Aýdan ortalyǵy Ýspenkada 2007 jyly jańa mektep salyndy. О́zbekstannyń Úshqudyq jaǵynan kelgen oralman aǵaıyndardyń balalarymen synyptar toldy. Biraq bilim uıasy áli Ýspen atalyp tur. Osynaý oqý ornyna elimizdiń Ánurany avtorlarynyń biri aqyn Jumeken Nájimedenovtiń esimin berý týraly usynys bar. Mektepterge ultymyzdyń birtýar uldarynyń esimderin berý – jas urpaqty elin, jerin, ultyn súıýge, ana tilin qurmetteýge tárbıeleý degen sóz.
Negizinen, aýdan ortalyǵy Jelezın aýylyndaǵy №3 jalpy bilim beretin qazaq mektebine Mirjaqyp Dýlatulynyń esimin berý – О́zbekstannyń Úshqudyq jaǵynan kóship kelgen oralman aǵaıyndardyń bastamasy. Jetektep kelgen ul-qyzdarymen aýdan ortalyǵynda ómiri bolmaǵan qazaq mektebin ashtyrdy. Aıtpaqshy Jelezınniń baıyrǵy ataýy Úrlitúp desek, osy Úrlitúp jerinde 1931-1932 jyldary qoldan jasalǵan ashtyqtan bosqan qazaqty Edige bıdiń aýyldarynda qaldyrýǵa úgitteý úshin ólkelik partııa komıtetiniń tapsyrmasymen Qyzylordadan Ǵabıt Músirepov keledi. Aýdandaǵy sol aýyl qazir Ozernyı atalyp tur. О́tken tarıhqa qazirgi kúnniń eldik maqsat-múddesimen qaraıtyn bolsaq, ǵıbratty tanymdyq ataýlar bulaı kóleńkede qala bermes edi.
Mektep dırektory Altyn Smaıylhanovanyń aıtýynsha, aýdan aýmaǵyndaǵy ǵıbrat alarlyqtaı ótkenniń rýhanı qundylyqtaryn bilý, nasıhattaý paryz. Oqýshylar sabaqtan tys ýaqytta «Abaıtaný», «Maǵjan oqýlary», «Eltaný», sııaqty tanymdyq-tarıhı úıirmelerge qatysady. Mekteptiń qaı oqýshysy bolsyn Maǵjan ómiri jaıly áńgime órbitip, aqynnyń ǵıbratty jyrlaryn tebirenispen oqyp beredi. Munda «Ákeler mektebi», «Analar mektebi» jumys jasaıdy. Sondaı-aq «Meniń otbasymnyń dástúrleri», «Burymdy arý» ,«Qyz qylyǵymen súıkimdi», «Boıjeter qyz», «Jigitke jetpis óner de az», «Erjeter ul» taqyrybynda taǵylymdy baıqaýlar dástúrli túrde ótkiziledi. Baıqaýlarda halqymyzdyń «Asar» dástúri jaıly aıtyp, oqýshylar shaǵyn kórinister qoıdy. Sonymen birge «Balapan» atty qazaq tilinde tálim-tárbıe beretin balabaqshaǵa 100 bala keledi. Jyl saıyn qazaq tilinde bilim alatyn oqýshylar qatary kóbeıip keledi. Bul kúnderi mektepte 18 oqý kabıneti, sport zaly bar. Onyń ishinde 10 mýltımedııa kesheni, robotty tehnıka, ınformatıka kabınetteri, 6 ınteraktıvti taqta, 396 elektrondy oqýlyq bar.
Al jýyrda aýdan ortalyǵyndaǵy jalpy bilim beretin №3 Jelezın qazaq orta mektebiniń oqýshylary, muǵalimderi, ata-analary úshin qýanyshty habar jetti. 2011 jyldan beri oblystyq onomastıkalyq komıssııanyń mektepke Mirjaqyp Dýlatulynyń esimin berý jónindegi usynysy endi qoldaý tapqandaı. Oblystyq málıhattyń kezekti sessııasynda oblystyq tilderdi damytý basqarmasy oblys ákimdigi men oblystyq máslıhattyń birlesken qaýlysy men sheshiminiń jobasyn usyndy. Jobada Jelezın aýylyndaǵy №3 qazaq mektebine Mirjaqyp Dýlatovtyń, Ekibastuzdyń Shiderti, Aqkól aýyldarynyń mektepterine Qajybek Alǵambarov, Áshim Arymbekovtiń esimi beriletini habarlandy. Qujattar respýblıkalyq onomastıkalyq komıssııaǵa jiberildi.
Iá, bir kezderi óńirdegi aýdan ortalyqtary Ýspen, Jelezın aýylynyń turǵyndary kún saıyn qurylys basyna baryp, mektep qashan ashylady dep asyqqan edi. Turǵyndar tilegine oraı, Jelezınkada 2003 jyldyń sáýirinde bastalǵan qurylys jańa oqý jylynda aıaqtalyp, paıdalanýǵa da berildi. Alǵashqy kirpishin sol kezde oblys ákimi Danıal Ahmetov qalaǵan edi.
Tipti aýdan ortalyǵynda qazaq tilinde mektep ashylǵanyn estigen amerıkalyq eriktiler Ý.Nora, M.Megandar quttyqtaı kelip, aýyl balalaryna aǵylshyn tilinen sabaq ta berdi. Sóıtip egemen eldiń, Elbasynyń eldik maqsat-múdde saıasaty ulttyq mektepterdiń ashylýyna jol ashqanynyń kýási bolǵanymyz bar.
Farıda BYQAI,
«Egemen Qazaqstan»
Pavlodar oblysy