Polıaktar án kórigin qyzdyrdy

Polıaktar ulttyq kúnine úlken daı­yndyqpen kelipti. Jurtshylyqqa Polshanyń qyzyl-aq tústi týy beınelengen ártúrli kádesyılar taratylyp, lotoreıalar oınatyldy. Kelýshilerge Polshanyń salt-dástúri men tarıhynan syr shertetin suraqtar qoıylyp, oǵan durys jaýap bergen jeńimpazdarǵa syılyqtar berildi.

Al Polsha Respýblıkasynyń kon­serttik baǵdarlamasynyń ózi joǵa­ry deńgeıde ótti. Qazaqtarǵa qashan­da qur­meti erekshe polıaktar qazaq án­de­rin de shyrqata saldy. Osy eldiń áı­gili án­shi qyzy Malgojate Sharek qazaq­stan­dyq­tarǵa tartý retinde kezinde «Dos Mu­qa­san» ansambliniń áýelete salýymen áı­gili bolǵan ataqty «Sulý qyz» ánin alyp kelipti. Ánshiniń aıtýynsha, bul ándi Polshaǵa barǵan qazaqtar ákelgen. Onyń tanymal bolǵany sonshalyq, qazir birde-bir Polsha toıy osy ánsiz ótpeıdi eken. Áýezi bólek ándi polıaktar «Shla djevechka» dep, óz tilderine aýdaryp ta aıtyp júr. EKSPO sahnasynda «Sulý qyzdyń» qazaq jáne polıaksha nusqasy qatar shyrqalyp, jurtshylyqtyń yqy­la­syna bólendi. 

Ulttyq kún barysynda polıaktardyń kórkemónerpazdar ujymy, folklorlyq ansambli jáne etomádenı birlestikterdiń ónerpazdary da án, bılerimen shashý shashty. Sondaı-aq, áıgili «Urban Band» to­by men Sebastıan Karpıel-Bý­leskı kvar­teti de kórermenderge ádemi áýen­de­rin usyndy.

Latvııa jańa tehnologııalaryn tanystyrdy

Keshe Latvııa pavılonynda aqparattyq tehnologııalar forýmy ótti. Onda Latvııa, Qazaqstan, Shvesııanyń kompanııalary aqparattyq tehnologııa salasynda ózara yntymaqtastyqty damytý jóninde úshjaqty memorandýmǵa qol qoıylmaq. Jıynǵa Qazaqstannyń Aqparat jáne kommýnıkasııalar vıse-mınıstri Qaırat Balyqbaev jáne Latvııanyń Qorshaǵan ortany qorǵaý jáne óńirlik damý mınıstri Kaspars Gerhards qatysyp, sóz sóıledi. Vıse-mınıstr Qaırat Balyqbaev elimizdegi aqparattyq tehnologııalar sa­lasynyń aıaq alysy týraly aıta ke­lip, Úkimet halyqqa kórsetiletin mem­le­kettik qyzmetterdi elektrondy nus­qa­ǵa kóshirýge erekshe mán berip otyr­ǵa­nyn jetkizdi. «Qazaqstanda elektron­dy úkimet burynnan damyp keledi. Biz «Aza­mattarǵa arnalǵan úkimet» at­ty bir­yń­ǵaı memlekettik korporasııa­ny qur­dyq. Endi EKSPO kórmesi aıaq­tal­ǵan­nan keıin 13 qyrkúıekte sıfrlan­dy­­rý baǵdarlamasynyń tusaýyn kes­pek­shimiz», dedi ol.

Vıse-mınıstr «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasynyń tórt baǵytyn atap kórsetti. Onyń birinshisinde kreatıvti qoǵamdy damytyp, IT mamandarǵa ba- s­ym­dyq berilmek. Ekinshisi – ekonomı­ka sa­lalaryn sıfrlandyrý bolsa, úshin­shisi – memlekettik qyzmetterdiń elektrondy saladaǵy belsendiligin arttyrý. «Biz 2020 jylǵa qaraı elektrondy memlekettik qyzmetterdi 80 paıyzǵa jetkizýdi kózdep otyrmyz. Árıne, bárin jappaı elektrondy nusqaǵa kóshirýge bolady. Biraq turǵyndardyń ishinde qujattaryn qaǵaz túrinde saqtaǵandy jón kóretin azamattar da bar, sondyqtan olardyń quqyn da eskerýimiz kerek», deıdi Q.Balyqbaev. 

Al memlekettik baǵdarlamanyń tór­tinshisi – aqparattyq kommý­nıkasııalyq teh­­nologııalar ınfraqurylymyn qam­tı­t­yn «Sıfrly Jibek joly» baǵyty. Osy ba­ǵyt boıynsha aýyl turǵyndaryn keń jolaqty ınternetpen qamtamasyz etý kózdelip otyr.

Al Latvııanyń Qorshaǵan ortany qor­ǵaý jáne óńirlik damý mınıstri Kaspars Gerhards bolsa, Qazaqstan Lat­vııanyń Ortalyq Azııadaǵy ma­ńyz­dy seriktesi ekenin aıta kele, eki eldiń jarasymdy baılanysy tereń­deı túsýine tilektestik bildirdi. EKSPO-2017 ha­lyq­aralyq kórmesiniń aıaq­talar aptasyn­da mundaı forýmnyń uıym­das­ty­rylýy asa mańyzdy ekenin aıtqan mınıstr bul tehnologııalar memlekettiń damýyna jańa serpin beretinin jetkizdi. Onyń aıtýynsha, aqparattyq tehnologııa qaryshtap damyǵan búgingi zamanda IT calasyn ilgeriletýdiń mańyzy zor. Sıfrly tehnologııalardy jumys pen kúndelikti turmysta paıdalana alatyn azamattar sıfrly ekonomıkanyń alǵyshartyn qalyptastyrady. Ári sıfrly tehno­lo­gııa­nyń damýy memleketterdiń básekege qa­­biletti bolýyna yqpal etip, tıimdi ju­mys isteýine múmkindik beredi.

