Bıyl jazda jol túsip, Ereımenniń taý-tasyn armansyz aralap, qasıetti jerlerge táý etip, asyl arýaqtarǵa duǵa oqyp qaıtyp edik. Sol sapardaǵy bir oljamyz Saılaý Jylqybaev degen jergilikti jampoz azamatpen tanysýymyz boldy desek artyq aıtpaspyz.
Bul ózi tabıǵat bir basyna alýan ónerdi úıip-tógip bere salǵan aqjoltaı jigit eken. «Kózime bir kórinshi Ereımentaý» dep ańsap barǵan bizderge atamekenniń tarıhynan aǵyl-tegil áńgime tıegin júrgen jerde shym-shymdap aǵytty da otyrdy. Sypaıy, syrbaz. Keı tustarda ózi de ańǵarmaı arqalanyp ta ketetinin baıqadyq. Eki kún birge bolǵanda jeti ónerdi de jat kórmegen Saılaýdyń aqyndyǵyna, áýesqoı sazgerligine, ánshiligine, sýretshiligine tánti boldyq.
Ereımentaýdyń Boztal degen boz kódeli aýylynda týyp-ósken bozbas sýretshi bolǵanda da naǵyz kásibı sýretshi eken. Abaı atyndaǵy QazPI-diń kórkemsýret-grafıka fakýltetin bitiripti. Sodan uzaq jyldar aýylynda ustazdyq etken, ónerin jas urpaqqa úıretken. Oblystyq, respýblıkalyq baıqaýlarda úzdik muǵalim atanyp, bas marapatqa ıe bolyp, júldeli oryndardy enshilegen.
Sýretshiligimen qatar aqyndyq daryny ashyla túsedi. Týǵan jerine arnaǵan, adal mahabbatty aıalaǵan, izgilik pen adamgershilikti ardaqtaǵan talaı-talaı jahut jyrlar týdyrady. Aqmola oblysy men respýblıka kólemindegi músháıralarda da birde jeńimpaz, birde júldeger boldy. Sóıtip Saılaý aqyn retinde tanyldy. О́leńderi kóptegen jyr jınaqtaryna kirdi. «Boztalda qalǵan qoltańba» jáne «Qudiretpen tildesý» atty óziniń jeke óleńder kitaby da jaryq kórdi. Osy kitaptaryn ózi grafıkalyq sýrettermen kórkemdep bezendirgeni qandaı deseńizshi!
Saılaý sezimge baı, qııaly júırik aqyn. Saryarqanyń saf samalyndaı taza, ańqyldaǵan adal júrekpen jyrlaıdy. Aıaýly aǵa, jazýshy Dúkenbaı Dosjanov dál baǵasyn bergendeı... «baıaǵy Atymtaı jomart sekildi jan baılyǵyn, júrek jaısańdyǵyn joǵaltpaı júrgen aqyndarymyzdyń biri ári biregeıi – Saılaý inimiz. Adamnyń muńyn, sherin qozǵaıtyn óleńderi kisige keremetteı áser etedi. Sherlenip, muńdanyp júrgen zamandasyn silkip oıatyp, jaryqqa, jyly shýaqqa shyǵarsam, kórkeıtsem deıdi». Halqym bar meniń – qazaǵym, qanym, Qurmet tutatyn bar tilim. Qalammen árlep jazamyn tańyn, Tirliktiń jyrlap ár kúnin.
Bizdiń Saılaý, mine, osyndaı úlken júrekti, keńinen tolǵaıtyn azamat aqyn. Qustyń qos qanatyndaı bolyp, aqyndyǵyna qosa sazgerligi sharyqtady, jyr týǵan júrekten búlkildep án de týdy. Ol búginde kópshilik, ásirese ereımentaýlyq qalyń qaýym súısine qabyldaǵan 50-den astam asqaq ta aıbyndy, syrly da sulý ánderdiń avtory. Boztal, О́leńti, Ajy, Kúnshalǵan, Oljabaı, Eltaı, Jańajol aýyldaryna arnap ádemi ánder jazyp, ol ásem áýender halyq arasyna keńinen tarady. Sózi de, áni de óziniki. Kópshiliginiń oryndaýshysy da ózi. Gıtaramen, dombyramen bolsyn shyrqatyp sala beredi. Bir ózi – bir teatr. Osyndaı ónerpaz Saılaý baýyrymyzdy búginginiń sal-serisi demegende ne deımiz.
Jaqynda Astananyń tórinde, Ulttyq akademııalyq kitaphananyń úlken zalynda ótken «Júregim – jyr, ómir – óleń, únim – án» atty shyǵarmashylyq keshinde Saılaýdyń jyrlaryn jyrǵaı tyńdap, áýelegen ánderine elitip, qulaq quryshymyzdy qandyrdyq. Onyń jyrlarynda – eljandy rýh, ánderinde zamanǵa saı saz baryna qýandyq. «Oljabaı batyr» áninen erlik dabysy estilse, «Bógenbaı batyr» áni Ereımentaý eliniń gımnindeı shalqar aıdyndarda shalqytady, kóńildi zaý bıikke sharyqtatady. «Ereımenim – saǵynyshym», «Beý, dúnıe», «Qaz qonǵan kól» ánderi de adamdy bir ańsarly izgilik nurymen baýraıtyndaı.
Saılaýdyń taǵy bir qyry elshildigi, aınalyp qazyǵyn tabatyn qazaqy attaı jershildigi, el men jerdiń tarıhyna qumarlyǵy, jádigershildigi der edik. Osy qasıetteri, ásirese Ereımentaý aýdandyq mádenıet jáne tilderdi damytý bóliminiń bastyǵy, Bógenbaı batyr atyndaǵy aýdandyq tarıhı ólketaný mýzeıiniń dırektory qyzmetterinde jaqsy tanyldy, jarqyrap kórindi. Murajaıdaǵy qanshama ekspozısııalyq qordy jasaqtaýǵa jankeshti eńbek sińirdi, ondaǵy ǵylymı-zertteý, nasıhat jumysyn jolǵa qoıdy.
Ereımende qansha jyldardan beri ádebı-mádenı, konserttik, ana tilimizge qatysty qandaı da bir sharalar osynaý alýan daryn ıesi, arda azamatsyz ótip kórgen emes. Báriniń basy-qasynda Saılaý júredi. Alqaly jıyndy, dýman-saýyqty Saılaý kórkeıtedi. Salt-dástúrimizdiń de shyraqshysy bolyp ketedi. Qazaqtyń ár aýylynda Ereımenniń ónerli sal-serisi Saılaýdaı azamattar kóbirek bola bersin, laıym.
Qorǵanbek AMANJOL, «Egemen Qazaqstan»