Juma, 15 naýryz 2013 2:25
Ústimizdegi jylǵy 13 naýryzdyń keshinde Vatıkandaǵy Sıkst kapellasynyń murjasynan aqshyl tútin býdaqtap shyǵa bastady. Sonaý 1939 jyldan beri qalyptasyp qalǵan úrdis boıynsha bul úmitkerlerdiń biriniń tańdaýshylardyń úshten eki bóligi men taǵy bir daýysty alýyna baılanysty Papanyń saılanǵanyn bildiretin edi. Al jańa pontıfık buǵan deıin basty kandıdat sanalyp kelgenderdiń qatarynan shyqqan joq. Bul oryntaqqa argentınalyq Horhe Marıo Bergolo otyrdy.
Juma, 15 naýryz 2013 2:25
Ústimizdegi jylǵy 13 naýryzdyń keshinde Vatıkandaǵy Sıkst kapellasynyń murjasynan aqshyl tútin býdaqtap shyǵa bastady. Sonaý 1939 jyldan beri qalyptasyp qalǵan úrdis boıynsha bul úmitkerlerdiń biriniń tańdaýshylardyń úshten eki bóligi men taǵy bir daýysty alýyna baılanysty Papanyń saılanǵanyn bildiretin edi. Al jańa pontıfık buǵan deıin basty kandıdat sanalyp kelgenderdiń qatarynan shyqqan joq. Bul oryntaqqa argentınalyq Horhe Marıo Bergolo otyrdy.
Osylaısha, Rım-katolık shirkeýi myń jyldan astam tarıhynda ózine birinshi ret Eýropadan tys jerden basshy saılap aldy. Latyn Amerıkasynan shyqqan pontıfık budan bylaı «Fransısk I» degen esim alatyn boldy. Rettik sany boıynsha 266-shy bolyp tabylatyn jańa Papa besinshi saılaýdyń qorytyndysynda ǵana anyqtaldy. Muny saılaý aıaqtalǵan boıda Rım-katolık shirkeýiniń protodıakony Jan-Lýı Toran Áýlıe Petr soborynyń balkonynan: «Bizde jańa Papa bar» dep habarlap jetkizdi. Al alańda turǵan birneshe myń adam bul málimdemeni qýana qarsy aldy. Papanyń ózi Sıkst kapellasynyń murjasynan aqshyl tútin ushyp bitken soń ǵana jurtshylyq aldyna shyqty. О́z sóziniń basynda Fransısk I Rım epıskopy men barlyq rımdikterden óziniń aldyndaǵy basshy – Benedıkt XVI úshin duǵa oqýdy ótindi. Minájat oqylyp bolǵan soń pontıfık Áýlıe Petr alańyna jınalǵandarǵa qaıyrly tún men beıbit demalys tiledi.
Endi Fransıskti taqqa otyrǵyzý rásimi 19 naýryz kúni ótedi.
Bul jańalyqty Argentına eliniń jasy men kárisi túgel kózderine jas alyp, aıran-asyr qýana qarsy aldy, dep habarlady Argentına jańalyqtar agenttigi. Kópshiliktiń buǵan berip jatqan baǵalary da osyǵan saı, «Bul kútpegen nárse!», «Qazirgi tańdaǵy eń ǵajaıyp jáıt osy!», «Adam sengisiz oqıǵa!», «Qýanǵannan sóıleýge til joq!» degen sóılemdermen órnektelip jatyr. Sonymen birge mundaǵy jurt jańa Papany «keremet ustamdy da sabyrly adam» retinde sıpattaýda.
Argentınalyqtyń pontıfık bolyp saılanǵanyna álemdegi kóptegen lıderler de óz pikirlerin bildirip úlgerdi. «Bul kúlli álemdegi 1,2 mıllıard katolık úshin eń uly kún», dep jazypty osy sátte Ulybrıtanııanyń premer-mınıstri Devıd Kemeron óziniń Tvıtterine. Birikken Ulttar Uıymynyń Bas hatshysy Pan Gı Mýn budan ári de BUU men Vatıkan arasynda yntymaqtastyqtyń bolatynyna úmit arta otyryp, Fransıskti qyzmetimen quttyqtapty.
Bylaıǵy ómirdegi Horhe Marıo Bergolo 1936 jylǵy 17 jeltoqsanda Býenos-Aıreste týǵan. 1958 jyly semınarııany bitirip, ıezýıt ordeni – «Iısýs Qoǵamyna» kiredi. Keıin bilimin birneshe kolledjde jalǵastyryp, teologııa professory ataǵyn alady. 1969 jyly svıashennık dárejesine qol jetkizedi. 1992 jyly epıskop qataryna alynǵan ol arada alty jyl ótkende, Býenos-Aırestiń arhıepıskopy atanady. 2011 jyly Bergolo kardınal-svıashennıkter tobyna engiziledi. 2005 jyly Epıskoptar sınody kezinde sınodtan keıingi kezeń keńesiniń músheligine saılanady. 2005-2008 jyldary ol Argentınanyń Epıskop konferensııasyn basqarady.
Taǵy bir derek, 2005 jylǵy Papa saılaýynda tap osy Bergolo keıin «Benedıkt XVI» atanatyn Iozef Ratsıngerdiń basty qarsylasy bolypty. Sonymen birge, kópshilik Bergolony konservator retinde baǵalap otyr. Qudaı sózin oqýdyń sheberi bolyp tabylatyn ol aborttar men evtanazııaǵa, gomoseksýalızm men bir jynysty adamdardyń bala asyrap alýlaryna barynsha qarsy adam esebinde de jurt júreginde qalyp qoıǵan eken. Jańa pontıfık ıspan, ıtalıan jáne nemis tilderinde erkin sóıleıdi. Ol asket adam retinde de belgili kórinedi. О́ziniń sózine qaraǵanda, Vatıkandaǵy tártipti ózgertýge onshalyqty qushtar emes. Sonymen birge, onyń ınternetti óte kóp ári tıimdi paıdalanatyny da aıtylyp jatyr.
«Egemen-aqparat».