Erikti bolýdyń ózi – erlik

EKSPO kórmesine eriktilerdiń de qosqan úlesi kóp. Alys-jaqynnan kelgen qonaqtarǵa jol kórsetip, jón siltegen jastardyń barlyǵy kemi úsh tilde sóıleıdi. Tańnan keshke deıin qoldy-aıaqqa turmaı tikesinen tik aqysyz qyzmet etken olardyń eńbegi shynymen de erlikpen para-par. Kórmede jumys istegen 1500 eriktiniń ishinde ózimizdiń qarakózder de, sheteldik jastar da jeterlik. Solardyń biri – Aıdyn Ǵalymbekuly men fransııalyq Saraz Rahmachadran.

Biz eki balań jigitti EKSPO kór­me­siniń alańynda kezdestirdik. Ekeýi de jón suraǵan adamdarǵa baǵyt-baǵ­dar siltep, ótinish aıtqandarǵa tilmash bolyp, júgirip júr. Bizge de qolǵabys etip, fransýzdarmen arada tárjima jasap berdi.  Saraz Fransııadan kelipti. О́zi tý­ǵan tilinen basqa, aǵylshynsha, tú­rik­she erkin sóıleıdi. Endi Qazaq­stanǵa kelip qazaqsha til syndyryp júr eken. «Men Qazaqstanmen eki jyl­dan beri tanyspyn. Aldynda EKSPO kórmesi ótedi degennen daıyndaldym. Ǵalamtor arqyly ózime qajet bolady-aý degen qazaq sózderin jat­tap aldym. Fransııa kórmege keler aldynda til biletin jastardy jı­nap, konkýrs ótkizdi. Birneshe til bi­letindigimniń arqasynda men baı­qaý­dan súrinbeı óttim. Osynda kel­geli ózim suranyp, erikti boldym. Jumysym sondaı unaıdy. Qazaq dostar taptym, solardyń arqa­syn­da qazaqsha da ájeptáýir úırenip qal­dym. Endi men ózimdi tórt til bilemin dep se­nimdi aıta alamyn», deıdi Saraz. Saraz Astanany baılar tura­tyn qala dep esepteıdi eken. «Shy­nym­­dy aıtaıyn, munda kelgeli júrip-turýyma kóp shyǵyndalýǵa týra keldi. Sizderde azyq-túlik, jol aqysy ýdaı qymbat eken. Mysaly, Fransııada qoǵamdyq kólik aqysy teń­gemen eseptegende – 20 teńge. Al mun­da óte qymbat eken. Soǵan qara­ǵan­da Astanada tek aýqatty adamdar turatyn sııaqty», deıdi fransýz ji­giti ańǵaldyqpen. Al Aıdyn – Astanadaǵy №4 mek­tep-gımnazııasynyń 11-synyp oqý­shy­sy. «Men qosymsha Heılıberı mek­tebinde aǵylshyn tilin úırenip júr­min. EKSPO kórmesine erikti bo­lýymnyń basty sebebi de sol, aǵyl­shyn tilin jetildire túsý. Árıne, erik­ti bolý ońaı emes. Biraq bar jaǵ­daı­ymyz jasaldy. Úsh mezgil tamaq, qo­ǵamdyq kólikke aı saıyn tegin bı­let berip turdy. Bizge odan basqa ne kerek? Ár elden dos tabýdyń ózi jaqsy emes pe?!», deıdi Aıdyn.

EKSPO kórmesine erikti bolǵan úsh aıdyń ishinde Aıdynnyń basynan nebir qyzyqtar ótipti. Balamysyń degen, shildeniń shilińgirinde kúni boıy dalada júretinine qaramastan ózi oraza da ustapty. Dál sondaı ystyq kúnderdiń birinde Kenııadan kel­gen qonaqtar Aıdynnyń elge­zek­tigine rıza bolyp, qalany arala­tý­dy ótinse kerek. Bul bas tarta al­maǵan. «Kenııalyqtarmen erip alyp, keshke deıin qalany araladym. Olar ne taksı ustamaıdy, ne avtobýsqa otyrmaıdy eken. Qalany kúni boıy jaıaý araladyq. EKSPO kór­mesinen «Báıterekke» baryp, odan ári qalalyq ákimdiktiń janyndaǵy Tuńǵysh Prezıdenttiń mýzeıine deıin jaıaý júrdik», deıdi sol kezdi eske alǵan Aıdyn. Sheteldikterdiń nesi ketedi, ár jarty saǵat saıyn dastarqandy jaıyp jiberip, jaq­sy­lap tamaqtanyp alady eken. Al Aıdyn oraza ustaǵandyqtan nár tat­paǵan. «Olar meniń tamaq jemeı otyrǵanymdy basqasha túsindi. Qan­sha túsindirsem de qabyldaı alma­dy. «Áke-shesheń nege seni sonsha ta­maq jegizbeı jazalady, a?» dep basyn shaıqaýmen boldy», dep kúledi Aıdyn.

Aıdyn bıyl mektep bitirgen soń shet­elge oqýǵa barýdy josparlap otyr. Endi ol tilden qıyndyq kór­meı­tinin aıtady.

Toptamany ázirlegen Qymbat TOQTAMURAT,

sýretterdi túsirgen

Orynbaı Balmurat,

Erlan Omar

 «Egemen Qazaqstan»