AHMETTIŃ AMANATY
Eki bólimdi drama
Keıipkerler:
Ahmet Baıtursynov ult qaıratkeri
Bala Ahmet shamamen 8 jasta
Álıhan Bókeıhanov ult qaıratkeri
Maǵjan Jumabaev ult qaıratkeri, aqyn.
Aqtas Ahmettiń aǵasy
Baıtursyn Ahmettiń ákesi
Bádrısafa Ahmet Baıtursynovtyń jary
Sholpan Ahmettiń qyzy 10 jas shamasynda
Jas jigit Ahmettiń túrmedegi seriktesi
Baımyrza aýyl aqsaqaly
Sabalaq Baıtursynnyń inisi, kúsh ıesi
2-Aqsaqal
Tergeýshi
Oıaz
Sýdıa
Mılısııa basshysy
Jendetter
Aqsaqal
Jas ulandar
Birinshi bólim
PROLOG
Sahnada «Aqqum» áni baıaý esip turady. Ahmet pen Badrısafa hanym ekeýi biri shańyraq kóterip, biri ýyqtardy shanshyp jatady. Azdan soń ýyq shanshylǵan soń Ahmet Badrısafa hanymdy qushaqtap turady. Bul Ahmet Badrısafamen otbasyn qurdy, shańyraq kóterdi jáne Alash úkimetiniń shańyraǵyn kóterdi degen maǵynada. Sol kezde jalma-jan áskerıler kirip keledi. Ekeýin eki aıyrdy,
Áskerı: Ahmet Baıtursynov sensiń be?
Ahmet: Iá menmin. (kýáligin kórsetip). Tutqyndalasyń, tez kıinip bizben júresiń...
Badrısafa: Aha, ne jazdyń, nege bulaı, baqytty shaǵymyz qaıda qaldy? Aha, kinásizsiń ǵoı, Aha...
Áskerı: Sen qatyn baqyryp shaqyrma, kináli ma joq pa ony túrmege barǵan soń ózi aıtatyn bolady. Al, Baıtursynov, tez bol!
Olar Ahmetti qolyna tez kisen salyp, ıyqtarymen urǵylap, julqylap kete barady.
Ahmet: Badrısafa hanym, sabyrly bol, aqyryn kúteıik, kóz jasyńdy jendetke kórsetpe, janym.
Áskerıler Ahmetti alyp ketedi. Badrısafa jylap artynan júgirip qalyp qoıady.
Birinshi sýret
Túrme syrty. Qorshaý.Boran ýili. Qarly dala. Badrısafa qolyna qyzyn jetelep túrme qaqpasynyń esigin qaǵyp tur.
Badrısafa: (qaqpany urǵylap) Qaraýyl, ashshy esikti, eń bolmasa kúıeýime myna kıimdi bereıin. О́tinem. Ashshy, qaraýyl. Ahań qyzyn kórsinshi!
Ashshy, qaraýyl, esikti, ótinemiz.
Qaraýyl: (qaqpanyń ar jaǵynan) Ket dedim ǵoı, saǵan, aqymaq. Halyq jaýynyń áıelisiń. Endi bolmasa atyp tastaımyn. Kúıeýińnen buryn sen ólesiń. Atyp tastasam saǵan suraý joq. (qarqyldap kúledi)
Badrısafa: Men aıaýly Ahańmen birge ólýge barmyn. Ahańnan janym artyq emes. (Qaqpaǵa súıenip otyryp, búk túsip jylaıdy)
Sholpan: (jubatyp) Sheshe turyńyzshy, ákem aman-esen ǵoı, biz qalaı da kirýimiz kerek qoı. Ákemdi saǵyndym men de... (jylaıdy)
Badrısafa túregelip, qaqpany urǵylaı túsedi.
Qaraýyl: Men saǵan ket dedim ǵoı, endi ketpeseń men seni ıtke talatam.
Badrısafa: Qandaı jaýyz bolsań da qoryqpaımyn. Men aıaýly Ahańdy kórmeı ketpeımin.
(Urǵylaı beredi)
Ahań jeńil kıinip ketken, men jyly kıim berýim kerek edi, ótinem ashshy, esikti.
Qaraýyl: Men ket dedim ǵoı, saǵan, endi ketpeseń atamyn. Itke talatam, ket. Mazamdy alma.
Badrısafa: Ketpeımin.
Qaraýyl: Onda saǵan qazir kórsetem.
