– Qazir Armenııada bıliktiń ádebıetke degen kózqarasy qalaı?
– Bılik ádebıetke sonshalyqty kóp nazar aýdarmaıdy. Kitaptyń basylýyna aqsha bólinbeıdi, qalamaqy múlde joq. Kitap taralymy – 500 dana. Onyń kóp bóligin syılaýǵa týra keledi. Jaqynda Baqytjan Qanapııanovtyń kitabyn aýdaryp, basyp shyǵardym. Halyq ádebıetten alystap ketti. Biraq ádebıetpen aınalysatyn orta sóz ónerine mahabbatyn joǵaltqan joq.
– Kitap dúkenderindegi ahýal qalaı?
– Bizdiń memlekette halyqtyń basym bóligi – armıandar. Soǵan sáıkes kitaptardyń kóbi armıan tilinde. Álem ádebıeti, árıne, barlyq elderdegi sııaqty dúkenge júıeli túrde túsedi. Bizdiń halyq kóp tildi bilýge qushtar. Bálkim, bul bizdiń álemde shashylyp jatqanymyzben baılanysty shyǵar. Talantty jastarymyz bar. Ádebıetimiz kóp janrly. Qazir saǵan olardyń atyn aıtsam, ol saǵan eshteńe bermeıdi.
– Sol talantty jastarǵa arnalǵan qandaı syılyq bar?
– Jastarǵa arnalǵan Memlekettik jastar syılyǵy jáne Prezıdent syılyǵy bar. Jyl saıyn bir ádebıetshige beriledi. Odan bólek, Jazýshylar odaǵynda jastarǵa arnalǵan syılyq kóp. Janynda aqshalaı da syılary bar. Memlekettik jastar syılyǵynyń júldesi – 10 myń dollar, al Prezıdent syılyǵy – 5 myń dollar. Bul jas ádebıetshiler úshin jaqsy stımýl dep oılaımyn.
– Qazaq jazýshylarymen qaı kezden tanyssyz?
– Osydan 33 jyl buryn Vladıvostokta jas aqyndardyń on úshinshi festıvali ótip jatqan. Sonda qazaq aqyny Baqytjan Qanapııanovpen tanystym. Bir-birimizge meken-jaıymyzdy, óleńderimizdi berdik. Sodan biraz ýaqyt ótkende maǵan Almatydan qalamaqy keldi. Úsh aı ómir súrip, otbasyn erkin asyraýǵa jetetindeı aqsha edi. Qalaı rahmet aıtamyn dep júrgende, bári ózgerip ketti. Bir-birimizden kóz jazyp qaldyq. 2010 jyly aıaq astynan Erevannan Baqytjandy kezdestirip qaldym. Arada 25 jyl ótken. Bir-birimizdi umytýǵa aınalǵanbyz. Biraq túrin birden tanyp: «Baqytjanbysyń?» desem, ol da tanyp, qushaqtasa kettik. Men onyń óleńderin alyp, aýdaryp, «Grakan tert» degen ádebı gazetimizge bastym. Endi osy jerge onyń armıan tilindegi kitabyn ákeldim.
– Basqa qazaq qalamgerlerinen kimdi bilesiz?
– M. Áýezovtiń «Abaı jolymen», Juban Moldaǵalıvtiń óleńderimen tanyspyn. Biraq kóp aqyn-jazýshylardy tanımyn dep aıta almaımyn. Maǵan qazaq jastary qyzyq. Qazirgi qazaq jastary qalaı jazady eken soǵan qyzyǵamyn.
– Bizdiń de ádebıetimiz kópjanrly, talantty jastary da kóp. «Aq ordaly Astana» festıval aıasynda bir bóligimen tanystyńyz dep oılaımyn.
– Árıne, Erlan Júnis, Baýyrjan Qaraǵyzuly, Aqberen Elgezek, Nurtas Turǵanbek, Bekzat Smadııar, Elaman Hasen sııaqty jastarmen tanysyp, óleńderin tyńdadym. Basqa da qazaq aqyndarymen tanysyp, endi baılanys úzbeýge kelisip jatyrmyz. Osyndaı shara uıymdastyrǵan Qazaqstan bıligine, Qazaqstan jazýshylar odaǵyna rahmet. Biz bir-birimizdi aýdarý arqyly ósemiz.
– Áńgimeńizge rahmet.
Áńgimelesken Baǵashar TURSYNBAIULY,
«Egemen Qazaqstan»