Astanada Túrki keńesi memleketteriniń Jastar isteri jáne sport mınıstrleriniń úshinshi otyrysy ótti. Túrki keńesi mınıstrleriniń otyrysy yntymaqtastyqty keńeıtýge jáne túrkitildes memleketter jastarynyń arasyndaǵy qarym-qatynasty nyǵaıtýǵa baǵyttalǵan. Jıynǵa Túrki keńesiniń Bas hatshysy Baǵdat Ámireev, Qazaqstannyń Qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Káletaev, Túrkııanyń jastar jáne sport mınıstri Mehmet Kasapoglý, Qyrǵyzstannyń Jastar, deneshynyqtyrý jáne sport jónindegi memlekettik agenttiginiń dırektory Qanat Amanqulov, Ázerbaıjannyń jastar jáne sport mınıstriniń orynbasary Ismaıl Ismaılov qatysty.
Otyrys barysynda jas kóshbasshylardyń II forýmyn, IV Halyqaralyq jastar lagerin jáne Túrki keńesiniń III Halyqaralyq jastar festıvalin ótkizý máseleleri talqylandy.
Jıyndy ashqan Bas hatshy Baǵdat Ámireev Túrki keńesiniń sharalaryna qoldaý kórsetkeni úshin elimizdiń Mádenıet jáne sport mınıstrligine jáne Qoǵamdyq damý mınıstrligine alǵysyn aıtty. Sondaı-aq Bas hatshy otyrysqa qatysýshylar túrkitildes elder jastarynyń biryńǵaı platformasyn qurý ıdeıasyn qoldaıtynyn jáne ony júzege asyrýǵa kirisetin ýaqyt kelgenin atap ótti.
«Qyrǵyzstanda ótken Túrki keńesiniń sammıtinde memleketter basshylary jastar qurylymdary arasyndaǵy yntymaqtastyqty nyǵaıtyp, jastardy radıkaldy ıdeıalardan qorǵaý maqsatynda sharalar qoldanýǵa biraýyzdan kelisti. Túrkitildes elderi jastarynyń biryńǵaı platformasynyń qurylýy múshe elder kóshbasshylary qoıǵan maqsattarǵa jetýge birden-bir múmkindik», dedi Baǵdat Ámireev.
«Búginde árbir tórtinshi qazaqstandyq – jastar ókili. Sondyqtan memlekettik saıasattyń osy baǵyty Prezıdent pen Úkimettiń nazarynda. Jastardy qoldaýǵa baǵyttalǵan baǵdarlamalyq qujattar men jobalar júıeli negizde iske asyrylýda. Vedomstvoaralyq úılestirýdi júzege asyrý úshin bizdiń mınıstrliktiń qurylymynda Jastar jáne otbasy isteri jónindegi komıtet jumys isteıdi, barlyq óńirlerde ýákiletti memlekettik organdar qyzmet atqarady», dedi Qoǵamdyq damý mınıstri Darhan Káletaev.
Mınıstrdiń aıtýynsha, óńirlerde 210 jastar resýrstyq ortalyǵy, 818 Jastar isi jónindegi komıtet, jastardyń 549 úkimettik emes uıymy jumys isteıdi. Atqarylǵan jumystardyń nátıjesinde bilim ındeksi boıynsha 189 eldiń ishinde Qazaqstan 31-orynda. Al jastar damýynyń jahandyq ındeksinde elimiz 183 eldiń ishinde 61-orynda tursa, Túrkııa – 62-shi, Qyrǵyzstan – 64-shi, Ázerbaıjan – 95-orynda.
Sonymen qatar mınıstr Jastar jylynyń tek Qazaqstanǵa emes, búkil túrkitildes elderge qatysty jyl bolýyna múmkindik bar ekenin aıtty. «Jastardyń birigýi biz úshin eń tabysty jumys isteıtin jobalardyń biri bolyp tabylady. Búginde árbir tórtinshi qazaqstandyq – jastar ókili. Sondyqtan bul baǵyt biz úshin óte mańyzdy», dep atap ótken mınıstr Qazaqstandaǵy memlekettik jastar saıasatyn júzege asyrýdyń negizgi aspektilerimen, Túrki keńesi aıasynda yntymaqtastyqtyń perspektıvalyq baǵyttarymen tanystyrdy. 2019 jyly Qazaqstan tarapy Túrki keńesi jas kóshbasshylarynyń II forýmyn ótkizýge daıyn ekenin jetkizdi.