Kenet qaqpa ashylyp, Badrısafany qaqpaǵa súırep kirgizip ıtti arsyldatyp talatyp jatqany estilip turady, Badrısafanyń aıǵaıy jylaǵany estiledi. Azdan soń Kıimi jyrtylyp, beti-aýyz, qoly qanǵa boıalǵan Badrısafany áskerıler qaqpadan shyǵaryp tastaıdy.
Qaraýyl: (qarqyldap kúlip) Al kıim ber endi, halyq jaýyna mine, óz kıimiń jyrtyldy. Endi ketpeseń seni myna ash ıt jep qoıady. Tez ket. Itke jem bolasyn.
Sholpan Badrısafany súıemeldep turǵyzady da, ústi-basynyń qaryn qaǵa bastaıdy, kıimi jyrtylyp, qolynan qan shyqqan.
Sholpan: (jylap) Sheshe júrshi, keteıik, ákeme sosyn kelemiz ǵoı, ıt talap tastady seni, qan aǵyp tur ǵoı. Kıimiń de jyrtyldy.
Badrısafa: (qaraýylǵa) jaýyz, sen anadan emes ıtten týǵan ekensiń. Qalaı dátiń bardy, anamyn ǵoı, ıtke talatýǵa.
Qaraýyl: (kúlip) Sen halyq jaýysyń. Seni óltirip tastasa da obal joq. Qarqyldap kúlip, senderge sol kerek. Uly Stalın joldas solaı degen. Kúıeýińe jyly kıim ne kerek, báribir atylatyn adam, tońdy ne, tońbady ne, báribir. Al endi ketińder endi bolmasa qyzyńdy ıtke talatam.
Badrısafa: Ýa, Qudaı jazańdy bersin, jaýyz. Qyzymda neń bar edi...
(Eki qolyn kóke jaıyp) Ýa, Qudaı, bitetin kúni bar ma edi, myna azaptyń, Ahań halqym degennen basqa ne jazyp edi, bul netken qatygezdik edi, ýa, Qudaı?!
(jylaıdy)
Ekinshi sýret
Tergeýshiniń kabıneti. Surǵylt. Syǵyraıǵan tereze.
Stol basynda tergeýshi otyr, qarsy aldynda Ahmet túregep tur. Qoly kisendeýli, ábden qaljyraǵan. Sharshaýly, Beti aýzy kógerip isip ketken.
Tergeýshi qolynda paraq qaǵazy bar, Ahmetke tepsinip tur.
Tergeýshi: Halyq jaýy Ahmet Baıtursynov sen báribir Keńes úkimeine qarsy bolǵan sebepti aıtqan joqsyń. Bul jaýap jetkiliksiz.
Ahmet: Men halqyma eshqashan qarsy bolǵan emespin.
Tergeýshi:(jazyp) Alash úkimetinen soń jasyryn pıǵylmen Keńes úkimetine qarsy shetelmen baılanys jasaǵanyńdy rastaısyń ba?
Ahmet: Men eshqashan shetelmen baılanys jasaǵan emespin.
Eger ultym úshin baılanys jasaý kerek bolsa qashpas edim.
Tergeýshi: (asyǵys jazyp) Mine, bul úlken fakt! Demek, Keńes úkimetin ishinen iritýdi oılaǵanyń ras qoı. Mysaly qazaqtardyń rýhyn oıatý arqyly, ulttar dostyǵyna syna qaqqyń kelgenin rastaısyń ǵoı.
Ahmet: Men qanshama ret aıtam, tergeýshi myrza; men ulttar dostyǵyna syna qaǵýdy oılaǵan emespin. Maǵan barlyq ult birdeı. Sebebi men oqyǵan, kórgen adammyn.
Tergeýshi: Men myrza emespin. Tergeýshi joldas deńiz. Myrza degen baılardy jaqtaıtyn senderge aıtylatyn sóz.
Ahmet: Sen báribir myrza bola almaısyn, tergeýshi.
Tergeýshi: Bos sózdi qoı, Baıtursynov, janyńdy qınamaı Keńes memleketine qarsy jasaǵan qylmysyńdy ashyq moıyndap, qolyńdy qoıyp, Uly Stalın joldastan keshirim surasań, janyń qalar bálkim.
Ahmet: kúnásiz bolsam, qaıtem. Men eshkimnen keshirim suramaımyn.
Tergeýshi: Keshirim suramasań atylasyń!
