik fýnksııalardy avtomattandyrýdy jáne olardan týyndaıtyn memlekettik qyzmetterdi osy BT talaptaryn saqtaı otyryp kórsetýdi;
3) Zańnyń 7-babynyń 30) tarmaqshasyna sáıkes ýákiletti organ bekitetin memlekettik organdardyń aqparattyq júıelerin tirkeý, «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri týraly málimetterdi esepke alý jáne «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileri tehnıkalyq qujattamasynyń elektrondyq kóshirmelerin ornalastyrý qaǵıdalaryna sáıkes aqparattandyrý obektileri, aqparattandyrý salasyndaǵy josparlar, prosester men bıýdjet týraly málimetterdi «elektrondyq úkimettiń» arhıtektýralyq portalynda ornalastyrýdy qamtamasyz etedi.
10. «Elektrondyq úkimettiń» arhıtektýrasyn damytý Zańnyń 7-babynyń 10) tarmaqshasyna sáıkes ýákiletti organ bekitetin «elektrondyq úkimettiń» arhıtektýrasyn damytý jónindegi talaptarǵa sáıkes júzege asyrylady.
11. Zańnyń 7-babynyń 18) tarmaqshasyna sáıkes bekitiletin «elektrondyq ákimdiktiń» úlgilik arhıtektýrasyn ázirlegen kezde JAO aqparattyq-kommýnıkasııalyq ınfraqurylymyna qoıylatyn talaptardyń sıpattamasy bóliginde osy BT talaptary eskeriledi.
12. MO-da jáne JAO-da aqparattandyrýdyń servıstik modelin iske asyrǵan kezde Zańnyń 7-babynyń 4) jáne 10) tarmaqshalaryna sáıkes ýákiletti organ bekitetin aqparattandyrýdyń servıstik modelin iske asyrý qaǵıdalarynyń normalary, «elektrondyq úkimettiń» arhıtektýrasyn damytý jónindegi talaptar men osy BT talaptary basshylyqqa alynady.
13. MO-ny jáne JAO-ny aqparattandyrý salasyndaǵy taýarlarmen, jumystarmen jáne kórsetiletin qyzmettermen qamtamasyz etý:
1) aqparattandyrý salasyndaǵy sarapshylyq keńestiń oń qorytyndysy bolǵan kezde satyp alý;
2) AK-ınfraqurylymnyń AK-qyzmetter operatory katalogynan aqparattyq-kommýnıkasııalyq kórsetiletin qyzmetti satyp alý joldarymen júzege asyrylady.
14. MO-da nemese JAO-da aqparattandyrý salasyndaǵy mindetterdi júzege asyrýdy:
1) AKT qoldanýdyń monıtorıngin jáne taldaýdy;
2) AKT-aktıvteriniń paıdalanylýyn esepke alý men taldaý jónindegi is-sharalarǵa qatysýdy;
3) MO-nyń strategııalyq josparyna aqparattandyrý máseleleri jóninde usynystar ázirleýdi;
4) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektilerin qurý, súıemeldeý jáne damytý boıynsha jumystardy úılestirýdi;
5) ónim berýshilerdiń aqparattandyrý salasyndaǵy kórsetiletin qyzmetterdiń sharttarda kózdelgen sapa deńgeıin qamtamasyz etýin baqylaýdy;
6) MO-nyń nemese JAO-nyń AJ-syn «elektrondyq úkimettiń» arhıtektýralyq portalynda tirkeýdi;
7) MO-ny nemese JAO-ny aqparattandyrý týraly málimetterdi, BQ etalondyq kóshirmelerin, bastapqy baǵdarlamalyq kodtardy (olar bolǵan kezde), lısenzııalanǵan BQ-nyń teńsheý keshenin, «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń tehnıkalyq qujattamasynyń elektrondyq kóshirmelerin «elektrondyq úkimettiń» arhıtektýralyq portalynda ornalastyrýdy, ózektilendirýdi jáne olardyń saqtalýyn baqylaýdy;
8) MO arhıtektýrasyn qurǵan jáne aqparattandyrýdyń servıstik modelin iske asyrǵan kezde servıstik ıntegratormen, operatormen, MO-men, JAO-men jáne uıymdarmen aqparattandyrý salasyndaǵy jobalardy iske asyrý bóliginde ózara is-qımyl jasaýdy;
9) AQ jónindegi talaptardy oryndaýdy júzege asyratyn aqparattyq tehnologııalar bólimshesi qamtamasyz etedi.
