Batys Qazaqstan oblystyq tarıhı-ólketaný mýzeıinde bizdiń dáýirimizge deıingi III ǵasyrǵa jatatyn ǵajaıyp jádiger saqtalǵan. Ǵalymdar «falar» dep ataǵan bul kúmis tabaqshalar kádimgi at ábzeli – ómildirik-quıysqanǵa bekitilip, kórkemdep turatyn metall japsyrma eken.
Arheologııa ǵylymynda sarmattar kezeńine (Bizdiń dáýirimizge deıingi III ǵasyrdan – bizdiń dáýirimizdiń IV ǵasyry aralyǵy) jatatyn bul erekshe qundy jádigerlerdi 1981 jyly A.Pýshkın atyndaǵy Oral pedagogıkalyq ınstıtýtynyń Ǵaıaz Kýshaev basqarǵan arheologııalyq ekspedısııasy tapqan. Tabylǵan jeri – qazirgi Batys Qazaqstan oblysy, Zelenov aýdanynyń aýmaǵyndaǵy Volodarka I beıitindegi №4 oba.
Ǵalymdardyń zertteýine qaraǵanda, bul beıit jáne tabylǵan jádigerler b.d.d. III-II ǵasyrlarǵa jatady. Falar kúmisten jasalǵan, juqa altyn japsyrmamen kómkerilgen, betindegi beıneler shekime ádisimen túsirilgen.
Falardyń jalpy dıametri – 24,6 sm. Jalpy, sarmattar kezeńine qatysty mundaı falarlar buryn-sońdy talaı tabylǵan. Biraq olar negizinen kishkentaı bolyp keledi. «Dál osyndaı kólemdi falar Sankt-Peterbýrgtegi Ermıtajda ǵana saqtalǵan» deıdi mýzeı qyzmetkerleri.
Mamandardyń pikirinshe, qalqanshada grek mıfologııasynda aıtylatyn úsh basty Hımeramen kúresip jatqan Bellerofont beınelengen. Sol sıýjettiń qazaq dalasynan shyqqany qyzyq.
– Eń qyzyǵy, falardyń betindegi sýret alystaǵy grek ańyzynan alynǵanymen, ǵalymdar óner týyndysyn jergilikti, ıaǵnı sarmat sheberleri jasaǵan degen boljam aıtady, – deıdi uzaq jyl osy mýzeıde qor bóliminiń meńgerýshisi bolyp qyzmet etken, búginde Batys Qazaqstan oblystyq mádenıet basqarmasynyń bólim basshysy Gúlmıra Qaýlanova.
Qazbek QUTTYMURATULY,
«Egemen Qazaqstan»