Keńes úkimetin kim satqysy kelse, kim oǵan qarsy kelse kim halyqtyń jaýy bolsa, ol joıylýy tıis.
Aıtpaqshy Baıtursynov, saǵan keshe kim keldi, bilesiń be?
Ahmet: Men halyq jaýy emespin. Ia, bilmedim, kim keldi?. Maǵjan ba?
Tergeýshi: Maǵjan? Jumabaev pa? Ol túrmede. (suq saýasaǵyn kórsetip) ol da túrmede. Sen Jumabaev ózimdi qutqaryp alady dep júrsińbe?
(kúlip) ol da qutqarýǵa muqtaj. Ol da...múmkin ekeýińdi bettestirý kerek shyǵar.
Ahmet: (basyn shaıqap) qaıran Maǵjan, zamana daýyly seni qaıdan aılanyp ótsin. (oılanyp qalady)
Al kim keldi?
Tergeýshi: Baıtursynov qylmysyńdy moıynda, áıelińdi, qyzyńdy oıla. Olar keshe kelgen. Qaraýyl kirgizbegen. Sosyn qarsylasqan. Qaqpany urǵan. Memleketke, uly Stalın joldasqa til tıgizgen.
Ahmet: Badrısafa, Sholpan, qyzym....
Tergeýshi: (kúlip) sosyn qaraýyl ne istegen.
Qaraýyl olardy kúzet ıtimen qýǵan. It áıelińniń sanyn tistep alypty (qarqyldap kúlip) mine, halyq jaýlary sóıtýi tıis.
Ahmet: (qatýlanyp) Badrısafa, jarym. Nege keldiń eken. Bular qaıdan kirgizsin seni. Itke talatyp, qorlaǵan eken.
Tergeýshi: Baıtursynov sen sumdyq qatty, berik adamsyń, janym ashyp aıtaıyn, sen qylmysty moıynda, otbasyńdy oıla. Stalın joldastan keshirim sura.
Ahmet: Men qylmysker emespin. Shyndyq túbi jeńedi, tipti men ólgen soń bir ashylar. Al saǵan qudaı men keshken zaýaldy bersin. Meniń ornyma erteń sen otyrasyń.
Tergeýshi: Aqymaq, halyq jaýy ne deısiń, (kelip Ahmetti jaǵasynan silkip, betinen uryp jiberedi, ishinen ura bastaıdy)
Sálden soń tergeýshi entigip toqtaıdy.
Ahmet: Eńkeıip qalǵan eńsesin tiktep, ras aıtam, maǵan jasaǵandy sen óziń kóresiń, áli, al seniń qolyńnan urǵannan basqa ne kelsin. Men ultyma qyzmet etkem. Budan buryn patshanyń túrmesinde de Stalınniń túrmesinde aıdaýda boldym, sibirde túrmede azap shektim, biraq qazaǵym degennen qaıtqan emespin.
Tergeýshi: (stoldy uryp) Qaraýyl (aıqaılaıdy)
(Qaraýyl kirip keledi)
Tergeýshi: (qaraýylǵa) tutqyn Baıtursynovqa keshki as berilmesin. Taza aýaǵa shyǵarylmasyn. Erteń kúndiz eń sýyq kameraǵa qamalsyn. Apar
(Ahmetti qaraýyl julqylap, alyp ketedi)
Tergeýshi: (terezeden kóz tastap) Ahmet, moıyndasań da, moıyndamasań da atylatyndyǵyńdy bilmeısiń be, aıtpaqshy aktge qol qoıdyrýym kerek, esep beretin kez taıap qalypty. Degenmen qaısar bul Alashtyqtar, syndyram áli, seni, syndyram, saǵyńdy (yzalanyp)
Úshinshi sýret
Eki adamdyq tar kamera. Ortasynda nashar stol. Stol basynda Ahmet otyr. Janynda jas tutqyn. Bet aýzy isip ketken. Ahmet búıregin taıanyp otyr.
Jas jigit: Aha sizge búginde tıisti me?. Qandaı zamanǵa tap bolyq eken.
Ahmet: Maǵan tıiskenderi, judyryqtary aýyrtpaıdy. Meniń janym aýyrady. Qazaǵymnyń budan bylaıǵy haline aýyram. Áıtpese taıaq degen ne táıiri.
Qazaǵym, Alashym, haliń ne bolar eken. Maǵjanda qamaldy dedi. Qaıran ot tildi Maǵjanym, abaqtynyń azabyna qalaı tózip otyr ekensiń.
