Bul týraly PrimeMinister.kz resmı resýrsynyń alańynda ótken onlaın-konferensııa barysynda Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń Farmasııa komıtetiniń tóraıymy Lıýdmıla Bıýrabekova aıtty.
L. Bıýrabekovanyń aıtýynsha, Dári-dármekterdi saraptaýdyń ulttyq ortalyǵy «QR keıbir zańnamalyq aktilerine dárilik zattar men medısınalyq buıymdardyń aınalysy máseleleri boıynsha ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańy aıasynda mobıldik qosymsha ázirlegen. Búgingi tańda atalǵan qosymsha testileý rejıminde aprobasııadan ótkizilýde.
Azamattar bul mobıldik qosymshadan qaptamanyń tirkelgen maketin, dári-dármek baǵasyn, sondaı-aq sol dári-dármektiń qaýipsizdik pen sapa tekserýinen ótken-ótpegenin kóre alady. Sonymen qatar, mobıldik qosymshany paıdalanýshylar qandaı da bir dári-dármek baǵasy kóterilgen jaǵdaı oryn alsa, soǵan qatysty pikirin jazyp qaldyra alady.
«Eger azamat mobıldik qosymshada kórsetilgen baǵadan qymbat baǵany kórse, ol birden sýretke túsirip, dárihanada baǵanyń kóterilgeni týraly shaǵymyn jetkize alady. Budan ózge, barlyq baǵalar Densaýlyq saqtaý mınıstrliginiń, Farmasııa komıtetiniń, Dári-dármekterdi saraptaýdyń ulttyq ortalyǵynyń ınternet-resýrstarynda jarııalanady. Azamattar baǵanyń kóterilgenin baıqaǵan jaǵdaıda, bizdiń aýmaqtyq departamentterge júgine alady. Dári-dármekterdi satýshylar baǵany kótergeni úshin ákimshilik jaýapkershilikke tartylady», — dep túsindirdi L. Bıýrabekova.
Sondaı-aq, L. Bıýrabekova jyldam engizilip jatqan sıfrlandyrýdy eskergendegi dári-dármek naryǵyndaǵy aǵymdaǵy jaǵdaı týraly aıtyp berdi. Jańa zańda «SK-Farmasııa» JShS biryńǵaı dıstrıbıýtory men basqa da medısınalyq uıymdar elektrondy satyp alýǵa tolyqtaı kóshetini qarastyrylǵan.
«Qazirgi tańda testileý rejıminde 2019 jylǵa biryńǵaı dıstrıbıýtordyń dári-dármekterdi satyp alýyn iske qostyq. Qarjy mınıstrliginiń elektrondy satyp alýlar portaly alań qyzmetin atqarýda. Bul sybaılas-jemqorlyq qaýipteriniń tómendeýine ákeldi, óıtkeni búginde áleýetti jetkizýshiler men tenderlik komıssııa músheleri arasynda eshqandaı baılanys joq. Barlyq úderis onlaın-rejımde, elektrondy formatta ótedi. Úlken qaǵaz paketteri túrindegi qujattamany berý turǵysynan jetkizýshilerdiń júktemesi azaıdy. Buǵan deıin ol óte kóp qaǵazdy talap etetin, al búginde osynyń bári elektrondy formatta qadaǵalanady», — dedi L. Bıýrabekova.
Budan ózge, aýksıon buǵan deıin barlyq qatysýshylarmen kózbe-kóz ótkizilip keldi. Oǵan 3–5 kún ýaqyt ketetin. Tenderlik komıssııa músheleriniń jáne satyp alýdyń barlyq qatysýshysynyń bolýy talap etiletin. Búginde osynyń bári onlaın-formatta ótedi.
Sonymen qatar, Komıtet tóraıymy osy zańdy iske asyrý maqsatynda resept jazýdyń jańa erejeleri ázirlenip jatqanyn aıtty. Onda dárigerler tek halyqaralyq patenttelmegen ataýdy kórsetetin bolady (saýda belgisi bar árbir dárilik zat belsendi zatqa ıe, sony halyqaralyq patenttelmegen ataý (HPA) dep ataıdy). Jańa erejelerge sáıkes, dáriger Dári-dármekpen qamtamasyz etýdiń biryńǵaı júıesinde elektrondy formatta dári-dármekterdi jazatyn bolady. Odan keıin emdelýshi dárihanaǵa barady, onda dárini atalǵan HPA boıynsha ózderinde bar dári-dármek ataýlaryn usynady. Emdelýshi baǵalyq qoljetimdiligi boıynsha ózine ońtaılysyn tańdaı alady.
Zańda baǵalardyń maýsymdyq aýytqýy da retteletin bolady.
«Biz baǵalardy jylyna eki ret – shilde men qańtarda belgileıtin bolamyz. Baǵalar esh aýytqýsyz barlyq aýmaqta osy kezeń aralyǵynda jaramdy bolady. Iаǵnı, belgilengen shekti baǵadan tómen baǵada satýǵa bolady, al kóterilgen jaǵdaıda ákimshilik jaýapkerlishikke tartylady», — dedi Farmasııa komıtetiniń tóraıymy.
Qorytyndylaı kele, L. Bıýrabekova qazaqstandyqtarǵa dári-dármekterdi tańdaý boıynsha keńes berdi.
«Reseptýralyq dári-dármekter týraly aıtar bolsaq, azamattarǵa, emdelýshilerge aıtarym, eger dári-dármekpen qamtamasyz etý, dári ishý qajet bolǵan jaıdaılar oryn alsa, onda mindetti túrde dárigerdiń taǵaıyndaýymen, resept alyp, dárihanadan dárini satyp alǵan jón. Eger salqyn tıgen vırýsty juqpa bolsa, dárihanaǵa baryp, tıisti bilimi bar, durys qyzýdy túsiretin nemese sımptomdyq dári-dármekterdi tańdaýǵa kómektesetin dárishimen aqyldasý kerek. Jalpy, barlyǵyna densaýlyq tileımin, eshkim eshqashan aýyrmasyn!», — dep túıindedi L. Bıýrabekova.