Budan keıin sóz alǵan Túrkııanyń jastar jáne sport mınıstri Mehmet Kasapoglý ortaq murany bolashaqqa jetkizýshi retinde qarym-qatynasty bir tilmen shektemeý kerek ekenin atap ótti.
«Biz túbi bir, tili bir halyqtarmyz. Bizge mura etip qaldyrǵan kúlli túrki halyqtaryna ortaq dúnıeni jastarǵa amanattaý kerek. Búgingi otyrysta bas qosýymyzdyń sebebi – kooperasııanyń birigip áreket etýi. Túrki elderiniń qarym-qatynasynda jastardyń alar orny bólek. Biz árdaıym jastar áleýetiniń joǵary bolýyna bar kúshimizdi salamyz. Búgingi jastar erteńgi kúlli túrki áleminiń bolashaǵy ekeni anyq», dedi Mehmet Kasapoglý.
Sonymen qatar Mehmet Kasapoglý tarıhı otan sanalatyn Qazaqstannyń jylyshyraı tanytyp, qurmetpen kútip alǵanyna qýanyshty ekenin jáne boıyn erekshe sezim bılegenine toqtaldy. Túrkııanyń jastar jáne sport mınıstri keler jyly Túrkııada IV Halyqaralyq jastar festıvali jáne 2020 jyly Dúnıejúzilik Kóshpendiler oıyny ótkiziledi.
«Sport jastardyń ómirinde erekshe oryn alýy tıis. Sondyqtan osy baǵytta jastar lagerleriniń jumysyn jandandyrý qajet. Keler jyly bizdiń elimiz Dúnıejúzilik Kóshpendiler oıynyn, 2021 jyly Islam oıyndarynan jarys ótkizýdi josparlap otyr. Qazaqstanmen qarym-qatynasymyz óte joǵary deńgeıde. Aldaǵy Jastar jyly aıasynda bolatyn is-sharalarda Túrki keńesine múshe elder belsendilik tanytady degen senimdemin», dedi ol.
Bas hatshy Baǵdat Ámireevtiń orynbasary О́mer Kodjamannyń aıtýynsha, búginge deıin Túrkııa men Qazaqstanda uıymdastyrylǵan jastar lagerine 1,5 myńnan astam adam qatysty. Túrki keńesiniń kún tártibindegi basty másele – uıymǵa qatysýshy elderdiń jastary arasyndaǵy qarym-qatynasty korporatıvtik jáne turaqty qurylymǵa aınaldyrýǵa múmkindik beretin jastar tuǵyrnamasyn qurý.
«Túrki keńesi bul máselede halyqaralyq jastar uıymdarymen yntymaqtasýǵa daıyn. Sheteldegi otandastar jáne Túrkııanyń týystyq qaýymdastyqtary isteri jónindegi basqarmasy Jastar tuǵyrnamasynyń jumysyn qoldaıdy», dedi О́mer Kodjaman.
Jıyn sońynda Túrki keńesiniń VI jastar lageri keler jyly Qazaqstanda, Túrki keńesiniń III Halyqaralyq jastar festıvali Túrkııada, Túrki keńesi elderi ýnıversıtetteriniń ekinshi sporttyq jarystary (túrki Ýnıversıadasy) 2020 jyly Qazaqstanda, Túrki keńesi Jas kóshbasshylarynyń II forýmy 2019 jyly elimizdiń Túrkistan qalasynda ótetini naqtylandy. Túrki keńesi jastar tuǵyrnamasynyń Bas Assambleıasy 2019 jyly Ázerbaıjanda uıymdastyrylady dep sheshim qabyldandy. Sonymen qatar Túrki keńesi elderiniń jastar jáne sport mınıstrleriniń tórtinshi otyrysy 2019 jyly Qyrǵyzstanda ótedi.
Aqmaral AǴZAMQYZY,
«Egemen Qazaqstan»