(únsizdik)
Ahmet: (kúrsinip) kónemiz, túbi, biz ańsaǵan erkindik pen azattyqtyń qazaqqa keletini anyq, men soǵan senem.
Jas jigit: (búktelip otyryp) ishi baýyrymdy úzip jiberdi, Aha, búgin bir tergeýshi, ıtteı tepkiledi, sondaǵy suraıtyny bireý, Keńes úkimetin qulatqym keldi, jasyryn aýyz jalastym dep aıt deıdi,
Al men aıtam, men jalǵyz ózim qalaı alyp memleketti qulatam, saýat qaıda desem, ońbaǵandar ishime tepkilep, ólerdeı soqty.
Ahmet: Balam, jasyma. Azat kún keler, aq pen qarany aqtap alar, urpaq.
Jas jigit: Men ólsem de sizder qalsańyzdar ǵoı, Aha, ultymyz jetim qalatyn boldy.
Ahmet: Talaı kósem keler áli, ómirge, balam jasyma.
Sen bolashaqsyń. Aldymyz jarqyn.
Jas jigit: Aha, quryǵyr myna aýyrý basylsyn, ótkende bala kezińizden hıkaıa aıtyp berem dep edińiz, sony bastańyzshy, myna azapty kún sát bolsa da umytylysyn.
Ahmet: Jaraıdy baýyrym, bul oqıǵa bala kezimde bolyp edi. Bala kezimnen ádiletsizdikpen betpe bet kezdesip kelem. Ol patshanyń ozbyrlyǵy men atam Baıtursynnyń kórgen qorlyǵy edi. Aıtyp bereıin.
Jas jigit: tyńdaıyq, Aha
Men ol kezde 6-7 jas shamasynda edim. Týsymyz Aqtas bolys saılaýyna túsetin bolyp, jıynǵa atam Baıtursyn meni de ertip barǵany esimde.
Tórtinshi sýret
Jaz jaılaýy. Jasyl dala tósinde májilis ótip jatqanyn kórýge bolady. Ekranda tigilgen kıiz úıler men onda júrgen qazaqtarmen patsha áskerin kórýge bolady.
Bir top adam alqaqotan jaıǵasyp otyr. Ortalarynda qymyz quıylǵan tegene.
Ortasynda Baıtursyn, oń jaǵynda Aqtas, Baıtursynnyń tizesine jantaıyp 6-7 jasar ul bala Ahmet otyrady. Olardyń qasynda aýyldyń birneshe aqsaqaldary otyr. Qyzý áńgime.
Baımyrza aqsaqal: (Baıtursyǵa qarap) Baıtursyn sen Ahmetti ertip kelgensiń be?
(basyn an sıpaıdy)
Baıtursyn: ıa, Báke osy joly Ahmetti ádeıi ertip keldim. El tanyp, jer kórsin dedim.
2-aqsaqal: men bilsem osy Ahmet kóresińder kósem bolady.
Otyrǵandar dýildep qostaı jóneledi.
Daýystar: oý,-jaraısyz,
-Aıtqanyń kelsin.
-Bárekeldi.
-Ras túri aıtyp tur ǵoı.
Aqtas: Bolar bala jasynan belgili, túbi Ahmet topty jarady.
Baıtursyn: oý aǵaıyn, aýmın, degenmen kele jatqan zaman qıyn, Ahmettiń óz zamany bar, bunyń zamany qandaı bolatyndyǵyn kim bilsin.
Aqsaqal: Ras ustaranyń júzindeı aýdarylǵan dúnıe ǵoı. Sonymen al Aqtas bolystyqa sharǵa tússe oǵan oıaz qarsy bolmaı ma, degen saýal tur ǵoı, munda.
Aqtas: oıaz qarsy bolsa da bolmasa ózimizdi ózimiz basqaratyn bolǵandyqtan túseıin dep otyrmyn. Oıazǵa para berseń ǵana jaǵasyń ǵoı.
2-Aqsaqal: rý aýylnaılary bizdiń túgel sharyn saǵan salatyn bolyp kelisti.
Aqtas: Bul oıazda qý ǵoı, aldyn ala jemsaýyn toltyryp, para alyp alady da, sony óteý úshin, burynǵy bolysty ótkizedi.
Alystan entigip, Sabalaq keledi.
Sabalaq: Kóke, Aqtas aǵa, men estidim oıaz sizdi sharǵa túsirmeıdi deıdi, men anaý jylmyń qaqqan oıazdyń atshabarynan estidim jańa.