15. MO-daǵy jáne JAO-daǵy jumys keńistigi 2009 jylǵy 18 qyrkúıektegi «Halyq densaýlyǵy jáne densaýlyq saqtaý júıesi týraly» Qazaqstan Respýblıkasy Kodeksiniń 144-babynyń 6-tarmaǵyna sáıkes tutynýshylardyń quqyqtaryn jáne halyqtyń sanıtarııalyq-epıdemıologııalyq salamattylyǵyn qorǵaý salasyndaǵy ýákiletti organ bekitken turǵyn jáne basqa úı-jaılardy, qoǵamdyq ǵımarattardy ustaýǵa jáne paıdalanýǵa qoıylatyn sanıtarııalyq- epıdemıologııalyq talaptarǵa sáıkes uıymdastyrylady.
16. MO jáne JAO qyzmetshisiniń jumys orny onyń fýnksıonaldyq mindetterine baılanysty jabdyqtalady jáne mynalardy qamtıdy:
1) MO nemese JAO ishki sheńberiniń LJ-sy qosylǵan jumys stansııasy nemese úılestirilgen jumys orny ne termınaldy júıe. Qajet bolǵan kezde jumys ornyn qosymsha monıtormen jabdyqtaýǵa jol beriledi;
2) qajet bolǵan kezde mýltımedııalyq EAR nemese beıne-konferensııalyq baılanys júıesimen jumys isteýge arnalǵan mýltımedııalyq jabdyq (qulaqqaptar, mıkrofon men veb-kamera) jıyntyǵy;
3) telefon baılanysy nemese IP-telefonııa apparaty.
17. MO-nyń jáne JAO-nyń úılestirilgen jumys ornyna nemese termınaldy júıesine qoıylatyn talaptardy ýákiletti organ bekitedi.
18. Jumys stansııalarynyń satyp alynatyn úlgilerin tańdaý kezinde mynadaı erejelerdi basshylyqqa alý qajet:
1) jumys stansııalarynyń apparattyq sıpattamalary paıdalanatyn BQ ázirleýshi (óndirýshi) usynatyn júıelik talaptarǵa sáıkes ne olardan artyq;
2) kórsetiletin qyzmetterdiń jalpy deńgeıin qamtamasyz etý úshin jumys stansııalarynyń konfıgýrasııalary birizdendiriledi;
3) jumys stansııalary úshin BQ jańartýlaryn ortalyqtandyrylyp avtomattandyrylǵan taratý uıymdastyrylady;
4) ákimshilendirýdiń sapasy men jyldamdyǵyn arttyrý úshin jumys stansııalarynyń ártúrli apparattyq-baǵdarlamalyq konfıgýrasııalarynyń sany úsh túrimen shekteledi:
qoldanbaly BQ-men jumys isteýge arnalǵan jumys stansııasy;
grafıkalyq pakettermen, úlgileýdiń BQ paketterimen jáne ózgelermen jumys isteýge arnalǵan qýaty joǵary jumys stansııasy. Grafıkasy damyǵan, prosessordyń ónimdiligine, jedel jady jáne kishi beınejúıeleriniń kólemine qoıylatyn talaptary joǵary qosymshalar úshin qoldanylady;
mobıldik paıdalanýshylardyń jumysyna arnalǵan noýtbýk.
19. Tehnıkalyq talaptardyń ereksheligi úshin jumys stansııalarynyń mynadaı basty parametrleri bólinedi:
1) mynalardy qamtıtyn ónimdilik:
prosessordyń tez áreket etý parametrleri;
jedel jadynyń qajetti kólemi;
derekter taratýdyń ishki shınalarynyń jyldamdyǵy;
grafıkalyq kishi júıeniń tez áreket etýi;
engizý/shyǵarý qurylǵylarynyń tez áreket etýi;
monıtor matrısasynyń parametrleri;
2) turaqty bas tartylǵan apparattyq quraldar men BQ paıdalaný esebinen qamtamasyz etiletin jáne úzdiksiz jumys isteýiniń ortasha ýaqytyn eskere otyryp anyqtalatyn senimdilik;
3) mynalardy:
prosessorlardyń sany men ónimdiligin;
jedel jáne syrtqy jady kólemin;
kiriktirilgen jınaqtaǵyshtardyń syıymdylyǵyn arttyrý múmkindigi esebinen derbes kompıýterdiń arhıtektýrasymen jáne qurylymymen qamtamasyz etiletin aýqymdaý.
