Bul jóninde Mańǵystaý óńirlik kommýnıkasııalar qyzmeti alańynda ótken brıfıngte oblys boıynsha Memlekettik kirister departamentiniń basshysy Danııar Erenǵalıuly Janalınovtiń baıandamasynda aıtyldy.
2019 jyldyń 1 qańtar aıynyń jaǵdaıy boıynsha QR QM MKK quzyryndaǵy memlekettik bıýdjettiń jospary 100,6% - ǵa oryndalǵan. Bekitilgen jospar 403,5 mlrd teńge bolsa, bıýdjetke naqty 406,0 mlrd teńge tústi, ıaǵnı jospardan 2,6 mlrd teńge artyq tústi. Onyń ishinde:
- Respýblıkalyq bıýdjet – 101,2%-ǵa oryndaldy, jospar 262,7 mlrd.teńge bolsa, naqty túsim 266,0 mlrd teńge, ıaǵnı jospardan 3,3 mlrd teńgege artyq tússe, - jergilikti bıýdjet – 99,5%-ǵa oryndaldy, jospar 140,7 mlrd teńge bolsa, naqty túsim 140,0 mlrd teńge, ıaǵnı jospardan 0,7 mlrd teńgege kem túsken.
О́tken jylmen salystyrǵanda memlekettik bıýdjetke 78,6 mlrd teńge artyq tústi nemese 124,0% (2017j. 327,5 mlrd teńge tústi).
Bıýdjettiń barlyq deńgeılerinde oń ósý qarqyny 2017 jyldyń sáıkes kezegimen qamtamasyz etildi.
2018 jyldyń qorytyndysy boıynsha shoǵyrlandyrylǵan bıýdjetke salyq jıyntyǵy 1067,9 mlrd teńgeni qurady, bul ótken jylmen salystyrǵanda 347,2 mlrd teńge artyq tústi nemese ósý qarqyny 147,9% qurady. Boljamdyq kórsetkishterdi oryndaý maqsatynda bıýdjetke túsetin qosymsha rezervterdi izdestirý boıynsha jumystar júrgizilgen.
Mańǵystaý oblysy boıynsha MKD 2018 jylǵa arnalǵan boljamyn oryndaý maqsatynda bıýdjetke túsetin qosymsha rezervterdi tabý boıynsha jumys júrgizildi.
2018 jyldyń qorytyndysy boıynsha qosymsha rezervterden bıýdjetke 7,5 mlrd teńge tústi. Onyń ishinde: RB – 6,4 mlrd teńge, JB – 1,1 mlrd teńge.
-Bizdiń basty strategııalyq maqsatymyzdy oryndaý úshin – bıýdjetke túsetin kiristi qamtamasyz etý – salyqtyq jáne kedendik ákimshilendirý basty rol atqarady. Salyq ákimshiligi salasyndaǵy Memlekettik kirister organdarynyń qyzmeti Qazaqstan Respýblıkasynyń zańnamasyna sáıkes salyqtardy jáne alymdardy tolyq jáne ýaqytyly jınaýdy, sondaı-aq qajeti baqylaýdy qamtamasyz etýge baǵyttalǵan.
Sonymen, 2018 jylda 834 salyqtyq tekseris júrgizildi, atap aıtqanda, 118 keshendi, 89 taqyryptyq, 273 jekelegen suraqtar boıynsha, 351 qarsy tekseris, 3 hronometrajdy tekseris. Salyqtyq tekseris nátıjesi boıynsha 10 580 831 myń teńge qosymsha esepteldi.
О́tken jyldyń kezeńimen salystyrǵanda, 2015 salyqtyq tekserýleri aıaqtaldy, osylaısha, tómendeý 41,4% qurady. 2018 jyldyń atalǵan kezeńi ishinde kedendik tekserýler sany 87 kameralyq jáne 8 kóshpeli tekserýdi qurady dedi departament basshysy.
Aıtýynsha, kedendik tólemder men salyqtardyń qosymsha tólemderiniń somasy 1 235 521 199 teńgeni qurap, 139 329 486 teńge qaıtarylǵan. Salyqtyq tekserýler sııaqty kameraldyq baqylaý – bul birin-biri tolyqtyryp otyratyn salyqtyq baqylaý formalary. 2018 jylǵy kameraldyq baqylaý nátıjeleri boıynsha 2520 salyq tóleýshiniń meken jaılaryna 550 430,8 mln teńge sáıkes kelmeıtin mólsherdegi somada 4392 habarlandyrý, sonyń ishinde tirkeýleri jaramsyz dep tanylǵan 14 kontragentke, jalǵan mámile boıynsha 191,1 mln teńgege habarlandyrý taratyldy. О́tkizilgen is-sharalar qorytyndysy boıynsha 3994,7 mln teńge qosymsha aqy alyndy.
Respýblıkalyq bıýdjetke aqsha qarajatynyń túsimi 1218,6 mln teńgeni qurady. Sonymen birge salyq tóleýshilerden salyq qaryzdaryn jınaý boıynsha sharalar qabyldanyp jatyr. 2019 jylǵy 1 qańtardaǵy jaǵdaı boıynsha bereshek somasy 14,8 mlrd teńgeni qurady, sonyń ishinde RB – 12,2 mlrd teńge, JB – 2,6 mlrd teńgeni qurady. Jyl basymen salystyrǵanda bereshek somasy (01.01.2019 j – 14,3 mlrd teńge) 0,5 mlrd teńgege ósti, buǵan sebep aǵymdaǵy tólemder bolǵan – 0,8 mlrd teńge. Búgingi tańda tólem alynǵan.
Gúlaıym ShYNTEMIRQYZY,
«Egemen Qazaqstan»
Mańǵystaý oblysy