Aptanyń «aptyǵyn» basyp, juma da jetti. Al aldaǵy demalys kúnderin qalaı ótkizýdi josparlap otyrsańyz, bizden bir keńes bolsyn.
Kez kelgen qaladan tabýǵa bolatyn terapııa týraly aıtqymyz keledi. Al aýyldaǵylar bul ǵajaptyń shapaǵatyn, raqatyn kúndelikti kórip otyrǵan da bolar. Degenmen, artyq bolmas.
«The Times» gazeti jarııalaǵan «Olımpıadadaǵy 100 keremet sátter» (https://www.thetimes.co.uk/article/100-greatest-olympic-moments-rider-blazes-trail-for-polio-victims-m55km662rfb) atty maqalada 1952 jylǵy Olımpıadalyq oıynda atqa minip jarysýdan kúmis medal ıelengen danııalyq Lız Hartel (Lis Hartel) jaıynda jazady.
Biraq meni eleń etkizgeni – sal aýrýyna shaldyqqan qyz. Lız 23 jasynda kenetten qos aıaǵy istemeı, arbaǵa tańylǵan. Iá, dál sol sal aýrýyna shaldyqqan qyz jeti jyldy artqa tastap, 31-inde álemniń júırikteri jıylǵan jarysta júldeger bolǵan. Bul qalaı dersiz? Onyń adal dárigeri Elızabet Bodıker medısınalyq emdeý tolyq nátıje bermegendikten basqa jolyn izdep, 9 jyl boıy atqa mingizip eksperıment jasaıdy. Onyń jeńisi – kúmis medal. Buǵan bári tańǵalady, dúnıeni dúr silkindirgen osy oqıǵadan keıin atqa mingizý arnaıy terapııa túrine aınalady.
1953 jyly alǵash ret Norvegııada múgedek balalarǵa arnalǵan atqa mingizip emdeıtin ortalyq ashyldy. Artynsha álemniń túrli elderinde iske qosyla bastady. Qazir AQSh-ta 1000, al Ulybrıtanııada 700 ortalyq jumys isteıdi. Fransııa tipti osy terapııa mamandaryn daıyndaýdy qolǵa alǵan.
Atqa minýge qaıda barýǵa bolady? Barlyq qalada ıppodrom bolýy kerek. О́z qalańyzdan sondaı oryndy taýyp alyńyz, ondaǵy attar arnaıy úıretilgen, sondaı-aq kómektesetin mamandar da janyńyzdan tabylady. Alǵashqy minýshilerge asaý attardan alshaq bolǵan durys. Al astanalyqtar úshin tómende ıppodromdar tizimin usyna ketkimiz keledi:
«Tulpar» at-sport kesheni, Eńlik-Kebek kóshesi, 22;
«Qazanat» ıppodromy, Rojdestvo tas joly, 1;
«Qulager» sport kesheni, Jaǵajaı 59.
Aıdana ShOTBAIQYZY,
«Egemen Qazaqstan»