Jemqorlyqpen kúrestiń tıimdi tetigi – ashyqtyq

Azamattardyń bul sanaty ózderiniń qyzmetine baılanys­ty sybaılas jemqorlyqqa qatysty máselelermen jıi betpe-bet keletini jasyryn emes. Osy oraıda  memlekettik qurylymdardyń qyzmetkerleri para alý ar-ojdanǵa kir keltirý dep túsinetin adamgershilik oı-sananyń joǵary deńgeıimen erekshelenýge mindetti. Jem­qor­lyqqa qarsy kúres negizgi basymdyq retinde qazy­na­shy­lyq organdarynyń jumysyn­da erekshe kórinis tabýda. Atal­ǵan qurylym Qazaqstan Respýblı­kasynyń ekonomıkalyq damýyna əser etetin memlekettik qarjyny tıimdi jəne ornyq­ty basqarýǵa jaýap beretin elimizdiń bıýdjettik júıesindegi mańyzdy býyn bolyp esepteledi. Osyǵan baılanysty bul ju­mys bastapqyda-aq ərbir bas­qarý salasynda kirister men shyǵys­tardyń ashyqtyǵy men ba­qy­lanýyn qamtamasyz etý úshin uıymdastyrylǵan. Məse­le, jalpyǵa birdeı tanylǵan býhgalterlik esep, kirister men shyǵystardyń biryńǵaı bıýd­jettik synyptamasy, barlyq mem­lekettik organdardy qajet­ti aqshalaı qarajatpen qamta­ma­syz etýdegi birqalypty qazyna­shy­lyq normalar men standart­­tar týraly bolyp otyr. Qazyna­shy­lyqtyń aqparattyq júıesi turaqty jetildirilý ústinde. Məselen, 2008 jyly memleket­tik organdarmen elektron­dy qujat aınalymy boıynsha «Qazynashylyq-klıent» AJ jobasy engizilgen bolatyn. Oǵan adamı faktordy barynsha qatystyrmaıtyn sapaly jəne ýaqtyly aqparat almasý úshin qorǵalatyn elektrondy qujat aınalymdy jasaý negiz retinde alyndy. Jalpy, atalǵan júıeler jemqorlyqqa qarsy kú­reste aıqyndaýshy ról atqarady. 

Əlemdik sarapshylar təji­rı­besi kórsetkendeı, memle­ket­tik mekemelerdegi qarjy­lyq qujattardyń ashyq jəne eseptilikpen ótýi belgi­li bir sa­la­nyń jumys isteý­i­niń tazalyq kepili bolýy kez­deı­­­soq emes. Negizi, búgin­de qa­­­zy­­­na­­shylyq júıesi qyzme­ti­niń məni: memlekettik mekemeler qashyqtyq rejimde suranystary men bıýdjetti atqarý jəne qan­daı da operasııalardy ótkizý boıynsha esepterdi jasaýy­na bolatyndyǵynda. Paıdalaný­shynyń avtomattandy­rylǵan jumys ornynyń kómegi­men qu­jat­tardy toltyrýy, qabyl­dap-tap­syrýy jəne baqylaýy mem­le­ket­tik organdardyń oryndaýshylary arasynda tikeleı baılanysty boldyrmaı júrgizilýde. Sonymen qatar qazynashylyq qyzmet­kerleri arasynda óńdel­gen qujattardy júıemen taratý avtomattandyrylǵan rejim­de júzege asyrylýda. Bul bir jaǵy­nan, qujattardy óńdeý pro­se­sin tezdetedi, ekinshi jaǵynan – jemqorlyqty boldyrmaıdy. 

Elbasy júktegen mindetterge saı búgingi kúni elimizde bar­lyq memlekettik organdarda jem­qorlyqqa qarsy kúres jumys baǵytynyń mańyzdy basymdylyǵy bolyp, osy másele boıynsha maqsatty, josparly ári júıeli sharalar qabyldanýda. Bul jumystar qazynashylyq mekemesinde de júıeli túrde atqarylyp keledi. 

Jemqorlyq quqyq buzýshy­lyq­tardy boldyrmaý boıynsha aldyn alý is-sharalary, memlekettik qyzmetke jəne jem­qorlyqqa qarsy is-qımylǵa qatys­ty zańnamalardy túsindirý, osy taqyrypta dərister men semınarlar ótkizý – qyzmetkerler arasyndaǵy jalpy atqarylǵan jumystyń azǵantaı bóligi ǵana. Bizdiń paıymdaýymyzsha: jyl saıyn qazynashylyq organdary arqyly qarjylyq qujattardyń orasan zor aǵyny, ıaǵnı naqtyly aqshalaı qarajattyń «kóshkini» ótedi. Osy oraıda bıýdjettiń maqsatty qoldanylýyn tıimdi baqylaý basymdylyqta bolady. Qazynashylyq organdary jemqorlyqtyń aldyn alý jəne onyń kórinisterimen kúresýge, tərtipti kúsheıtýge jəne óz qyz­­metinde tərtipti nyǵaıtýǵa baǵyt­­talǵan mindetterdi oryndaý ba­ǵytynda aldaǵy ýaqytta da qar­­qyn­dy jumys atqara beredi. 

Baıan SYDYQOVA, Astana qalasy boıynsha Qazynashylyq departamenti basshysynyń orynbasary