• RUB:
    6.68
  • USD:
    520.93
  • EUR:
    609.07
Basty saıtqa ótý
Ádebıet 16 Aqpan, 2018

Turlybek Mámeseıit. Qoljazba – shıkizat

1264 ret
kórsetildi

Sábıt Muqanov útir-núktesi qo­ıylmaǵan býma-býma qoljazbasyn baspaǵa ákep: «meni soǵan (tynys belgileri – T. M) bola áý­re­lemeńdershi, aınalaıyndar» deıdi eken. Qalyń papkiden bet sany da qoıyl­maǵan bir paraq túsip qalsa, «qaı bet edi?» dep suraǵandarǵa, «oqy­ǵanda ózi túsinikti bolady» deı­tin kórinedi. Bul jazýshynyń redaktorǵa sengeni.

1980-jyldardyń basynda Tur­synbek Kákishevtiń «Ońasha otaý» degen kitabyna redaktor boldym. Avtor qysqartýǵa kónbeı, kitaptyń shyǵýy uzaqqa sozyldy. Komıtet Alash arystarynyń atyn alyp tastaý kerek degen tizim berip qoıǵan. Synnyń qalyptasý kezeńi týraly jaqsy eńbek. Biraq Baıtursynov, Sádýaqasov, Aımaýytovtardyń aqtalmaǵan kezi. Senzý­ra jibermeıdi. Tursynbek aǵamyz kelip: «Men olardy maqtap ta turǵan joqpyn, pikirlerin ǵana aıtyp otyrmyn» deıdi. Men durys deımin. О́zim jibergenmen menen keıin oqıtyndar bar. Sóıtip úsh jyl aıtysyp-tartysyp shyqty. Avtordyń aıtqan oıynyń úshten biri ǵana qaldy. Kitap julmalanyp shyqty. Ol kezde jaqsy eńbekterge osyn­­daı qııanattar jasalyp jatatyn.  Qalmuqan Isabaev pen Kámen Or­zalın­nyń romandaryna redaktor boldym. Qalaǵań marqum Ertis-Qaraǵandy kana­lynyń boıymen jaıaý júrip, roman jazdy. Sony oqyp otyryp, shubalańqy, keı jeri kórkem shyǵarmadan góri pýb­lısıstıkaǵa keletin jerlerin syzyp, eskertýler aıtsam, «ony­ ózim de bilip edim, qý bala, baıqap qoıyp­syń» dep kelisip otyratyn. Bir kúni «Qa­laı bop jatyr?» dep kelipti. «Aǵa, sýy kóp bop tur» desem, «Endi ózi de sý týraly ǵoı, sýy kóp bolmaı ma?» dep kúlip, qatty daý-­damaıǵa barmaı ymara tabatyn. Keıin Astanaǵa aýysyp, «Elorda» baspasyna kelgende arnaıy meni izdep kelip, kezekti kitabyna redaktor etip aldy. Kámen Oraza­lın­nyń «Abaıdan soń» deıtin tórt ki­taptan turatyn romany shyqty. Birinshi kitaby qysqaryp shyǵypty, keıingi úsheýi meniń qolymnan ótti. Sońǵy tórtinshi kitaby shyǵarda ol kisi de Astanaǵa izdep kelip, redak­tor bolǵanymdy qalady. 600 bet qol­jazbasyn tórt júz jetpis betke qys­qart­tym. Renjigen joq.  

Qazirgi kitaptyń ońbaı jatqany – redak­­tordyń joqtyǵy. Qazirgi baspa tolyq emes, redaktory joq. Kez kelgen fılo­logııany bitirgen adam oqyp beredi. Shynyn aıtqanda oqyǵan bolady. Eshqandaı redaksııalaý joq. Sherıazdan Eleýkenov baıaǵyda aıtatyn: «Qoljazba – shıkizat» dep. Sol shıkizatty kitap etip shyǵaratyn  – redaktor.

Turlybek MÁMESEIIT,  jazýshy

Sońǵy jańalyqtar