Almatydaǵy Atakent kórme ortalyǵynda ótken halyqaralyq kitap kórmesinde «Shyǵys ádebıeti jáne óneri» Baspa kompanııasynan» jaryq kórgen «Bir beldeý – bir jol» dep atalǵan sý jańa kitaptyń tanystyrylymy ótti. Oqyrmanǵa jol tartqan bul kitap qytaı tilinen alǵash ret aýdarylyp, qazaq oqyrmanyna usynylyp otyr.
Kitap qurastyrýshylary Sın Iýısaı, Chjoý Gýpın, Lo Veıdýn. Qazaq tiline tárjimalaǵan Bodaý Gýlı jáne Dana Altynbekqyzy. Atalǵan bastama Halyqaralyq deńgeıdegi «Bir beldeý – bir jol» baǵdarlamasynyń aıasynda qolǵa alynǵan aýqymdy sharalardyń biri. «Bir beldeý – bir jol» hrestomatııasy – bilim berý turǵysynan alǵanda pán retinde de, jalpy oqyrman kózqarasymen kelgende – eliniń de, ǵalamnyń da áleýmettik-saıası tynys-tirshiligine beıjaı qaraı almaıtyn árbir janǵa geografııalyq ta, saıası da, tarıhı-ekonomıkalyq jaǵynan da asa mol, jan-jaqty maǵlumat kózi bola alady. Tanymdyq eńbek Jibek joly boıyndaǵy elderdiń maqsat-murattaryn eskere otyryp, árbir halyqtyń óz múddesin qorǵaýyna jáne ulttyq tarıhy men qundylyqtaryn jalpy adamzattyq qundylyqtarmen birlestire otyryp jańǵyrtyp, órkendetýge jol ashýdy murat tutqan.
Elimizde tuńǵysh ashylǵan «Shyǵys ádebıeti jáne óneri» halyqaralyq baspa kompanııasy Qytaıdan bastaý alyp otyrǵan ejelgi Jibek joly boıyndaǵy elderdiń tarıhy men mádenıetin qazaq oqyrmanyna tanystyryp keledi. Az ýaqyt ishinde ádebıet, mádenıet, óner, tarıh, fılosofııa, ekonomıka salalarynyń damýyna eleýli eńbek sińirgen, asa zor jetistikterge qol jetkizgen kórnekti ult tulǵalarynyń eńbekterin jaryqqa shyǵarǵan. Olardyń qatarynda Lıń Haıshuńnyń «Jibek joly: arheologııalyq zertteýleri», Jýń Sıńszııannyń «Duńhýantaný týraly on segiz dáris» sııaqty tanym turǵysynan qundy eńbekter bar. Sondaı-aq, qazaq ádebıetiniń kórnekti shyǵarmalaryn, tarıhshy ǵalymdarymyzdyń tańdaýly eńbekterin, qazaqtyń salt-dástúri men ádet-ǵurpyna baılanysty kórnekti etnograftardyń eńbekterin basqa tilderge aýdaryp, kitap etip shyǵarý máselesi de oıda bar kórinedi.
«Bul halyqaralyq deńgeıdegi baǵdarlama bolǵandyqtan, jobany qytaı eli qarjylandyryp otyr. Biz osy múmkindikterdi tıimdi paıdalanýymyz kerek. Tek qana qytaı eli emes, Jibek joly boıyndaǵy basqa da elderdiń tanymal týyndylaryn qazaq tilinde sóıletý isin qolǵa aldyq. Aldaǵy ýaqyttary joba aıasynda elimizdiń tereń tarıhy men baı mádenıetinen syr shertetin qazaq tilindegi qundy eńbekterdi basqa tilderge aýdaryp, jaryqqa shyǵarýdy kózdep otyrmyz» deıdi «Shyǵys ádebıeti jáne óneri» Baspa kompanııasynyń» ókili Nurǵısa Sahov.
Arman OKTIаBR,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY
Sýretti túsirgen Rasýl SÁLIMULY