20. AQ-ny qamtamasyz etý úshin:
1) AQ TQ-da:
MO nemese JAO qyzmetshileriniń jumys stansııalaryn ornatý tásilderi;
elektrmen jabdyqtaý júıesindegi isten shyǵýlardan jáne kommýnaldyq qyzmetter jumysyndaǵy kidirýlerden týyndaıtyn basqa da buzylýlardan jumys stansııalaryn qorǵaý tásilderi;
úzdiksiz qoljetimdiligin jáne tutastyǵyn qamtamasyz etý úshin jumys stansııalaryna tehnıkalyq qyzmet kórsetý rásimderi men merzimdiligi;
túrli syrtqy táýekelderdi eskere otyryp, MO-dan nemese JAO-dan tys ornalasqan mobıldik paıdalanýshylardyń jumys stansııalaryn qorǵaý tásilderi;
jumys stansııalaryn ekinshi ret paıdalanǵan nemese aqparatty tasyǵyshtardy paıdalanýdan shyǵarǵan kezde aqparatty kepildikti joıý tásilderi;
jumys stansııalaryn jumys ornynan tys shyǵarý qaǵıdalary aıqyndalady;
2) turaqty negizde konfıgýrasııalaryn teksere otyryp, jumys stansııalaryn esepke alý júrgiziledi;
3) jumys stansııalarynda ishki sheńberdiń LJ-synda syrttan qashyqtyqtan basqarýdyń baǵdarlamalyq nemese apparattyq quraldaryn ornatýǵa jáne qoldanýǵa jol berilmeıdi. Ishki sheńberdiń LJ-synda qashyqtyqtan ishki basqarýǵa MO nemese JAO quqyqtyq aktisinde tikeleı kózdelgen jaǵdaılarda jol beriledi;
4) AQ bólimsheleri qyzmetshileriniń jumys stansııalaryn qospaǵanda, MO jáne JAO qyzmetshileriniń jumys stansııalary men mobıldik kompıýterlerindegi qoldanylmaıtyn engizý-shyǵarý porttary ajyratylady nemese buǵattalady.
21. MO jáne JAO qyzmetshileriniń jumys stansııalaryndaǵy syrtqy elektrondyq tasyǵyshtardy qoldaný arqyly aqparatty engizý-shyǵarý operasııalary máselesi MO nemese JAO qabyldaǵan AQ saıasatyna sáıkes retteledi.
22. MO jáne JAO qyzmetshisiniń jumys ornyndaǵy jabdyqty ornalastyrýdy ońtaılandyrý maqsatynda birneshe jumys stansııasy úshin jelilik ınterfeısterdi qoldanýsyz monıtordyń, qol manıpýlıatory (tintýir) men klavıatýranyń bir birligin paıdalanýdy qamtamasyz etetin arnaıy jabdyqty paıdalanýǵa jol beriledi.
23. EÚ AKP servısterin paıdalaný úshin MO nemese JAO ishki sheńberiniń LJ-syna qosylǵan jumys stansııasy EÚ AKP ınfraqurylymyna jelilik qosylýmen qamtamasyz etiledi.
24. MO jáne JAO qyzmettik aqparatyn óńdeý men saqtaý MO nemese JAO ishki sheńberiniń LJ-syna qosylǵan jáne Internetke qosylmaǵan jumys stansııalarynda júzege asyrylady.
25. MO jáne JAO qyzmetshilerine MO jáne JAO syrtqy sheńberiniń LJ-syna qosylǵan, Qazaqstan Respýblıkasynda qupııalylyq rejımin qamtamasyz etý jónindegi nusqaýlyqqa sáıkes aıqyndalatyn rejımdik úı-jaılardan tys ornalasqan jumys stansııalarynan Internetke qol jetkizýge ruqsat beriledi.
26. Telefon baılanysynyń servısi:
1) ortaq paıdalanýdaǵy sıfrlyq telefon jelileriniń bazasymen qatar IP-telefonııa tehnologııalaryn paıdalanýmen de iske asyrylady;
2) paıdalanýshyny:
abonentterdi ishki jáne syrtqy sheńberdiń qoldanystaǵy lokaldyq esepteý jelisi men vedomstvolyq derekterdi berý jelisi arqyly qosýdy qoldaný;
ortaq paıdalanýdaǵy telefon baılanysy operatorynyń baılanys qyzmetterin E1 aǵyny boıynsha paıdalaný;
uıaly baılanys operatorlaryn paıdalaný;
qalaaralyq jáne halyqaralyq qońyraý shalý qyzmetin paıdalaný arnalary arqyly telefon jelisi abonentterimen qosýdy qamtamasyz etedi.
