Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaev Amerıka Qurama Shtattaryndaǵy resmı sapary aıasynda birneshe joǵary deńgeıli kezdesý ótkizip, eki el arasyndaǵy iskerlik, ekonomıkalyq baılanystardy talqylap, ekijaqty qatynastardy odan ári damytý jóninde pikir almasty. Elbasy «Sheteldik jeke ınvestısııalar jónindegi korporasııa» (OPIC) memlekettik agenttiginiń prezıdenti Reı Ýoshbernmen jáne AQSh-tyń Energetıka mınıstri Rık Perrımen kezdesti. Sonymen qatar Memleket basshysy AQSh isker toptary ókilderimen kezdesip, Qazaqstan men Amerıka arasynda ornyqqan qatynastardyń mańyzdylyǵyna toqtaldy.
Memleket basshysy «Sheteldik jeke ınvestısııalar jónindegi korporasııa» (OPIC) memlekettik agenttiginiń prezıdenti Reı Ýoshbernmen kezdesýde qazirgi ýaqytta Qazaqstanda júzege asyrylyp jatqan ekonomıkalyq jobalar jóninde aıtty.
– Biz «Sıfrly Qazaqstan» baǵdarlamasyn iske asyryp jatyrmyz. Halyqaralyq EKSPO-2017 kórmesin ótkizdik. Kórme ınfraqurylymynyń bazasynda «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵyn quramyz. Oǵan qatysýshylardyń bárine aıryqsha jeńildikter qarastyrylǵan, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Nursultan Nazarbaev ınvestısııa salasyndaǵy qatynastardy nyǵaıtýdyń jáne ózara tıimdi ekonomıkalyq jobalardy júzege asyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
R.Ýoshbern EKSPO-2017 kórmesinen alǵan áserin bólisip, aldaǵy ýaqytta Qazaqstannyń «Kazakh Invest» kompanııasymen yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoıylatynyn aıtty.
Energetıka salasyndaǵy qatynastar nyǵaıadyNursultan Nazarbaev AQSh-tyń Energetıka mınıstri Rık Perrımen kezdesýde AQSh Prezıdenti Donald Tramppen júrgizilgen kelissózder barysynda qol jetkizilgen nátıjelerge toqtaldy.
Qazaqstan men AQSh-tyń munaı-gaz salasyndaǵy yntymaqtastyǵyna oń baǵa berip, Teńiz jáne Qashaǵan ken oryndarynda júzege asyrylyp jatqan jobalar jóninde aıtty.
Sondaı-aq Qazaqstanda ónimdi qaıta óńdeý salasyndaǵy ınvestorlardyń kúsh-qýatyn arttyrý qajettigine nazar aýdardy. Elimizdegi «jasyl» energetıkany damytýǵa arnalǵan jobalardyń júzege asyrylýy týraly áńgimelep, R.Perrıdi Tómen baıytylǵan ýran bankiniń ashylýy jóninde habardar etti.
AQSh-tyń Energetıka mınıstri kezdesýge rızashylyǵyn bildirip, ınvestısııalyq yntymaqtastyqty nyǵaıtýǵa septigin tıgizetin negizgi faktorlardy atady.
Kezdesý sońynda taraptar munaı-gaz jáne energetıka salalaryndaǵy ekijaqty qatynastardy odan ári damytý jóninde pikir almasty.
Jıyrmadan astam kommersııalyq qujatqa qol qoıyldyInvestısııa salasyndaǵy qatynastardy odan ári damytyp, ekonomıkalyq yntymaqtastyqty keńeıtý, osy arqyly birlesken jobalardy júzege asyrý máseleleri budan soń Memleket basshysynyń AQSh isker toptary ókilderimen kezdesýinde jalǵasty.
Qazaqstan Prezıdenti dóńgelek ústelge qatysýshylarmen júzdeskenine jáne kezdesý uıymdastyrylǵanyna rızashylyq bildirdi.
