Qazaqstannyń júzý sportyndaǵy jetistikter paraǵynyń ashylǵanyna kóp bola qoıǵan joq. Medali kóp sportta ketip júrgen esemizdi Dmıtrıı Balandın Inchhondaǵy Azııa oıyndarynda qaıtara bastady. Qyzdar arasynda da sońǵy kezderi Ekaterına Rýdenkoǵa ǵana úmit artyp kelemiz. Ekaterınanyń ózi saryqurlyqtaǵy jetistikterimen ǵana shektelýde. Al qarakózderimizdiń arasynda bul sportqa kásibı túrde qyzyǵýshylar tipti az. Solardyń biri ári tabystary jaǵynan ózgelerden alda turǵany – Elmıra AIǴALIEVA. Jabyq keshendegi Azııa oıyndarynyń eki dúrkin jeńimpazy, Azııa chempıonatynyń kúmis júldegeri de sońǵy kezderi sporttan ketýdi oılap júrgen kórinedi.
– Elmıra, sizdi fıtnes bapker bolyp qyzmet atqaryp júr dep estidik. Bul qosymsha jumys pa álde?
– Almatydaǵy fıtnes ortalyqtardyń birinde júzýden bapker bolyp jumysqa turdym. Biraq bul degenim kásipqoı sporttan kettim degen sóz emes. Qazir bizge demalys berilgen. Jattyǵý jumystary qaıta bastalǵanǵa deıin ózime unaıtyn isti qolǵa alýdy jón kórdim.
– Iаǵnı sizdi áli jarystardan qatysýshy retinde kóremiz ǵoı?
– Máselelerdi retke keltirip ári biraz tynyǵyp alǵan soń, buıyrtsa, bıylǵy jyl oıdaǵydaı bastalady dep oılaımyn.
– Siz úshin ótken jyl sportta sátti boldy deýge kelmeıdi...
– Synaqqa toly jyl boldy. Úzilisten keıin sportqa oralý da ońaı emes eken. Sportta ǵana emes, jeke ómirimde de biraz qıyndyqtarǵa tap boldym.
– Sizdi halyqaralyq uıym dopıng qabyldady dep aıyptady. Ony estigende qandaı kúıde boldyńyz?
– Eń alǵash tóbemnen jaı túskendeı kúı keshtim. Bastapqy aılarda ózimdi qoıarǵa jer tappadym. Densaýlyǵym da syr bere bastady. Buǵan otbasylyq máseleler de qosyldy. Bylaısha aıtqanda, ishki kúızelispen kúresip ómir súrdim. Biraq ata-anam, jaqyn adamdarymnyń arqasynda sportqa qaıta oralyp, qıyndyqqa tótep berýdi úırendim. «Ár istiń qaıyry bar» degen osy shyǵar. О́kinetinim, kózdegen nátıjeme qol jetkize almadym. Qazaqstan quramasyna qaıta shaqyrtylǵanymmen, jeltoqsanda shyntaǵymdy jaraqattap aldym. Sóıtip jattyǵýǵa qańtar aıynda bir-aq kirisip, naýryzda Serbııada ótken týrnırde top jardym. Alaıda sáýirde qaıta keleńsizdiktiń qorshaýynda qalyp, qansha umtylsam da, sodan shyǵa almaı jatqan sııaqtymyn.
– О́zińizdi ózge salada synap kórgińiz kelgeni de sondyqtan ǵoı?
– Fıtnes ortalyqtardyń jumysy, jalpy osy sala unap júrgen. Sondyqtan baǵymdy synap kórsem dedim. Ádette bapker tańdaýda adam onyń jumys ótiline qaraıdy. Al jańadan kelgendikten meni kópshiligi tanı bermeıdi. Soǵan qaramastan júzýden tájirıbem baryn, qolyman keletin is ekendigin baıqaǵandar qatary kóbeıip jatyr.
– Al bapkerlerińiz ben komandalas áriptesterińizdiń sizge degen qarym-qatynasy qalaı?
– Aleksandr Smoleevke de bul jaıt aýyr soqqy tárizdi boldy. Soǵan qaramastan ol kisi meni qoldap, jigerlendirip, jattyǵýda umtyla túsýim kerektigin aıtyp júredi. Sonysymen de kópshilikke jaqpaı qalady. Onyń ústine sportta nátıjeń bolmasa, kimge kereksiń. Ásirese, dopıng daýynan soń quramadaǵy basqa mamandar úshin men «halyq jaýyna» aınaldym. Biraq eshkim ishki kúızelisimdi túsingisi kelgen joq. Bálkim, bolashaǵyma senbegendikten de shyǵar. Soǵan qaramastan quramaǵa oralýyma múmkindik bergeni úshin ol kisilerge de alǵys aıtamyn.
– Júzý – medali kóp sporttyń biri. Bul sportqa bizdiń qoǵamda qyzyǵýshylyq qandaı?