27. Konferensııalar, tusaýkeserler, májilister, telekópirler ótkizý úshin MO jáne JAO konferens-zaly:
1) qatysýshy ornynda mıkrofon, daýys kúsheıtkish jáne suraý salý men qatysýshynyń sóz sóıleýiniń jaryq ındıkatoryn ornalastyrýdy qamtıtyn daýys kúsheıtkish konferens-júıesimen;
2) aqparatty júkteý-kóshirý qurylǵysymen jaraqtalady.
Basqa qalalardaǵy nemese elderdegi geografııalyq bólingen qatysýshylarmen «telekópir» uıymdastyrý úshin konferens-júıe qajettiligine baılanysty EÚ AKI operatorynyń aýdıo jáne beınekonferensbaılanys júıesimen tolyqtyrylady.
28. Basyp shyǵarý servısi:
1) MO ishki sheńberiniń lokaldyq jelisine jelilik ınterfeısti nemese basyp shyǵarý serverine tikeleı qosylýdy paıdalana qosylǵan basyp shyǵarý, kóshirý jáne skanerleý jabdyqtary arqyly iske asyrylady;
2) mynalardy:
paıdalanýshylar men qurylǵylardy ortalyqtan basqarýdy;
shyǵyndardy bólimsheler men paıdalanýshylar arasynda bólý múmkindigimen paıdalanýshylardyń sáıkestendirý nómirleri boıynsha basyp shyǵarylatyn qujattardy, sondaı-aq elektrondyq poshta arqyly jiberilgen kóshirmelerdi, fakstardy jáne skanerleýlerdi esepke alýdy;
basyp shyǵarý, kóshirý jáne skanerleý belsendiligin grafıkalyq beıneleıtin esepter júıesin;
paıdalanýshyny basyp shyǵarý servısin paıdalanýdy bastaǵanǵa deıin sáıkestendirýdi;
AQ TQ-da reglamenttelgen ádistermen MO qyzmetshisin basyp shyǵarý qurylǵysynda avtorlaýdy;
basyp shyǵarylǵan qujattardy qoljetimdi basý qurylǵysynan alý múmkindigimen basyp shyǵarýdyń biryńǵaı kezegi arqyly basýdy júzege asyratyn basý kezegin qalyptastyrýdy iske asyratyn baǵdarlamalyq qamtylymmen qamtamasyz etiledi.
2-paragraf. Aqparattyq qaýipsizdikti uıymdastyrýǵa qoıylatyn talaptar
29. MO-da, JAO-da nemese uıymda AQ uıymdastyrý, qamtamasyz etý men basqarý kezinde QR ST ISO/HEK 27002-2009 «Aqparattyq tehnologııalar. Qamtamasyz etý quraldary. Aqparatty qorǵaýdy basqarý jónindegi erejeler jınaǵy» Qazaqstan Respýblıkasy standartynyń erejelerin basshylyqqa alý qajet.
30. AQ qamtamasyz etý salasyndaǵy jaýapkershiliktiń jáne fýnksııalardyń arajigin ajyratý maqsatynda aqparattandyrý obektilerin qurý, súıemeldeý jáne damytý máselelerimen aınalysatyn basqa qurylymdyq bólimshelerden oqshaý, MO-nyń nemese JAO-nyń qurylymdyq bólimshesi bolyp tabylatyn AQ bólimshesi:
1) AQ TQ talaptarynyń oryndalýyn baqylaýdy;
2) AQ qujatpen resimdelýin baqylaýdy;
3) AQ qamtamasyz etý bóliginde aktıvterdiń basqarylýyn baqylaýdy;
4) BQ zańdy paıdalanylýyn baqylaýdy;
5) AKT salasyndaǵy táýekelderdiń basqarylýyn baqylaýdy;
6) AQ oqıǵalarynyń tirkelýin baqylaýdy;
7) ishki AQ aýdıtin júrgizýdi;
8) syrtqy AQ aýdıtiniń uıymdastyrylýyn baqylaýdy;
9) AKT paıdalanatyn bıznes-prosester úzdiksizdiginiń qamtamasyz etilýin baqylaýdy;
10) personaldy basqarǵan kezde AQ talaptarynyń saqtalýyn baqylaýdy;
11) «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektisi AQ-synyń jaı-kúıin baqylaýdy júzege asyrady.
