Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń ústimizdegi jyldyń 5 qazanynda el halqyna joldaǵan «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» taqyrybyndaǵy Joldaýynda óńirlik deńgeıdegi rezervterdi taýyp, buqaralyq sport pen deneshynyqtyrýdyń qoljetimdiligin arttyrý qajet degen bolatyn. Elbasymyz aıtyp otyrǵan osy mindet údesinen shyǵýdyń bir joly shynaıy patrıottardyń parasatty qımyly.
Kir jýyp, kindik kesken jer, tonnyń ishki baýyndaı aralasqan aǵaıyn jurttyń ortaq máselesi, bir arnada toǵysatyn arman-muraty el eńsesin tikteýge boıyndaǵy bar qajyr-qaıraty men eren eńbegin sińirip júrgen azamattardyń bir búıirinde júrgeni qandaı jaqsy. Yntymaǵy jarasqan, birligi bekem Kostychevo aýylynda dál qazir bir-birine ıyq tıistire boı kótergen, qurylysshy qalaǵynan jańa shyqqan ádemi ǵımarattar tutas bir ansambl quryp tur. Mektep janynda dańǵaradaı sport zaly salynyp jatyr. Eńseli ǵımarat paıdalanýǵa berilgen kezde jańa zamannyń talabyna tolyq jaýap beretin sporttyq jabdyqtarmen qamtamasyz etilmek. Jasyratyny joq, buryn shalǵaıdaǵy eldi mekende sport pen deneshynyqtyrý týraly sóz qylýdyń ózi qıyn bolatyn.
Sport zal jaıynda sál taratyp aıta ketý de kerek shyǵar. Bul jobany bolashaqty oılaǵan aýyldaǵy sharýashylyq basshysy, oblystyq máslıhattyń depýtaty Vıtalıı Kamyshanskıı qolǵa alǵan. «Jarqaıyń» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń dırektory bıyl sport zaldyń qurylysyna 15 mıllıon teńge qarjy bólse, kelesi jyly da sonshalyqty qarjy bólýdi josparlap otyr.
– Bul bizdiń aýdandaǵy eldi mekenderdiń ishindegi alǵashqy ǵımarat, – deıdi aýdandyq sport bóliminiń jetekshisi Azamat Baımýldınov, – baıandy bastamany qolǵa alyp otyrǵan azamattardyń úlgisi ózgege juǵysty bolsa, qandaı ǵajap. Vıtalıı Petrovıch – aýdandyq sport federasııasynyń vıse-prezıdenti. Qazirgi kúni aýyl sportyn damytýǵa at salysyp júr.
Úrkerdeı shaǵyn aýyldaǵy jaǵymdy jańalyq jalǵyz sport zal ǵana emes. Yldıǵa tepken tasy tóske órlep turǵan, bul kúnde oıǵa alǵan isi ońynan ońǵarylǵan kásipker Balǵabaı Qabjanovtyń óz elinde mádenıet oshaǵyn salmaqshy degen nıeti baryn estigen jurttyń júregi jylyp qalǵan. At tóbelindeı aýylda taban aýdarmaı otyrǵan jurttyń bir sát boı jazyp baratyn jeri, jaı ǵana barmaı, rýhanı azyq alatyn, kóńil kóteretin ortanyń bolmaýy kóńildi jabyrqatatyn jaı edi.
Bıznesmen buǵan deıin de aýyldyń ajaryna ózgeshe saltanat kirgizý úshin úles qosyp kele jatqan bolatyn. Bul jolǵy maqsat «Kostychevo» jaýapkershiligi shekteýli seriktestigi úshin 75 mıllıonǵa tústi. Aldymen seriktestik dırektory Balǵabaı Qabjanov halyqty jınap keńes ótkizgen. Bıylǵy egin shyǵymy jaqsy. Aqyq dándi ysyrap etpeı jınap alsa, eldiń ıgiligi molaıatyn túri bar. Al mádenıet úıin jańǵyrtý, kez kelgen megapolıstegiden kem etpeı jabdyqtaý jaıyn sol berekeni baptap otyrǵan eńbekshi qaýym qýana quptaǵan. Bárine ortaq jaǵymdy jańalyq emes pe?
Egin oraǵy áli bastalmasa da táp-táýir tabys ákeletinine senimdi seriktestik basshysy aıtqan ýádesin eginge oraq túspeı-aq oryndap shyqty. Jańa mádenıet úıinde ótken eń alǵashqy májilis te egin oraǵyna oraılas ótkizildi. Oblys ákimi Málik Myrzalın Jarqaıyń aýdanynyń aktıvimen jınalys ótkizgen. Seriktestik basshysy men uıymshyl ujymnyń qurysh qoldarynan týyndaǵan tamasha mádenıet úıin kópshilik kórip dán rıza bolǵan. Rızashylyq sezimi óz aldyna, bul qatarlas qonǵan ózge seriktestik basshylary úshin ádemi mysal bolatyn. Búgingi kúni eńseli, jaryq ta sáýletti mádenıet úıi aýyldastarynyń rýhanı dúnıesin baıytýǵa qaltqysyz qyzmet etip, el ishindegi mádenıet pen ónerdiń órisin keńeıtýge septigin tıgizip tur.