– Dmıtrıı Balandınniń jetistikterinen soń balalaryn júzý úıirmesine berip jatqan ata-analar kóp. Bizdiń de sýda balyqsha júze alatyndyǵymyzdy túsine bastaǵandaı. Ekaterına Rýdenkonyń da jetistikteri az emes. Katıa – Azııa oıyndarynyń úsh dúrkin kúmis júldegeri. Iаǵnı jumys júıelenip keledi. Baǵytymyzdyń durystyǵyn, daryndy balalardyń baryn basshylyq ta kórip jatyr. Osy qarqynnan taımasaq, áli talaı jetistikke jetemiz.
– Endi ózińiz bapkersiz. Adamdarmen jumys isteý qalaı eken?
– Men úshin qıyn emes. Kerisinshe, kóńil-kúıimdi kóteredi. Jattyǵýymyz qyzyqty ótedi. Onyń ústine bapkerimniń janynda júrip te balalardy daıyndaǵanbyz. Solardyń ishinde sport sheberi atanǵandary bar. Iаǵnı nusqaý berip, durys baǵdar kórsete alamyn.
– Júzýde salmaq derejeleri joq. Soǵan qaramastan ár kıloǵa qatty mán beresizder me?
– Sózsiz. Sportshynyń qalypty salmaǵy, sonan soń jarysqa qatysatyn salmaǵy bolady. Bul erejeni saqtamaý týrnırdegi nátıjeńe keri áser etetini anyq. Qazir ózimde artyq salmaq baryn bilemin, naqtyraǵy bulshyqetter kóp. Odan arylý qıynnyń-qıyny.
– Bálkim, sizdiń áleýmettik jelidegi tanymaldylyǵyńyz, tilshilerdiń nazarynan tys qalmaýyńyz keskin-kelbetińizdiń de arqasy shyǵar?
– Áleýmettik jelidegi oqyrmandaryma jazǵan pikirlerim, adam retinde ashyqtyǵym, ómirge degen qushtarlyǵym unaıtyn sekildi. Shyndyqty jasyrmaı, betke aıta salatyn batyldyǵyma da kópshilik rıza bolyp jatady.
– Siz jaıly pikirlerdiń basym bóligi qaı sarynda jazylady? Jalpy, synǵa qalaı qaraısyz?
– Qýanatynym, oqyrmandarymnyń arasynda teris pikir aıtyp, synaıtyndar az. Basym bóligi qoldap, sonyń arqasynda jigerlene túsemin. Jalpy, qyz bala bolǵandyqtan, biz úshin jurttyń nazarynda júrý mańyzdy. Shomylatyn kıimde túsken sýretterime qatysty túrli pikirler oqyp ta jatamyn. Degenmen oǵan bola kóńil-kúıimdi túsirgen emespin. Árkimniń kózqarasy, ustanymy bar. Olarmen sóz talastyrǵym kelmeıdi. Meni bireý talqylasa, maǵan, ómirime degen qyzyǵýshylyqtarynan dep bilemin. Keıde synnyń ózi adamǵa kúsh beredi.
– Jattyǵýyńyz bar, búginde jumys isteısiz. Vlogtar túsirip, oqyrmandaryńyzdy qyzyqtyratyndaı postar jazýǵa ýaqytty qaıdan tabasyz?
– Eshkim táýligine 24 saǵat jumys istemeıdi. Qalasań, negizgi jumysyńnan bólek ózińe unaıtyn iske ýaqyt tabýǵa bolady. Men adamdarmen tildeskendi, pikir almasqandy jaqsy kóremin. Tıisinshe belgili bir jaıtqa baılanysty óz oıymdy bildirgim keledi. Ondaıdy ınstagramdaǵy paraqshama jazyp qoıamyn. Almatyda ótken aralas jekpe-jek keshinen vlog túsirgenimdi de maqtanyshpen aıta alamyn. Sol arqyly sportshylarmen jaqynyraq tanysyp, olardyń da qarapaıym adam ekendigin, ázildeı alatynyn, qyzyǵýshylyqtary bar ekendigin kórsetýge tyrystym. Bala kúnimde án aıtatynmyn. Qazir ara-tura karaokege baryp turamyz. Bılegendi unatamyn. Bularǵa da ýaqyt taýyp júrmin.
– Jattyǵý bar, jarys, endi jumys bar. Júzýden jalyqqan joqsyz ba?
– Kúndelikti qaıtalana beretin isten shynymen de jalyqtym. Demalys alyp ózim úshin ómir súrip jatqanym da sondyqtan. Men Balandın emespin, nátıjelerim de kóńil kónshitpeı júr. Nazardan tys qala bastaǵanymdy da seze bastadym. Bapkerlerdiń de jattyqtyrýdan, menimen jumys isteýden jalyqqanyn baıqaımyn.
– Tokıo Olımpıadasyna qatysýyńyz múmkin be?
– Tokıodaǵy alamanǵa qatysý jaıly úmitim úzilgen. Biraq taǵdyrdyń bizge qandaı tosynsyı daıyndap qoıǵanyn kim bilsin. Eger sáti túsip jatsa, 2020 jylǵy Olımpıadada baq synaýym ábden múmkin. Sporttan birjola ketsem be deımin. Oıym san-saqqa bólindi. Ne de bolsa ýaqyt kórseter.
– Bári sátimen bolsyn deımiz! Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken Mádına ASYLBEK,
jýrnalıst