31. AQ TQ óz qyzmetinde MO, JAO nemese uıym basshylyqqa alatyn qujattalǵan qaǵıdalardyń, rásimderdiń, praktıkalyq tásilderdiń nemese basshylyq qaǵıdattarynyń tórt deńgeıli júıesi túrinde qurylady.
AQ TQ MO-nyń, JAO-nyń nemese uıymnyń birinshi basshysynyń quqyqtyq aktisimen bekitiledi jáne MO, JAO barlyq qyzmetshileriniń nemese uıym jumyskerleriniń nazaryna jetkiziledi.
AQ TQ ondaǵy aqparatty taldaý jáne ózektilendirý maqsatynda keminde eki jylda bir ret qaıta qaralady.
32. MO-nyń, JAO-nyń nemese uıymnyń AQ saıasaty birinshi deńgeıdegi qujat bolyp tabylady jáne MO nemese uıym kúndelikti qyzmetinde basshylyqqa alatyn AQ-ny qamtamasyz etý salasyndaǵy maqsattardy, mindetterdi, basshylyq qaǵıdattary men praktıkalyq tásilderdi aıqyndaıdy.
33. Ekinshi deńgeıdegi qujattar tizbesine MO-nyń, JAO-nyń nemese uıymnyń AQ saıasatynyń talaptaryn naqtylaıtyn qujattar kiredi, sonyń ishinde:
1) aqparattyq qaýipsizdik táýekelderin baǵalaý ádistemesi;
2) aqparatty óńdeý quraldarymen baılanysty aktıvterdi sáıkestendirý, jikteý jáne tańbalaý qaǵıdalary;
3) aqparatty óńdeý quraldarymen baılanysty aktıvterdiń úzdiksiz jumysyn qamtamasyz etý jónindegi qaǵıdalar;
4) esepteý tehnıkasy quraldaryn, telekommýnıkasııa jabdyǵyn jáne baǵdarlamalyq qamtylymdy túgendeý men pasporttaý qaǵıdalary;
5) ishki AQ aýdıtin júrgizý qaǵıdalary;
6) aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldaryn paıdalaný tártibi;
7) elektrondyq aqparattyq resýrstarǵa qol jetkizý quqyǵynyń arajigin ajyratý qaǵıdalary;
8) Internet jelisi men elektrondyq poshtany paıdalaný qaǵıdalary;
9) aýtentıfıkasııalaý rásimin uıymdastyrý qaǵıdalary;
10) vırýsqa qarsy baqylaýdy uıymdastyrý qaǵıdalary;
11) mobıldik qondyrǵylardy jáne aqparatty tasyǵyshtardy paıdalaný qaǵıdalary;
12) aqparatty óńdeý quraldaryn naqty qorǵaýdy jáne aqparattyq resýrstardyń qaýipsiz qyzmet etý ortasyn uıymdastyrý qaǵıdalary.
34. Úshinshi deńgeıdegi qujattar AQ-ny qamtamasyz etý prosesteri men rásimderiniń sıpattamalaryn qamtıdy, sonyń ishinde:
1) AQ qaterleri (táýekelderi) katalogy;
2) AQ qaterlerin (táýekelderin) óńdeý jospary;
3) aqparatty rezervtik kóshirý jáne qalpyna keltirý reglamenti;
4) aqparatty óńdeý quraldarymen baılanysty aktıvterdiń úzdiksiz jumysyn jáne jumys qabilettiligin qalpyna keltirýdi qamtamasyz etý boıynsha is-sharalar jospary;
5) ákimshiniń aqparattandyrý obektisin súıemeldeý jónindegi basshylyǵy;
6) paıdalanýshylardyń AQ ınsıdentterine den qoıý jáne shtattan tys (daǵdarysty) jaǵdaılarda áreket etý boıynsha is-qımyl tártibi týraly nusqaýlyq.