Nursultan Nazarbaev Qazaqstan men AQSh arasynda ornyqqan qatynastardyń mańyzdylyǵy men strategııalyq sıpatyna toqtaldy.
– Amerıka Qazaqstan ekonomıkasyna salynǵan tikeleı ınvestısııalardyń kólemi boıynsha ekinshi orynda. Táýelsizdik jyldary ishinde sizderdiń kompanııalaryńyz tarapynan Qazaqstanǵa 50 mlrd dollardan astam ınvestısııa quıyldy. О́tken jyly eki el arasyndaǵy taýar aınalymy 2 mlrd dollarǵa jetti.
Bizdiń elde energetıka, kólik, ınnovasııa, medısına jáne basqa da salalarda Amerıka kapıtalynyń qatysýymen 500-den asa kompanııa tabysty jumys istep keledi. Iri seriktesterimizdiń qatarynda «Shevron», «Ekson Mobıl», «Djeneral Elektrık», «Hellıbıorton» jáne basqa da kompanııalar bar, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Memleket basshysy keń aýqymdy ekijaqty qatynastardy qamtıtyn Keńeıtilgen strategııalyq áriptestik týraly birlesken málimdemeni qabyldaýdyń erekshe mańyzdylyǵyn atap ótti.
Sondaı-aq Nursultan Nazarbaev Qazaqstannyń kólik-tranzıttik áleýetin damytý úderisine toqtalyp, bıznes júrgizý úshin memleket tarapynan jaǵdaı jasaýǵa baǵyttalǵan sharalar jóninde áńgimeledi.
– Investısııalyq ahýaldy jaqsartyp, ınvestorlardyń quqyqtaryn qorǵaý úshin turaqty jumystar júrgizilýde. Qazaqstan Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń Investısııalar jónindegi komıtetiniń qaýymdastyrylǵan múshesi boldy jáne Halyqaralyq ınvestısııalar jónindegi deklarasııaǵa qosyldy. Bizde AQSh-ty qosa alǵanda, 62 eldiń azamattary úshin vızasyz rejim engizildi. Kásipkerlik salasyndaǵy zańnama jetildirilýde. 11 arnaıy ekonomıkalyq aımaq jáne 22 ındýstrııalyq aımaq jumys isteýde. Onda qajetti ınfraqurylym men jeńildikter kózdelgen, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Sonymen qatar Memleket basshysy Qazaqstan ekonomıkasyn sıfrlandyrý jáne óndiriske ınnovasııany engizý barysyna erekshe nazar aýdardy.
– «Sıfrly Qazaqstan» arnaıy memlekettik baǵdarlamasy qabyldandy. Osyǵan oraı, ekonomıka salalaryn sıfrlandyrý jáne ınnovasııalyq ekojúıeni damytý jónindegi jobalardy júzege asyrý mańyzdy bolyp sanalady. Máselen, Nazarbaev Ýnıversıteti jáne Innovasııalyq tehnologııalar parki sııaqty ınnovasııalyq klasterler jumys isteýde. Bıyl Astanada IT-startaptardyń jańa halyqaralyq tehnoparki ashylady. Osynyń bári bizdiń yntymaqtastyǵymyzdyń bolashaǵy zor bolýyna jol ashady, – dedi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezıdenti amerıkalyq bıznesmenderdi agroónerkásip keshenindegi birlesken jobalardy júzege asyrý isine qatysýǵa shaqyrdy.
Budan bólek Memleket basshysy elimizdegi jekeshelendirý baǵdarlamasynyń iske asyrylý barysy jáne «jasyl» ekonomıka salasyndaǵy jobalardy damytýdyń keleshegi týraly aıtty.