Aqtas: Ne úshin deıdi?.
Sabalaq: Oıaz aıtypty, anaý bolys bolatyn Baımyrzaǵa senen basqa bul bolystyqta sharǵa túsetin adam joq, eger basqa bireý bolsa ol sharǵa túse almaıdy depti.
Baıtursyn: onysy nesi. Rasymen de solaı bolsa ne isteımiz?
Aqtas: Olaı bola qoımas. Aýylnaılar ózderi qalaǵan adamdaryna shar salatyn erki bar emes pe.
2-Aqsaqal: baıyppen oılanaıyq.Rasymen de sharǵa túsirmeı qoısa ne isteımiz.
Sabalaq: (qyzýlanyp) ol ne degen sóz. Ákeńniń, ... qazaq óz jerinde otyryp, ózi sharǵa túse almasa eń qorlyq sol emes pe?.
2-Aqsaqal: Ras bul qazaqty basyný ǵoı,
Baıtursyn: Oıaz para jep alǵan soń solaı deıdi,
Baımyrza: Oıazǵa kónbeý kerek.
2-Aqsaqal: Oıazdy jónge salý kerek. Kóptiń pikirin tyńdaýy kerek.
Sabalaq: Aldymen tyńdaımyz. Oıaz ne der eken?
Daýystar: ıa tyńdaımyz, Sosyn ne deıdi eken. Kóremiz.
Sabalaq: Bolmasa oıazdyń qolynda ólemiz.
Aqtas: oıazdy joıý kerek. Degenmen sabyr qylaıyq, aldymen.
Baıtursyn: Bul oıazdyń ózi qazaqtyń parasyna toıyp alǵan ǵoı, bizdiń sózdi sóıleıdi deý qıyn.
Baıtursyn: (nusqap) myna kele jatqan oıaz emes pe.
Aqtas: Sol ǵoı, dala da ne ǵyp júr bul?
Aqsaqal: jaqyndasyn, talabymyzdy aıtaıyq.
Oıaz bir tobymen jaqyndap kelip qalady. Otyrǵandar ǵa keledi.
Oıaz: aý, qazaqtar ne istep otyrsyńdar, ana jaqta qazir saılaý ótedi, óz bolystaryńa shar salyńdar. Aýylnaılar bar ma, munda barsyn solaı.
Baıtursyn: Oıaz myrza bizde mynandaı usynys bar.
Oıaz: Ol ne usynys?
Baıtursyn: Bizdiń aýylnaılar myna Aqtas bizdiń kandıdat. Aqtasty bolystyqqa tirkeýińizdi ótinemiz.
Oıaz: Ol bolmaıdy, qazaqtar.
Baıtursyn: Nege bolmaıdy, sebebin aıtshy?
Oıaz: Bolmaıtyndyǵy sol. Qarsy kelmeńder.
Tirkeletin kandıdat aýyl bılerinen erte aıtylýy kerek. Jáne ony oıaz buryn qoldaǵan bolýy kerek. Al senderde ol joq. Vot kırgızdar!
Sabalaq: Aı oıaz, oıaz bolsańda, aıaz bolsańda baıqap sóıle, eger tirkemeseń, sharǵa túsirmeseń myna asaý attyń quıryǵyna baılap jiberem seni. Dala
zańyn bilesiń ǵoı.
Baıtursyn: Sabalaq, oıaz myrzany ashýlandyrmaıyq. Jaılap sóıleseıik.
Oıaz: Eger sen býnt shyǵarsań atylasyń,
Aqtas: Patsha zańy boıynsha kimde kim sharǵa túsýge quqyly emes pe?
Oıaz: Bul jerde patsha zańyn júzege asyratyn men.
Sabalaq: Bul nemeni qutyrtpaıyq, aptyǵyn basaıyq.Kórsin, jerdiń ıesi kim ekenin.
Aqtas: bul ıt bizdi basynyp tur, endi sharǵa túsip te, opa tappaımyz.
Oıaz: Sen onysyzda sharǵa túse almaısyń.
Sabalaq: (qamshysyn bilep) áı ıttiń balasy, mynaý qazaq jeri, seniń ákeńniń tóri me edi, kórseteıin men saǵan. Jýyndyǵa semirgen dońyz!