35. Tórtinshi deńgeıdegi qujattar tizbesi oryndalǵan rásimderdi jáne jumystardy tirkeý men rastaý úshin paıdalanylatyn jumys nysandaryn, jýrnaldardy, ótinimderdi, hattamalardy jáne elektrondyq qujattardy qosa alǵanda, basqa da qujattardy qamtıdy, sonyń ishinde:
1) AQ ınsıdentterin tirkeý jýrnaly;
2) shtattan tys oqıǵalardy tirkeý jýrnaly;
3) serverlik úı-jaılarǵa kirý jýrnaly;
4) jelilik resýrstardyń osaldyqtaryn baǵalaýdy júrgizý týraly esep;
5) BQ osaldyqtaryn tirkeý jáne joıý jýrnaly;
6) kábildik qosylýlardy esepke alý jýrnaly;
7) rezervtik kóshirmelerdi esepke alý jýrnaly;
8) rezervtik kóshirmelerdi testileýdi esepke alý jýrnaly;
9) jabdyq konfıgýrasııasyn ózgertýdi esepke alý jýrnaly;
10) AJ EBQ men QBQ testileý jáne ózgeristerdi esepke alý jýrnaly;
11) serverlik úı-jaılarǵa arnalǵan dızel-generatorlyq qondyrǵylardy jáne úzdiksiz qýattaý kózderin testileý jýrnaly;
12) serverlik úı-jaılardyń mıkroklımatyn, beınebaqylaýdy, órt sóndirýdi qamtamasyz etý júıelerin testileý jýrnaly.
Úshinshi jáne tórtinshi deńgeıdegi qujattardyń mazmuny boıynsha qoıylatyn talaptar MO-ǵa jáne JAO-ǵa 2017 jylǵy 1 qańtardan bastap kózdeledi.
36. Aktıvterdi qorǵaýdy qamtamasyz etý úshin:
1) aktıvterdi túgendeý;
2) aktıvterdi MO-da, JAO-da qabyldanǵan synyptaý júıesine sáıkes synyptaý jáne tańbalaý;
3) aktıvterdi laýazymdy tulǵalarǵa bekitý men aktıvterdiń AQ-syn basqarý jónindegi is-sharalardy iske asyrý úshin olardyń jaýapkershilik kólemin belgileý;
4) AQ TQ-da:
aktıvterdi qoldaný men qaıtarý;
aktıvterdi sáıkestendirý, synyptaý men tańbalaý tártibin retteý júrgiziledi.
37. MO-da nemese JAO-da AKT salasyndaǵy táýekelderdi basqarý maqsatynda:
1) QR ST 31010-2010 «Táýekel menedjmenti. Táýekeldi baǵalaý ádisteri» Qazaqstan Respýblıkasy standartynyń usynymdaryna sáıkes táýekelderdi baǵalaý ádisin tańdaý jáne táýekelderdi taldaý rásimderin ázirleý;
2) sáıkestendirilgen jáne synyptalǵan aktıvterdiń tizbesine qatysty táýekelderdi sáıkestendirý júzege asyrylady, ol mynalardy qamtıdy:
AQ qaterlerin jáne olardyń kózderin aıqyndaý;
qaterlerdiń iske asyrylýyna ákep soǵýy múmkin osaldyqtardy aıqyndaý;
aqparattyń taralý arnalaryn anyqtaý;
buzýshy modelin qalyptastyrý;
3) sáıkestendirilgen táýekelderdi qabyldaý ólshemsharttaryn tańdaý;
4) mynalardy:
QR ST 13335-2008 «Aqparattyq tehnologııa. Qaýipsizdikti qamtamasyz etý ádisteri men quraldary. Aqparattyq jáne kommýnıkasııalyq tehnologııalardy qorǵaýdy basqarý» Qazaqstan Respýblıkasy standartynyń talaptaryna sáıkes sáıkestendirilgen táýekelderdiń táýekelderin baǵalaýdy (qaıta baǵalaýdy);
yqtımal nuqsandy aıqyndaýdy qamtıtyn AQ qaterleri (táýekelderi) katalogyn qalyptastyrý;
5) AQ qaterlerin (táýekelderin) beıtaraptandyrý nemese tómendetý jónindegi is-sharalardy qamtıtyn olardy óńdeý josparyn ázirleý jáne bekitý júzege asyrylady.
