Almatyda ótken III Ortalyq Azııalyq agrotehnıkalyq sammıt aıasynda aýyl sharýashylyǵy salasyn básekege qabiletti dárejege kóterý baǵytynda jańa tehnologııalyq jetistikterdi ıgerý, álemniń ozyq tájirıbelerin meńgerý, agrobıznesti qarjylandyrý taqyrybynda otandyq jáne sheteldik ǵalymdar, sarapshylar pikir almasyp, taıaý keleshektegi birlesken is-qımyldar barysyna sholý jasady.
Aýyl sharaýshylyǵy mınıstrliginiń qoldaýymen Qazaq ulttyq agrarlyq ýnıversıteti, Agrotehnologııalyq Hab jáne Azııa Damý Bankimen birlese uıymdastyrylǵan sammıt jumysyn QR UǴA akademıgi Tilektes Espolov kirispe sózben ashyp, halyqaralyq pikirlesý alańy aýyl sharýashylyǵy salasynyń básekege qabiletti bolýyna múmkindik beredi dep atap ótti.
Aýyl sharýashylyǵy mınıstrliginiń jaýapty hatshysy Asyljan Mamytbekov 2028 jylǵa deıin sýarmaly jerlerdi damytý, aýyl sharýashylyǵyn sıfrlandyrý, tehnologııalardy kommersııalandyrý taqyryptaryn qozǵaǵan sammıttiń alǵashqy sessııasynda agrokeshendi memlekettik qoldaýdyń mańyzdylyǵyna toqtaldy. Qurǵaqshylyqqa beıim, qubylmaly aýa raıyna baılanysty elimizde joǵary ónimdilikke sýarmaly jerlerdi kóbeıtý arqyly ǵana qol jetkizýge bolady. Elbasy aldyǵa qoıyp otyrǵan joǵary ónimdilikke, aýyl sharýashylyǵy ónimderin 2,5 paıyzǵa arttyrý mejesine jetý úshin sýarmaly jerlerdiń jaıyna erekshe kózqaras qajet. Al aldaǵy on jylda sýarmaly jerlerdiń kólemin 1,4-ten 3,5 mln gektarǵa deıin jetkizý mindeti tur. Osy oraıda álemdik tájirıbeni ıgerýdiń mańyzy zor. Osy taqyrypqa arnaıy sholý jasap ótken QR Aýyl sharýashylyǵy mınıstrligi Sý resýrstary komıtetiniń tóraǵasy Islam Ábishev 2018-2025 jyldarǵa deıingi boljamdarǵa toqtaldy. Mamannyń aıtýynsha, joǵary ylǵaldylyqsyz sapaly ári mol ónimge qol jetkizý múmkin emes. Halyqaralyq tájirıbege jáne Álemdik bank zertteýlerine súıenetin bolsaq, qazaqstandyq agrarılerdiń sýǵa shyǵyny 4 paıyzdan aspaýy qajet. Sýdy únemdeı otyryp, joǵary ónimdilikke qol jetkizýde memlekettiń qoldaýy da jetkiliksiz bolyp tabylady. Mundaı jaǵdaıda memlekettik jekemenshik áriptestik arqyly saladaǵy birqatar keshendi jumystar júzege asýy tıis.
Elimizdiń jáne de AQSh, Italııa, Nıderlandy, Germanııa, Túrkııa, TMD elderi ǵylymı ortalyqtarynyń jetekshi mamandary ozyq tájirıbelerimen bólisken sessııa otyrysynda Mıchıgan shtatynyń jerdi baqylaý ortalyǵynyń dırektory, doktor Dzıagýo Chı, ekonomıst Rene Araýıo Ensızo, Azııa damý bankiniń Qazaqstandaǵy ókildiginiń basshysy Djıovannı Kappanellı, ǵalym Tomas Sellýchchı, akademık Ǵanı Qalıev, Qazaqstan qarjygerler qaýymdastyǵy tóraıymy Elena Bahmýtova, Azyq-túlik jáne aýyl sharýashylyq uıymy Investısııalyq ortalyǵynyń agrobıznes jónindegi jetekshisi Inna Pýnda, Nıderlandynyń Delft Halyqaralyq Gıdrologııalyq ınstıtýtynyń doktory Vım Bastıaansen, AQSh ǵalymdary Ken Spaet, Fılıpp Gertın, Braın Rektor jáne t.b. ǵalymdar jaıylymdyq jerler men alqaptarǵa monıtorıng júrgizýde qashyqtyqtan baqylaý tehnologııalaryn qoldaný, agroónerkásiptik keshendi jetildirý, jańa ǵylymı zertteýler, sý resýrstaryn paıdalanýda ǵaryshtyq tehnologııalardy paıdalaný, et óndirisi, mal sharýashylyǵy, jylyjaılarda daqyldar ósirý, ósimdikterdi qorǵaýdaǵy bıologııalyq ádisterdi qoldanýdaǵy ozyq jetistiktermen bólisti.
Elvıra SERIKQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
ALMATY