– О́tken jyly «Bolashaqtyń energııasy» taqyrybymen Halyqaralyq EKSPO-2017 mamandandyrylǵan kórmesin tabysty ótkizdik. Bul kórme búkil planetanyń «taza» energetıka salasyndaǵy joǵary tehnologııalyq jáne zııatkerlik áleýetin kórsetýge keremet múmkindik týǵyzdy. Kórme keshenderi ınnovasııalyq jáne ornyqty damý mindetterine ári qaraı da qyzmet ete berdi. Atap aıtqanda, EKSPO ınfraqurylymynyń bazasynda «jasyl» tehnologııalardy jáne ınvestısııalardy damytý jónindegi halyqaralyq ortalyq jumys isteıtin bolady. Ol elimizde jáne óńirde «jasyl» jobalardy júzege asyrýǵa septigin tıgizedi, – dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Sondaı-aq Nursultan Nazarbaev «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń mártebesi erekshe ekenin atap ótip, onyń jumysynyń aldaǵy josparlaryna toqtaldy.
– «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń jumysyna qatysýshylarǵa 50 jylǵa deıin salyqtyq jeńildikter beriledi, sondaı-aq valıýtalyq, vızalyq jeńildikter jáne eńbek rejimderiniń jeńildikteri usynylady. Bul – óńirdegi jumysy aǵylshyn quqyǵyna negizdelgen birden-bir ortalyq. «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń joǵary tehnologııalyq bırjasyn qurýǵa Shanhaı qor bırjasy jáne Amerıkanyń NASDAQ bırjasy tartyldy. «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń «jasyl», ıslamdyq jáne ınnovasııalyq qarjy quraldaryn damytý jónindegi óńirlik ortalyqqa aınalýy úshin zor múmkindigi bar. Jaz aıynda biz halyqaralyq qoǵamdastyq úshin «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵynyń resmı tanystyrylymyn ótkizýdi josparlap otyrmyz, – dedi Memleket basshysy.
Sońynda Qazaqstan Prezıdenti ótkizilgen kezdesýdiń eki eldiń jaqyndasýyna jáne ózara tıimdi áriptestikti nyǵaıtýǵa serpin beretinine senim bildirdi.
Kezdesý barysynda AQSh-tyń isker toptar ókilderi Qazaqstanmen ekonomıkalyq yntymaqtastyqty keńeıtýge zor qyzyǵýshylyq tanytty.
Memleket basshysynyń resmı sapary aıasynda avıasııa jáne ǵaryshtyq zertteýler, munaı hımııasy jáne aýyl sharýashylyǵy, sondaı-aq ınfraqurylymdy damytý salasyndaǵy jobalardy júzege asyrýǵa baǵyttalǵan 7 mlrd dollarǵa jýyq qarjy kólemindegi ınvestısııa jáne saýda-ekonomıkalyq yntymaqtastyq týraly 20-dan astam kommersııalyq qujatqa qol qoıyldy.
Budan bólek, sapar barysynda 3 úkimetaralyq kelisim jasaldy.
Bular: Memlekettik áýe kemelerine aeronavıgasııalyq qyzmet kórsetkeni úshin aqy almaý týraly, Qazaqstan Respýblıkasynyń aýmaǵy arqyly ótetin kommersııalyq temir jol tranzıtin qamtamasyz etý týraly, Halyqaralyq salyq tártibin jetildirý týraly kelisimder.
Sondaı-aq keshe Qazaqstan Prezıdenti Amerıka Qurama Shtattarynyń Vıse-Prezıdenti Maıkl Penspen kezdesti. Kezdesýde taraptar ekijaqty yqtymaqtastyqtyń meılinshe ózekti máselelerin talqylady. Áńgimelesý barysynda Nursultan Nazarbaev pen Maıkl Pens Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy saıası jáne ekonomıkalyq qarym-qatynastardy nyǵaıtyp, odan ári keńeıte túsýdiń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Abaı ASANKELDIULY, «Egemen Qazaqstan» – Vashıngtonnan (AQSh)
Sýretter Prezıdenttiń baspasóz qyzmetinen alyndy