38. MO-da, JAO-da nemese uıymda AQ-nyń buzylý oqıǵalaryn baqylaý maqsatynda:
1) AQ-ny buzýǵa baılanysty oqıǵalar monıtorıngi men monıtorıng nátıjelerin taldaý júrgiziledi;
2) AQ-nyń jaı-kúıine baılanysty oqıǵalar tirkelip, oqıǵalar jýrnaldaryn, sonyń ishinde:
operasııalyq júıelerdiń oqıǵalar jýrnaldaryn;
derekqorlardy basqarý júıeleriniń oqıǵalar jýrnaldaryn;
vırýsqa qarsy qorǵaý oqıǵalarynyń jýrnaldaryn;
qoldanbaly BQ oqıǵalar jýrnaldaryn;
telekommýnıkasııalyq jabdyqtyń oqıǵalar jýrnaldaryn;
shabýyldardy anyqtaý jáne aldyn alý júıeleriniń oqıǵalar jýrnaldaryn;
kontentti basqarý júıesi oqıǵalarynyń jýrnalyn taldaý arqyly buzýshylyqtar anyqtalady;
3) oqıǵalardy tirkeý jýrnaldaryndaǵy ýaqytty ýaqyt kóziniń ınfraqurylymymen úılesimdi etý qamtamasyz etiledi;
4) oqıǵalardy tirkeý jýrnaldary AQ TQ-da kórsetilgen, biraq úsh jyldan kem emes merzim boıy saqtalady jáne kem degende úsh aı jedel qoljetimdi bolady;
5) ýákiletti organ bekitetin «elektrondyq úkimettiń» aqparattandyrý obektileriniń aqparattyq qaýipsizdigin, qorǵalýy men qaýipsiz jumys isteýin qamtamasyz etý monıtorıngin júrgizý qaǵıdalarynda aıqyndalǵan formattar men jazba túrlerine sáıkes qurylatyn BQ oqıǵalaryn tirkeý jýrnaldary júrgiziledi;
6) oqıǵalardy tirkeý jýrnaldaryn aralasýdan jáne avtorlanbaǵan qoljetimdilikten qorǵaý qamtamasyz etiledi. Júıe ákimshilerine jýrnaldardy ózgertýge, joıýǵa jáne ajyratýǵa ókilettik berýge jol berilmeıdi. Qupııa AJ úshin jýrnaldardyń rezervtik qoımasyn qurý jáne ony júrgizý talap etiledi;
7) AQ ınsıdentteri týraly habardar etýdiń jáne AQ-nyń ınsıdentterine áreket etýdiń formaldi rásimin engizý qamtamasyz etiledi.
39. MO-nyń, JAO-nyń nemese uıymnyń óte mańyzdy prosesterin ishki jáne syrtqy qaterlerden qorǵaý maqsatynda:
1) aqparatty óńdeý quraldarymen baılanysty aktıvter jumysynyń úzdiksizdigin jáne jumys qabilettiligin qalpyna keltirýdi qamtamasyz etý jónindegi is-sharalar jospary ázirlenedi, testileýden ótedi jáne iske asyrylady;
2) paıdalanýshylardyń AQ ınsıdentterine jáne shtattan tys (daǵdarysty) jaǵdaılarda áreket etýi boıynsha is-qımyl tártibi týraly nusqaýlyq MO, JAO qyzmetshileriniń nemese uıym jumyskerleriniń nazaryna jetkiziledi.
Aqparatty óńdeý quraldarymen baılanysty aktıvter jumysynyń úzdiksizdigin jáne jumys qabilettiligin qalpyna keltirýdi qamtamasyz etý jónindegi is-sharalar jospary únemi ózektilendirýge jatady.
40. MO, JAO qyzmetshileriniń nemese uıym jumyskerleriniń AQ-ny qamtamasyz etý boıynsha fýnksıonaldyq mindetteri men AQ TQ talaptaryn oryndaý boıynsha mindettemeleri laýazymdyq nusqaýlyqtarǵa jáne (nemese) eńbek shartynyń talaptaryna engiziledi.
Eńbek sharty aıaqtalǵannan keıin kúshinde bolatyn AQ-ny qamtamasyz etý salasyndaǵy mindettemeler MO, JAO qyzmetshileriniń nemese uıym jumyskerleriniń eńbek shartynda belgilenedi.
41. EAR, AJ, AKI aqparattyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýge bógde uıymdardy tartqan jaǵdaıda olardyń ıesi nemese ıelenýshisi atalǵan obektilermen jumys isteý, olarǵa qol jetkizý nemese paıdalaný sharttary, sondaı-aq olardy buzǵany úshin jaýapkershiligi belgilenetin kelisimder jasaıdy.
42. AQ-ny qamtamasyz etý salasynda mindettemeleri bar MO, JAO qyzmetshilerin nemese uıym jumyskerlerin jumystan bosatqan kezdegi rásimderdiń mazmuny AQ TQ-da belgilenedi.