– Jergilikti shyǵarmashylyq ujymdar ekinshi tynysyn ashyp, el mereıi úshin eńbektenýde, – deıdi aýdandyq mádenıet bóliminiń basshysy Svetlana Halzova, – endi bul jerde talaı darynnyń baǵy ashylyp, óz ónerlerimen ólke jurtyna tanylyp, qanattanatyn bolady. Qazir «Aıgólek» bı ansambliniń shyǵarmashylyq áleýeti damyp keledi, oǵan qosa teatr úıirmesi «Gúlder-aı» halyq aspaptary ansambli sheberlikterin shyńdaýda.
Búginginiń beınesin jańa qyrynan baıy-týmen birge ótkenniń ózekti máseleleri de qamtylǵan. Sonaý tyń kóterý jyldary alǵashqy qazyǵyn qaqqan eldi mekenniń jemisti de jeńisti shejiresi jınaqtalyp, ólketaný mýzeıi de qalyptasý ústinde. О́z mekenderiniń ótkenine, aýyldastarynyń taǵylymdy tarıhyna beıjaı qaramaıtyn el adamdary qoldaryndaǵy tarıhı máni bar-aý deıtin jádigerlerin osy mýzeıge ákelip tabystaýda. Munyń barlyǵy keıingi jas tolqyn úshin ómirlik ónege, sátimen sabaqtalǵan mysal.
Darqan dala tósinde óz qonystaryn ǵana emes, baıtaq otanyn órkendetýge ǵajaıyp úles qosqan aýyldastarynyń eńbektegi erligi, qomaqty qoǵamdyq isteri, qol jetkizgen tabystary, tipti jekelegen keıipkerlerdiń kisilik kelbeti, azamattyq ajary somdalmaq. Jalǵyz ol ǵana emes, el ishindegi ymyra, birlik, talassyz til tabysqan uly dostyqtyń óshpes toraby da qolmen qoıǵandaı aıqyn kórinis tappaq. Murajaıdyń tabaldyryǵynan attaǵan jas tolqyn qas-qaǵym sáttiń ishinde óz eliniń keshegisine qanyǵyp, erteńine ózi úles qosatyn sezimge jas kókiregin toltyryp shyǵatyn bolady.
Jańa mádenıet úıinde aýdandyq balalar mýzyka mektebiniń fılıaly ashylǵan. Bul endi buryn-sońdy el qulaǵy estip kórmegen eleýli jańalyq. Qazir atalmysh fılıalda aýyldyń 15 balasy bilim alýda.
О́tpeli kezeńniń ókpek jeline tońǵan aýyl turǵyndary óz ómirleriniń túbegeıli ózgergenderine shyn nıetterimen qýanyshty. Aýyl ajaryn ashýǵa jalǵyz mádenıet úıi ǵana emes, ózge de talpynystar úles qosyp, mazmun ústeýde. Máselen, el qamyn jegen seriktestik basshysy Balǵabaı Qabjanovtyń bastamasymen aýyl ortasynda «Men óz aýylymdy súıemin» dep atalatyn kórikti ortalyq salynǵan. Bul jaıly aýyldyq okrýgtiń ákimi Gafýrbek Baıdıldın jyr qylyp aıtady:
– Dál osy jerge taban tireseńiz, janashyrlyqtyń arqasynda qyzdyń jıǵan júgindeı qulpyrǵan aýyl tup-týra alaqanyńyzǵa salǵandaı kórinedi. Oń jaǵyńyzǵa qarasańyz ishi qyz-qyz qaınap jatatyn, tóńiregine óner men mádenıettiń shýaǵyn sepken Mádenıet úıi, odan sál árirek barlyq talapqa saı jataqhana kórinedi.
Aıtqandaı bul jataqhanany salýǵa seriktestik 5 mıllıon teńge qarjy jumsapty. Jas mamandarǵa arnalǵan. Jalǵyz sharýashylyqta jumys isteıtin mamandar ǵana emes, «Dıplommen – aýylǵa!» baǵdarlamasy boıynsha kelgen, elge qajetti mamandyq ıeleri de osynda qonystanady.
Aýyl kósheleriniń deni qatty jamylǵymen qaptalǵan. Ústimizdegi jyly sharýashylyq esebinen taǵy da eki kóshe kúrdeli jóndeýden ótkizilýde.
Azamattardyń sharapaty óz aýyldaryna ǵana emes, ózgege de tıip tur. Máselen, kásipkerler aýdan ortalyǵynan shyǵatyn avtokólik jolyn jóndeýge de qarjy bólýde. Jol bolmasa, qansha jerden gúl jaınap tursa da, shalǵaıdaǵy aýylǵa túzý jolmen júrýdi murat tutatyn jas mamandar kele qoıar ma?
Baıqal BAIÁDIL,
«Egemen Qazaqstan»
Aqmola oblysy,
Jarqaıyń aýdany