Elimizdegi eldi mekenderdiń qala mártebesin alýy úshin turǵyndarynyń sany 8 myńnan asýy tıis. 100-205 myń halqy bar qala – úlken qala, 250-500 myńnan assa – iri qala, 500 myńnan 1 mıllıonǵa jetse – asa iri qala atanady. Jaqynda ótken Oral qalalyq máslıhatynyń 15-shi kezekten tys sessııasynda Oral qalasynyń ákimi Murat Muqaev oblys ortalyǵy turǵyndarynyń sany 2015 jylmen salystyrǵanda 6 paıyzǵa ósip, 300128-ge jetkenin málimdedi.
Qalada halyq sany ǵana emes, óndiris te ósýde. О́nerkásip óndirisiniń kólemi bıylǵy alǵashqy jartyjyldyqta 71,4 mlrd teńge boldy, bul byltyrǵyǵa qaraǵanda 8,3 paıyzǵa óskenin kórsetedi.
Qalada kásipkerlik salasy da artyp keledi. Qurylys ta sońǵy jyldary qarqyndy damýda. «Nurly jer» baǵdarlamasy aıasynda 9,3 mlrd teńge bólinip, onyń 7,7 mlrd teńgesi kóp qabatty 9 turǵyn úıdiń qurylysyna baǵyttaldy. 4 kópqabatty turǵyn úıdiń qurylysy aıaqtalyp, paıdalanýǵa berildi. Jyl aıaǵyna deıin taǵy úsh turǵyn úıdiń qurylysy aıaqtalyp, paıdalanýǵa beriledi. Qala ákiminiń aıtýynsha, turǵyn úı qurylysy jóninen Batys Qazaqstan oblysy elimiz boıynsha alǵashqy orynnan kórinýde.
Oraldyń joldary da bıyl erekshe jańaryp jatyr. 67 kóshede 72 shaqyrym avtokólik joly jańadan salynýda. Dál qazir qala turǵyndaryna júrip-turýǵa qolaısyzdyq bolǵanymen, jóndeý jumystary aıaqtalǵan soń shahar bir jańaryp qalatyn boldy.
– 2015 jyly qala mektepterinde 37 579 bala oqyǵan bolsa, bıyl oqýshylardyń sany 44 000-nan asty. Qazirgi tańda qala boıynsha 48 mektep bolsa, sonyń 38-i eki aýysymda, 6-y bir aýysymda, 4-i úsh aýysymda oqıdy. Úsh aýysymda oqıtyn mektepter Derkól men Zashaǵan kentinde ornalasqan. Osyǵan oraı, bıyl Derkólde árqaısysy 600 oryndyq eki mektep jáne Zashaǵan kentinde 900 oryndyq bir mektep salynýda. Sondaı-aq, ábden eskirgen №4 mekteptiń de ǵımaraty qaıta turǵyzyldy. Sońǵy 4 jylda 7 mektep kúrdeli jóndeýden ótken. Bıyl bilim salasynyń bes nysany tolyqtaı jóndelmek. Qalada 100-ge jýyq balabaqsha bar, sonyń 23-i jeke balabaqsha. Eger qalada balabaqsha kezeginde 17 myń búldirshin turǵanyn eskersek, qazirgi qoldanystaǵy balabaqshalar tym azdyq etedi. Sondyqtan, qosymsha balabaqshalar qurylysyn júrgizý qajet, bul jumysty memleket-jekemenshik áriptestigi arqyly júrgizgen jan-jaqty tıimdi bolmaq, – degen qala ákimi jergilikti kásipkerlerdi osy jumysqa belsene qatysýǵa shaqyrdy.
Murat Muqaevtyń aıtýynsha, 2018-2020 jyldar aralyǵynda qaladaǵy jańa shaǵyn aýdandarda jeti balabaqsha ǵımaratyn salý josparlanýda.
Qazbek QUTTYMURATULY, «Egemen Qazaqstan»