43. Jumystan bosatylǵan nemese eńbek sharty talaptaryna ózgerister engizilgen kezde MO, JAO qyzmetshisiniń nemese uıym jumyskeriniń aqparatqa jáne aqparatty óńdeý quraldaryna qol jetkizý quqyqtary:
jeke jáne logıkalyq qoljetimdilikti, qol jetkizý, qol qoıý sáıkestendirgishterin jáne ony jumys isteıtin MO, JAO qyzmetshisi nemese uıym jumyskeri retinde sáıkestendiretin qujattamany qamtıdy;
onyń eńbek sharty toqtatylǵannan keıin joıylady nemese eńbek shartynyń talaptaryna ózgerister engizilgen kezde ózgertiledi.
44. Kadr qyzmeti MO, JAO qyzmetshilerin nemese uıym jumyskerlerin aqparattandyrý jáne AQ-ny qamtamasyz etý salasynda oqytýdy uıymdastyrady jáne esebin júrgizedi.
45. Zańnyń 7-babynyń 11) tarmaqshasyna sáıkes ýákiletti organ bekitken aqparattandyrý obektileriniń synyptaýyshyna (budan ári − Synyptaýysh) sáıkes birinshi jáne ekinshi synyptaǵy aqparattandyrý obektilerin, sondaı-aq qupııa AJ qurýǵa jáne damytýǵa bastama jasalǵan kezde QR MEM ST R ISO/MEK 15408-2004 «Aqparattyq tehnologııa. Qaýipsizdikti qamtamasyz etý ádisteri men quraldary. Aqparattyq tehnologııalardyń qaýipsizdigin baǵalaý ólshemsharttary» Qazaqstan Respýblıkasy standartynyń talaptaryna sáıkes quramdas komponentterge arnalǵan qorǵaý profılderi men qaýipsizdik jónindegi tapsyrma ázirlenedi.
46. Aqparattandyrý obektilerin paıdalaný kezinde AQ qamtamasyz etý maqsatynda:
1) sáıkestendirý tásilderine;
2) qoldanylatyn AKQQ-ǵa;
3) qoljetimdilikti jáne isten shyǵýynyń bolmaýshylyǵyn qamtamasyz etý tásilderine;
4) AQ-ny qamtamasyz etý, qorǵaýdy jáne qaýipsiz jumys isteýi monıtorıngine;
5) AQ qamtamasyz etý quraldary men júıelerin qoldanýǵa;
6) kýálandyrýshy ortalyqtardyń tirkeý kýálikterine qoıylatyn talaptar belgilenedi.
47. Synyptaýyshqa sáıkes birinshi jáne ekinshi synyptaǵy aqparattandyrý obektilerine qol jetkizý kezinde sáıkestendirý maqsatynda kóp faktorly, sonyń ishinde ESQ paıdalanylatyn aýtentıfıkasııa qoldanylady.
48. Qupııa AJ, qupııa EAR jáne qoljetimdiligi shektelgen derbes derekterdi qamtıtyn EAR qyzmettik aqparatyn qorǵaý maqsatynda QR ST 1073-2007 «Aqparatty krıptografııalyq qorǵaý quraldary. Jalpy tehnıkalyq talaptar» Qazaqstan Respýblıkasynyń standartyna sáıkes AKQQ-ǵa qoıylatyn talaptarǵa sáıkes keletin mynadaı parametrleri bar:
birinshi synyptaǵy aqparattandyrý obektileri úshin synyptaýyshqa sáıkes – úshinshi qaýipsizdik deńgeıiniń;
ekinshi synyptaǵy aqparattandyrý obektileri úshin synyptaýyshqa sáıkes – ekinshi qaýipsizdik deńgeıiniń;
úshinshi synyptaǵy aqparattandyrý obektileri úshin synyptaýyshqa sáıkes – birinshi qaýipsizdik deńgeıiniń AKQQ (baǵdarlamalyq jáne apparattyq) qoldanylady.
49. Qoljetimdilikti jáne isten shyǵýynyń bolmaýshylyǵyn qamtamasyz etý úshin EÚ aqparattandyrý obektileriniń ıeleri:
1) synyptaýyshqa sáıkes birinshi jáne ekinshi synyptaǵy EÚ aqparattandyrý obektilerine arnalǵan menshikti nemese jalǵa alynǵan rezervti serverlik úı-jaıdyń bolýyn;
2) apparattyq-baǵdarlamalyq derekterdi óńdeý quraldaryn, derekterdi saqtaý júıelerin, derekterdi saqtaý jelileriniń komponentteri men derekterdi berý arnalaryn, sonyń ishinde synyptaýyshqa sáıkes:
birinshi synyptaǵy