Ol qamyshysn alyp tura júgiredi, apyr-topyr urys bastalyp ketedi Sabalaq kelgen boıda oıazdy qamshymen basynan tartyp-tartyp jiberedi, oıazdyń janyndaǵy áskerler arashaǵa kelýge qorqyp, aspanǵa myltyq atady. Sabalaq oıazdy jaǵasynan súırep, pagonyn julyp, jerge jyǵyp alyp, tepkileı bastaıdy.
Áskerler kelip, aspanǵa myltyq atyp,arashalaıdy.
Oıaz bet aýyz qan-qan bolyp túregelip, áskerlerge Sabalaq pen Aqtasty usaýǵa ámir etedi, alaıda jigitter qarsylyq kórsetip, janjal bolady.
Bir top ásker birlesip, Aqtas pen Baıtursyndy ustap alady.
Baıtursyn ustalyp jatyp, Sabalaqqa Sen qutylýyń kerek, tez qash dep belgi beredi, Sabalaq qashyp ketedi, ol ustalmaıdy.
Aqtas pen Baıtursyn patsha áskerleri baılap tastaıdy.
Áskerler olardyń mańyna eshkimdi jolatpaıdy.
Patsha áskeri: Bolys saılaýynda búlik shyǵrǵan myna ekeýi abaqtyǵa qamalady. Al kimde kim jańaǵy janjalǵa qatysqan bolsa olar da qamalady. Sondyqtan tynyshtyqty saqtaý úshin tezirek taraý kerek. Eskertemin. Bolys saılaýy keıinge qaldy, sondyqtan, tez tarańdar, kırgızdar.
Jıynǵa kelgender: Ne deıdi,
-Oý aǵaıyn, ásker myrza bul teris qoı,
-Baıtursyn men Aqtasta ne kiná bar?
-Búıte barsań myna patshań adam qaldyra ma, ózi?
Patsha áskeri: Bular tártipsizik jasaǵany úshin, tutqyndaldy.
Baıtursyn: Ýa jurtym, sender aýylǵa qaıtyńdar. Bizdi aq qarasyn teksergen soń tergep qoıa berer.
Baımyrza: Aýylǵa ne dep baramyz endi
Baıtursyn: Elge sálem aıtyńdar
Aqtas: Sabalaq qolǵa túspesin. Baıqap júrsin. Elge mán jaıdy aıtyńdar.
Bárinen de mynalardyń qorlyǵy ótti.
2-Aqsaqal: Erler, sabyr qylyńdar. Bir mánisi bolar. Myna kishkentaı Ahmetti biz ertip keteıik.
Ahmet: Áke, sender tez shyǵyńdarshy. Bul netken jaýyzdyq!
Baıtursyn: Ahmet, ulym sen áli er jetesiń, aq qarasyn aıyrarsyń.
Shesheńe qamqor bol.
Ásker: Kóp sózdi qoıyńdar, Ketemiz!
áskerge ámir etip
júremiz, qozǵalaıyq,myna eki tutqyn kırgızdi Orenbýrgkke alyp júremiz
Áskerler qorshap, eki tutqyndy alyp júredi.
Aqtas: jazyqsyz ketip baramyz, qosh elim.
Jaryq óshedi
Jaryq janǵanda kamerada Ahmet pen tutqyn jigit áńgimelesip otyrady.
Ahmet: mine, osylaı bolyp edi,
Men jas bolsamda halqymnyń bodan ekendigin asa dármensiz ekendigin sonda túsingen bolatynmyn.
Jas jigit: bul da bir úlken tarıh eken. Sosyn Baıtursyn men Aqtas elge oraldy ma.
Ahmet: olar bes alty jyldan soń oralady. Olar qazaq dalasyna kelgende Almaty mańydaǵy uly júz eli qurmettep kútip alypty. Sol jerde biraz tynyǵyp, asyqpaı aýyl aralap, elge oraldy.
Alaıda túrmeniń qataldyǵynan olar kelgen soń araǵa az jyl salyp dúnıe saldy. Sosyn Aqtas aǵamnyń jary Úbijan anamyzda Sibirge birge jer aýdarylǵan bolatyn. Ol kisi men kúıeýminen qalmaımyn dep birge ketse kerek. Qaıran qazaq áıeli! Keıin dúnıe salyp, sol Sibirde qaldy.
Jas jigit: aıanyshty tarıh eken. (oılanyp)
Qazaq qashan erkin bolar eken.
Ahmet: Biz armandaǵan asyl kúndi sender keler urpaq kóresińder. Túbi azat el bolady, Alash! Men oǵan senem.
(Jalǵasy bar)